Μέσα σε λιγότερα από δύο χρόνια από την έναρξη της δεύτερης θητείας του, ο Ντόναλντ Τραμπ είδε την πολιτική του κυριαρχία να αποδοκιμάζεται ηχηρά στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ.
Η επικράτηση των Δημοκρατικών τόσο στη Βουλή των Αντιπροσώπων όσο και στη Γερουσία συνιστά βαρύτατο πλήγμα, με τους Financial Times σε εκτενή ανάλυσή τους να κάνουν λόγο για «μεγάλη ταπείνωση», υπογραμμίζοντας ότι το εκλογικό σώμα απέρριψε συνολικά την κυβερνητική πολιτική ακόμα και σε παραδοσιακά ρεπουμπλικανικά προπύργια.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η εκλογική συντριβή του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος αποδίδεται σε πέντε καθοριστικές αστοχίες της προεδρίας Τραμπ:
Η αποτυχία της πολιτικής των δασμών
Η εκτεταμένη επιβολή εμπορικών δασμών, η οποία αποτελούσε κεντρικό πυλώνα του δόγματος «Πρώτα η Αμερική», επέφερε σοβαρό οικονομικό κόστος στις εγχώριες επιχειρήσεις και τις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Παράλληλα, προκάλεσε έντονη ανασφάλεια στις αγροτικές πολιτείες που εξαρτώνται από τις εξαγωγές, μετατρέποντας ένα υποτιθέμενο μέτρο προστασίας σε πηγή οικονομικής αβεβαιότητας για τη λαϊκή βάση του κόμματος.
Η υποτίμηση του κόστους ζωής και της ακρίβειας
Η μεγάλη απόσταση ανάμεσα στους πανηγυρισμούς του Λευκού Οίκου για τις επιδόσεις της Wall Street και στην καθημερινή πραγματικότητα των νοικοκυριών αποδείχθηκε καταστροφική.
Παρά τις υποσχέσεις για συγκράτηση του πληθωρισμού, οι πολίτες συνέχισαν να αντιμετωπίζουν υψηλές τιμές σε βασικά αγαθά, καύσιμα και στέγαση, με αποτέλεσμα η αίσθηση κυβερνητικής αδιαφορίας να οδηγήσει σε μαζική εκλογική αποδοκιμασία.
Ο πόλεμος στο Ιράν και η αθέτηση της υπόσχεσης για ειρήνη
Η στρατιωτική εμπλοκή στο Ιράν ανέτρεψε την προεκλογική δέσμευση του Τραμπ για αποχή από νέες διεθνείς περιπέτειες. Η σύγκρουση προκάλεσε αναταραχή στις ενεργειακές αγορές και αύξηση των τιμών των καυσίμων, μετατρέποντας ένα ζήτημα εξωτερικής πολιτικής σε άμεσο οικονομικό πρόβλημα για τα αμερικανικά νοικοκυριά και προκαλώντας εσωτερικές αντιδράσεις ακόμα και ανάμεσα στους υποστηρικτές του κινήματος MAGA.
Η παγίδα της προσωπικής αφοσίωσης στους υποψηφίους
Η τακτική του Τραμπ να επιβάλλει υποψηφίους με μοναδικό κριτήριο την προσωπική πίστη προς τον ίδιο λειτούργησε αρνητικά στην ευρύτερη εκλογική αναμέτρηση.
Οι Δημοκρατικοί μετέτρεψαν τις κάλπες σε δημοψήφισμα για τη δεύτερη θητεία του, ενώ αποδείχθηκε ότι η προσωπική δημοφιλία του Αμερικανού προέδρου δεν μπορούσε να μεταφερθεί αυτόματα στους εκλεκτούς του, αναδεικνύοντας τα δομικά όρια ενός κινήματος που εξαρτάται από ένα μόνο πρόσωπο.
Η μετάλλαξη της αντισυστημικής εικόνας
Το κίνημα που το 2016 εμφανίστηκε ως εξέγερση ενάντια στις κατεστημένες ελίτ, κατέληξε να ταυτιστεί με μια κυβέρνηση δισεκατομμυριούχων. Οι επιχειρηματικές δραστηριότητες της οικογένειας Τραμπ, η εμπλοκή στα κρυπτονομίσματα, οι καταγγελίες για σύγκρουση συμφερόντων και τα πολυτελή κατασκευαστικά σχέδια στην Ουάσιγκτον ενίσχυσαν την εικόνα μιας ηγεσίας αποκομμένης από τις πραγματικές ανάγκες της εργατικής τάξης.
Η επόμενη μέρα και το δίλημμα του 2028
Η απώλεια του Κογκρέσου εισάγει τις ΗΠΑ σε μια περίοδο «διχασμένης διακυβέρνησης», περιορίζοντας δραστικά τη νομοθετική ισχύ του Τραμπ και ανοίγοντας τον δρόμο για αυστηρούς κοινοβουλευτικούς ελέγχους από τους Δημοκρατικούς.
Την ίδια στιγμή, το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα βρίσκεται αντιμέτωπο με ένα υπαρξιακό δίλημμα ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2028: κατά πόσο ο τραμπισμός μπορεί να διατηρήσει την εκλογική του δυναμική χωρίς τον ίδιο τον Ντόναλντ Τραμπ, την ώρα που στελέχη όπως ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς επιχειρούν ήδη να επανακαθορίσουν την πολιτική ταυτότητα της παράταξης.