Τέσσερα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης –η Σουηδία, η Ολλανδία, η Ισπανία και η Πολωνία– πιέζουν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να επαναφέρει το σχέδιο για την αξιοποίηση των δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, ύψους 210 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Αφορμή για την πρωτοβουλία αποτελεί το δημοσιονομικό έλλειμμα των 23,1 δισεκατομμυρίων ευρώ που αντιμετωπίζει η Ουκρανία, το οποίο παραμένει ακάλυπτο παρά το εγκεκριμένο ευρωπαϊκό δάνειο έκτακτης ανάγκης ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Ο μηχανισμός του «δανείου επανόρθωσης»
Προκειμένου να ξεπεραστούν τα νομικά εμπόδια της οριστικής κατάσχεσης, η προτεινόμενη φόρμουλα προβλέπει ότι το αποθετήριο Euroclear, όπου διακρατούνται περίπου 193 δισεκατομμύρια ευρώ του ρωσικού αποθεματικού, θα δανείσει το ποσό στην Κομισιόν, η οποία με τη σειρά της θα το διοχετεύσει στο Κίεβο. Η αποπληρωμή του θα εξαρτάται αποκλειστικά από την καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων από τη Ρωσία στο μέλλον.
Το συγκεκριμένο μοντέλο επιχειρεί να κάμψει τις αντιρρήσεις του Βελγίου, το οποίο είχε μπλοκάρει την απόφαση τον Δεκέμβριο φοβούμενο τη νομική και χρηματοπιστωτική έκθεση.
Ο σχεδιασμός προβλέπει τη χρήση της αρχής της πλειοψηφίας (Άρθρο 122), την ενεργοποίηση ρητρών ανωτέρας βίας και την παροχή αναλογικών εγγυήσεων από τα υπόλοιπα κράτη-μέλη.
Οι παράπλευρες γεωπολιτικές συνέπειες
Εκτός από την άμεση ενίσχυση της Ουκρανίας, η εν λόγω πρωτοβουλία δημιουργεί ένα νομικό προηγούμενο που μετατρέπει τα «παγωμένα» κεφάλαια ξένων κρατών σε αξιοποιήσιμους πόρους.
Η εξέλιξη αυτή παρακολουθείται στενά από μεγάλους κατόχους αλλοδαπών αποθεματικών, όπως η Κίνα και τα κρατικά ταμεία των χωρών του Κόλπου, επιταχύνοντας τις τάσεις διαφοροποίησης μακριά από το ευρώ και το δολάριο προς όφελος του χρυσού και άλλων στοιχείων ενεργητικού.
Το κρίσιμο τεστ για το αν το Βέλγιο θα υποχωρήσει ή αν το σχέδιο θα οδηγηθεί σε εκ νέου αδιέξοδο αναμένεται στη Σύνοδο Κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 15–16 Οκτωβρίου.