Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιχειρούν να καταλήξουν σε μια συμφωνία για το μέλλον της Γροιλανδίας, η οποία θα μπορούσε να ικανοποιήσει τον Ντόναλντ Τραμπ, χωρίς ωστόσο να διαλύσει το ΝΑΤΟ. Σύμφωνα με τρεις διπλωμάτες και έναν αξιωματούχο της ΕΕ που μίλησαν στο Politico, οι Βρυξέλλες προκρίνουν τη συνεννόηση έναντι της ανοιχτής αντιπαράθεσης με τον Αμερικανό πρόεδρο.
Στο τραπέζι βρίσκονται προτάσεις για ενίσχυση της ασφάλειας στην Αρκτική μέσω του ΝΑΤΟ, αλλά και παραχωρήσεις που αφορούν τον ορυκτό πλούτο της Γροιλανδίας. Η ΕΕ δίνει αγώνα δρόμου για την κατάρτιση ενός σχεδίου, την ώρα που ο Τραμπ απειλεί ανοιχτά ακόμη και με χρήση βίας για την απόκτηση του νησιού.
«Τελικά, πάντα καταλήγαμε σε ένα κοινό συμπέρασμα» με την Ουάσινγκτον, δήλωσε ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ μετά τη συνάντησή του με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, χαρακτηρίζοντας τις συνομιλίες για την Αρκτική «ενθαρρυντικές». Στο ίδιο πνεύμα, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς εξέφρασε την ελπίδα να βρεθεί «μια αμοιβαία αποδεκτή λύση» στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, οι υπουργοί Εξωτερικών της Γροιλανδίας και της Δανίας θα συναντηθούν σήμερα, Τετάρτη, στον Λευκό Οίκο με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς και τον Μάρκο Ρούμπιο, με αξιωματούχους να εκφράζουν την ελπίδα για «μια ειλικρινή συζήτηση» με την αμερικανική κυβέρνηση.
Διπλωμάτες της ΕΕ περιγράφουν τη συμφωνία που επιδιώκεται ως μια «νίκη» για τον Τραμπ, με αυξημένες ευρωπαϊκές επενδύσεις στην ασφάλεια της Αρκτικής και την υπόσχεση ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να επωφεληθούν από τα ορυκτά της Γροιλανδίας. Όπως σημειώνεται, αν η ασφάλεια, τα ορυκτά και η πολιτική προβολή «συσκευαστούν» με τον κατάλληλο τρόπο, δεν αποκλείεται ο Τραμπ να αποδεχτεί μια τέτοια συμφωνία.
Στον τομέα της άμυνας, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε δήλωσε ότι οι χώρες της συμμαχίας συζητούν τρόπους ενίσχυσης της ασφάλειας στην Αρκτική. Αν και τα «επόμενα βήματα» παραμένουν ασαφή, η αύξηση των επενδύσεων από τα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ θεωρείται πιθανή και θα μπορούσε να ευθυγραμμιστεί με την απαίτηση του Τραμπ η Ευρώπη να αναλάβει μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για την άμυνά της.
Αντίθετα, στο ζήτημα της εξόρυξης κρίσιμων πρώτων υλών, η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Η παραγωγική ικανότητα της Γροιλανδίας παραμένει περιορισμένη, ενώ η Δανία αναζητεί εδώ και χρόνια επενδύσεις χωρίς σημαντικά αποτελέσματα, καθώς οι διεθνείς αγορές προσφέρουν φθηνότερες εναλλακτικές. Παρ’ όλα αυτά, η ΕΕ σχεδιάζει να υπερδιπλασιάσει τις επενδύσεις της στο νησί στον επόμενο προϋπολογισμό της, κάτι που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κίνητρο για μια συμφωνία συν-επένδυσης με τις ΗΠΑ.
Διπλωμάτες υπενθυμίζουν, ωστόσο, ότι η Δανία έχει επανειλημμένα προσφέρει στις ΗΠΑ τη δυνατότητα να επενδύσουν στη Γροιλανδία, προτάσεις που –σύμφωνα με τις ίδιες πηγές– απορρίφθηκαν από την αμερικανική πλευρά. Αν ο πραγματικός στόχος του Τραμπ αφορά την ανάσχεση της επιρροής Κίνας και Ρωσίας στην Αρκτική, σημειώνεται ότι θα μπορούσε απλώς να ζητήσει αυξημένη παρουσία αμερικανικών στρατευμάτων στο νησί.
Παράλληλα, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι μια στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ στη Γροιλανδία, έδαφος κράτους-μέλους της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, θα συνιστούσε άνευ προηγουμένου εξέλιξη και ουσιαστικά θα σήμαινε το τέλος της μεταπολεμικής αρχιτεκτονικής ασφαλείας. «Θα ήταν μια πρωτοφανής κατάσταση στην ιστορία του ΝΑΤΟ», δήλωσε ο Γερμανός υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Επίτροπος Άμυνας της ΕΕ Άντριους Κουμπίλιους και η πρωθυπουργός της Δανίας Μέττε Φρέντρικσεν προειδοποίησαν ότι μια τέτοια εξέλιξη θα ισοδυναμούσε με το τέλος της συμμαχίας. Όπως επισημαίνουν διπλωμάτες, η ιδρυτική συνθήκη του ΝΑΤΟ δεν προβλέπει επίθεση ενός κράτους-μέλους εναντίον άλλου.
Παρά τις κατηγορηματικές δημόσιες διαψεύσεις ότι η Ευρώπη θα μπορούσε να «παραδώσει» τη Γροιλανδία, οι δηλώσεις αξιωματούχων αποκαλύπτουν τον έντονο φόβο για μια άμεση σύγκρουση με την Ουάσινγκτον. «Η κατάσταση είναι σοβαρή και η Ευρώπη φοβάται», ανέφερε χαρακτηριστικά διπλωμάτης της ΕΕ, προειδοποιώντας ότι οι ΗΠΑ εμφανίζονται έτοιμες να ανατρέψουν δεσμούς εκατό ετών.
Με πληροφορίες από Politico