Σε μια κομβική καμπή για το μέλλον του βρίσκεται το Ιράκ, καθώς η πρόσφατη επίσκεψη του νέου Πρωθυπουργού, Αλί αλ-Ζαΐντι, στις Ηνωμένες Πολιτείες και οι συναντήσεις του με τον Ντόναλντ Τραμπ και Αμερικανούς ενεργειακούς κολοσσούς επισφραγίστηκαν με 48 συμφωνίες και ένα επενδυτικό πλάνο που μπορεί να αγγίξει τα 100 δισεκατομμύρια δολάρια την επόμενη πενταετία.
Ωστόσο, η οικονομική αυτή προσέγγιση εγείρει το κρίσιμο ερώτημα εάν η Βαγδάτη μπορεί να ενισχύσει τους δεσμούς της με την Ουάσιγκτον χωρίς να διαταράξει τις στρατηγικές της εξαρτήσεις από την Τεχεράνη και το Πεκίνο.
Όπως επισημαίνει σε συνέντευξή του ο Αχμέτ Αλ-Γουίντι, αντιπρόεδρος του Ιδρύματος «Γκάνταν» και διευθυντής του Διεθνούς Ενεργειακού Φόρουμ της Βαγδάτης, η νέα αμερικανική στρατηγική αντιμετωπίζει τις επιχειρηματικές επενδύσεις στο εξωτερικό ως οργανικό κομμάτι της εθνικής της ασφάλειας.
Με την είσοδο εταιρειών όπως η Chevron και η ExxonMobil, η Ουάσιγκτον αποκτά ισχυρό κίνητρο για τη διατήρηση της σταθερότητας στο Ιράκ, αποκτώντας παράλληλα αυξημένη επιρροή στις αποφάσεις της χώρας.
Η ανάληψη της εξουσίας από τον αλ-Ζαΐντι —έναν πολιτικά ουδέτερο τεχνοκράτη που προκρίθηκε ως συμβιβαστική λύση έναντι του πιο προσκείμενου στο Ιράν Νούρι αλ-Μαλίκι— συνοδεύτηκε από δεσμεύσεις προς τις ΗΠΑ, όπως ο αφοπλισμός των φιλοϊρανικών πολιτοφυλακών έως τις 30 Σεπτεμβρίου, ημερομηνία που συμπίπτει με την προγραμματισμένη αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων.
Παρ' όλα αυτά, η απεξάρτηση από τις υπόλοιπες δυνάμεις φαντάζει εξαιρετικά δύσκολη. Οι δεσμοί με το Ιράν είναι βαθύτατοι, με την ιρακινή οικονομία και το δίκτυο ηλεκτροδότησης να εξαρτώνται άμεσα από τις εισαγωγές ιρανικού φυσικού αερίου και ρεύματος. Η κατάργηση των σχετικών εξαιρέσεων από τις αμερικανικές κυρώσεις απειλεί να στερήσει έως και το 30% της ηλεκτροπαραγωγής της χώρας.
Ταυτόχρονα, η Κίνα διατηρεί κυρίαρχη θέση στον πετρελαϊκό τομέα, καθώς κινεζικοί όμιλοι διαχειρίζονται το μεγαλύτερο μέρος των κοιτασμάτων και αποτελούν τους κυριότερους αγοραστές ιρακινού αργού. Η ευάλωτη θέση του Ιράκ φάνηκε καθαρά κατά τις πρόσφατες στρατιωτικές αναφλέξεις στη Μέση Ανατολή και το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ, που προκάλεσαν κατακόρυφη πτώση στις ιρακινές εξαγωγές πετρελαίου.
Παρά τις πιέσεις, Ιρακινοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι η διατήρηση μιας προσεκτικής ουδετερότητας αποτελεί το μεγαλύτερο στρατηγικό πλεονέκτημα της Βαγδάτης. Η ανάπτυξη των σχέσεων με τη Δύση τυγχάνει ευρείας διακομματικής στήριξης εντός της χώρας, όμως η οριστική επιλογή στρατοπέδου θεωρείται επιζήμια.
Η πραγματική δοκιμασία για το Ιράκ το αμέσως επόμενο διάστημα είναι αν θα καταφέρει να διατηρήσει την ισορροπία ανάμεσα στους τρεις μεγάλους πόλους —Ουάσιγκτον, Τεχεράνη και Πεκίνο— ή αν θα υποχρεωθεί από τις εξελίξεις να ευθυγραμμιστεί αποκλειστικά με μία πλευρά.