Η περίφημη φράση από την προεκλογική εκστρατεία του Μπιλ Κλίντον το 1992 επιβεβαιώνεται απόλυτα στη σύγχρονη πολιτική σκηνή της Βρετανίας, η οποία χαρακτηρίζεται από πρωτοφανή αστάθεια. Με τη χώρα να οδηγείται πλέον προς τον έκτο πρωθυπουργό της μέσα σε μόλις επτά χρόνια, γίνεται σαφές ότι η αδυναμία ανάταξης της οικονομίας αποτελεί τον κοινό παρονομαστή της πτώσης των Βρετανών ηγετών.
Η παραίτηση του Κιρ Στάρμερ έπειτα από μόλις δύο χρόνια στην εξουσία τον τοποθετεί στην ίδια λίστα με τους προκατόχους του –Ρίσι Σούνακ, Λιζ Τρας, Μπόρις Τζόνσον και Τερέζα Μέι– οι οποίοι λυγίσαν κάτω από το βάρος των ίδιων ακριβώς οικονομικών προκλήσεων.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Λιζ Τρας, η θητεία της οποίας διήρκεσε λιγότερο από δύο μήνες, όταν τα σχέδιά της για μη χρηματοδοτούμενες φοροελαφρύνσεις προκάλεσαν την άμεση και βίαιη αντίδραση των αγορών.
Μισθοί στασιμότητας και ιστορικά υψηλοί φόροι
Η πολιτική φθορά των κυβερνήσεων πηγάζει απευθείας από την καθημερινότητα των πολιτών, οι οποίοι βλέπουν το βιοτικό τους επίπεδο να συρρικνώνεται. Από τη στιγμή που οι Εργατικοί ανέλαβαν τη διακυβέρνηση το 2024, οι πραγματικοί μισθοί (προσαρμοσμένοι στον πληθωρισμό) αυξήθηκαν λιγότερο από 1%, παραμένοντας καθηλωμένοι στα επίπεδα του 2019. Την ίδια στιγμή, η φορολογική επιβάρυνση έχει σκαρφαλώσει στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων δεκαετιών.
Παρά το γεγονός ότι όλοι οι πρόσφατοι πρωθυπουργοί έθεσαν την οικονομική ανάπτυξη ως πρωτεύοντα στόχο, αυτή παρέμεινε άπιαστη. Από το 2016, η ετήσια αύξηση του ΑΕΠ κινείται κατά μέσο όρο στο ισχνό 1%, περιορίζοντας τα περιθώρια των κυβερνήσεων να επενδύσουν σε υποδομές, δημόσιες δαπάνες ή στην αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης.
Η διάψευση των προσδοκιών και τα νέα σοκ
Η σαρωτική νίκη των Εργατικών το 2024 βασίστηκε στην υπόσχεση για «αλλαγή», μετά από 14 χρόνια διακυβέρνησης των Συντηρητικών που σημαδεύτηκαν από τη λιτότητα, το Brexit, την πανδημία και τον πόλεμο στην Ουκρανία. Ωστόσο, η καθυστέρηση στην υλοποίηση ορατών βελτιώσεων οδήγησε σε βαριές απώλειες για το κυβερνών κόμμα στις τοπικές εκλογές του Μαΐου, επισπεύδοντας το τέλος της πρωθυπουργίας Στάρμερ.
Ο επόμενος ένοικος της Ντάουνινγκ Στριτ θα βρεθεί αντιμέτωπος με το ίδιο ακριβώς σκηνικό, επιβαρυμένο πλέον από τις γεωπολιτικές εξελίξεις. Το ΔΝΤ υποβάθμισε τις προβλέψεις του για τη φετινή ανάπτυξη της Βρετανίας στο 0,8%, καθώς οι επιπτώσεις από τον πόλεμο με το Ιράν πυροδοτούν νέο κύμα ακρίβειας στην ενέργεια.
Όπως προειδοποιούν οικονομικοί αναλυτές και εκπρόσωποι της αγοράς, η αλλαγή προσώπων δεν αρκεί· η χώρα χρειάζεται άμεσα πολιτική σταθερότητα και ένα ρεαλιστικό, μακροπρόθεσμο πλάνο που θα θωρακίσει τις επιχειρήσεις και θα προστατεύσει το βιοτικό επίπεδο των πολιτών.