Στις κάλπες προσέρχονται σήμερα οι Βούλγαροι. Τα εκλογικά τμήματα άνοιξαν στις 7:00 και θα κλείσουν στις 17:00. Οι εκλογές έρχονται εν μέσω πολιτικής κρίσης με αδύναμους κυβερνητικούς συνασπισμούς να μην καταφέρνουν να επιβιώσουν και την πίστη των πολιτών στις δημοκρατικές εκλογές να φθίνει.
Μετά από μαζικές διαμαρτυρίες σε εθνικό επίπεδο για τον νόμο περί προϋπολογισμού της χώρας, η βουλγαρική κυβέρνηση κατέρρευσε τον περασμένο Δεκέμβριο, οδηγώντας τη χώρα σε βουλευτικές εκλογές την Κυριακή, τις όγδοες της χώρας σε πέντε χρόνια.
Αδιαφιλονίκητο φαβορί είναι ο φιλορώσος πρώην πρόεδρος Ρούμεν Ράντεφ, ο οποίος υπόσχεται να φέρει πολιτική σταθερότητα και να εξαλείψει την εκτεταμένη διαφθορά στη χώρα.
Πρώην στρατιωτικός πιλότος, θαυμαστής του απερχόμενου πρωθυπουργού της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν και αντίπαλος της υιοθέτησης του ευρώ από τη Βουλγαρία, ο Ράντεφ εξελέγη πρόεδρος δύο φορές, το 2016 και το 2021. Όσο ήταν πρόεδρος, επέκρινε συχνά τα κόμματα σε κυβερνήσεις συνασπισμού και απολάμβανε υψηλά ποσοστά αποδοχής.
Ο 62χρονος Ράντεφ – που έχει ταχθεί κατά της παροχής στρατιωτικής βοήθειας στην Ουκρανία – παραιτήθηκε από τον προεδρικό θώκο τον Ιανουάριο προκειμένου να διεκδικήσει την πρωθυπουργία, λίγους μήνες μετά τις ογκώδεις διαδηλώσεις που οδήγησαν στην κατάρρευση της προηγούμενης κυβέρνησης τον Δεκέμβριο.
Το αυξημένο κόστος διαβίωσης αφότου η Βουλγαρία υιοθέτησε το ευρώ, τον Ιανουάριο, είναι ένα από τα ζητήματα που απασχολούν έντονα τους πολίτες. Περισσότερο, όπως φαίνεται, από τις προτροπές Ράντεφ για βελτίωση των σχέσεων με τη Μόσχα ή για επανέναρξη των ροών πετρελαίου και φυσικού αερίου από τη Ρωσία προς την Ευρώπη.
Οι δημοσκοπήσεις της Παρασκευής έδιναν 35% στο κόμμα του Ράντεφ, την Προοδευτική Βουλγαρία (PB), ποσοστό αυξημένο σε σύγκριση με τον Μάρτιο. Εάν επιβεβαιωθεί στην κάλπη, θα πρόκειται για την καλύτερη επίδοση κόμματος σε εκλογική αναμέτρηση εδώ και χρόνια στη Βουλγαρία, αν και δεν θα οδηγήσει σε κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Αυξημένο φέρεται να είναι και το ενδιαφέρον των εκλογέων. Η Alpha Research προέβλεψε πως η συμμετοχή στις εκλογές θα κυμανθεί γύρω στο 60%, ποσοστό σχεδόν διπλάσιο σε σύγκριση με το 34% στις εκλογές του Ιουνίου 2024.
Στις δημοσκοπήσεις αποτυπώθηκε επίσης η απογοήτευση για το άλλοτε κραταιό κόμμα GERB του πρώην πρωθυπουργού Μπόικο Μπορίσοφ, το οποίο κατετάγη δεύτερο με 18%.
Ο Ράντεφ έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο συνεργασίας με το GERB και με το «Κίνημα για τα Δικαιώματα και τις Ελευθερίες», στον επικεφαλής του οποίου Ντέλιαν Πεέβσκι έχουν επιβάλει κυρώσεις για διαφθορά οι ΗΠΑ και η Βρετανία.
Υποψήφιο για τη συγκρότηση κυβερνητικού συνασπισμού θεωρείται το φιλοευρωπαϊκό κόμμα «Συνεχίζουμε την Αλλαγή- Δημοκρατική Βουλγαρία» (PP-DB), που συγκεντρώνει περίπου το 12% της πρόθεσης ψήφου και συμφωνεί ότι χρειάζονται μεταρρυθμίσεις.
Η Βουλγαρία αναπτύχθηκε ταχύτατα μετά την πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος το 1989 και εντάχθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2007. Το προσδόκιμο ζωής αυξήθηκε σημαντικά, ο δείκτης ανεργίας είναι χαμηλότερος στην ΕΕ και η οικονομία της απέκτησε ισχυρότερες δικλείδες ασφαλείας μετά την ένταξη της χώρας στην ευρωζώνη. Ωστόσο η μάστιγα της διαφθοράς παραμένει: η Βουλγαρία βρέθηκε στην 84η θέση του καταλόγου της Transparency International για τη διαφθορά το 2025, στο ίδιο επίπεδο με την Ουγγαρία, τη χώρα με τη χαμηλότερη βαθμολογία στην ΕΕ.
«Ελπίζουμε πραγματικά πως κάτι θα αλλάξει και ότι οι διεφθαρμένοι ηγέτες μας θα αντικατασταθούν», λέει η 82χρονη Τεμενούσκα Βάσεβα.
Φιλορωσική στάση
Ο Ράντεφ δεν έκρυψε ποτέ τις φιλορωσικές του θέσεις. Ωστόσο, η άρνησή του να αποκαλέσει τον Πούτιν επιτιθέμενο στον πόλεμο στην Ουκρανία, ενώ ήταν πρόεδρος της Βουλγαρίας, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις. Αν και ο Ράντεφ δεν έχει ποτέ υποστηρίξει την αποχώρηση της Βουλγαρίας από την ΕΕ, οι θέσεις του συχνά ευθυγραμμίζονται με εκείνες του Βίκτορ Όρμπαν στην Ουγγαρία και του Ρόμπερτ Φίτσο στη Σλοβακία.
Ο Ράντεφ έχει αντιταχθεί στην υποστήριξη της Ουκρανίας και έχει δηλώσει ότι θεωρεί αναποτελεσματικές τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας. Με την ήττα του Βίκτορ Όρμπαν στις ουγγρικές εκλογές στις 12 Απριλίου, το Politico πρόσφατα ονόμασε τον Ράντεφ «μπαλαντέρ» στην κατάταξή του με τους πολιτικούς που είναι πιθανό να γίνουν ο επόμενος πονοκέφαλος της ΕΕ.