Μια ιδιότυπη σχέση αγάπης και μίσους συνδέει το κίνημα MAGA με την Ευρώπη. Για ένα σημαντικό κομμάτι της αμερικανικής Νέας Δεξιάς, η Γηραιά Ήπειρος αποτελεί ταυτόχρονα την κοιτίδα της πολιτισμικής κληρονομιάς που θεωρεί δική του, αλλά και το απόλυτο παράδειγμα προς αποφυγήν: μια κοινωνία περισσότερο κοσμική, με ισχυρό κοινωνικό κράτος, αυξημένα μεταναστευτικά ρεύματα και μια Ευρωπαϊκή Ένωση που θέτει αυστηρούς κανόνες εκεί που η MAGA προτιμά την ελεύθερη αγορά και την εθνική κυριαρχία.
Ο Economist επιχειρεί να αποκωδικοποιήσει αυτή την αντίφαση, εντοπίζοντας τρεις βασικές πηγές της διατλαντικής έντασης: τη γεωπολιτική, τον πολιτισμικό πόλεμο και τη σύγκρουση γύρω από τη ρύθμιση της οικονομίας, με αιχμή του δόρατος τους αμερικανικούς τεχνολογικούς κολοσσούς.
Η γεωπολιτική και η απαίτηση για αυτονομία
Η πρώτη διαχωριστική γραμμή είναι η πλέον γνώριμη. Οι ρεαλιστές της αμερικανικής Νέας Δεξιάς υποστηρίζουν ότι η Ουάσιγκτον πρέπει να εγκαταλείψει τη λογική των παγκόσμιων ιδεολογικών συμμαχιών της εποχής του Ψυχρού Πολέμου, να θέσει σε πρώτη μοίρα τα δικά της συμφέροντα και να μεταφέρει στους ίδιους τους Ευρωπαίους το βάρος της άμυνας της ηπείρου τους.
Είτε βλέπουν ως κύρια αμερικανική πρόκληση την Κίνα είτε την ηγεμονία στο δυτικό ημισφαίριο, ο κοινός παρονομαστής είναι ότι οι ΗΠΑ δεν μπορούν να συνεχίσουν να χρηματοδοτούν επ' αόριστον την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Η Ευρώπη ως πολιτισμική προειδοποίηση
Οι διαφωνίες για τις αμυντικές δαπάνες μπορούν να λυθούν με αριθμούς. Πολύ βαθύτερη είναι η σύγκρουση στο πεδίο των αξιών. Σε ευαγγελικές εκκλησίες της Αμερικής, η Ευρώπη παρουσιάζεται συχνά ως μια εικόνα του μέλλοντος που πρέπει να αποφευχθεί. Η εκκοσμίκευση, η μαζική μετανάστευση και οι κοινωνικές αλλαγές ερμηνεύονται από τη MAGA ως σημάδια πολιτισμικής παρακμής.
Στην αμερικανική στρατηγική εθνικής ασφάλειας, η Ευρώπη έχει δεχθεί επικρίσεις ακόμη και για «πολιτισμική διαγραφή» λόγω της υπερβολικής ρύθμισης και των δημογραφικών αλλοιώσεων. Παράλληλα, προσωπικότητες όπως ο Έλον Μασκ χρησιμοποιούν την επιρροή τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να ενισχύσουν ευρωπαϊκά δεξιά και λαϊκιστικά κόμματα.
Αυτό αποκαλύπτει μια εσωτερική αντίφαση του κινήματος: από τη μία υποστηρίζει τον απόλυτο εθνικισμό και την μη παρέμβαση, και από την άλλη διεξάγει έναν οικουμενικό πολιτισμικό πόλεμο για την υπεράσπιση των δυτικών παραδόσεων.
Το μέτωπο των κανόνων στη Big Tech
Η τρίτη και πιο άμεση εστία τριβής αφορά την οικονομία και την τεχνολογία. Η κυβέρνηση Τραμπ έχει επιτεθεί σφοδρά στον ευρωπαϊκό Κανονισμό για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA), υποστηρίζοντας ότι πλήττει την ελευθερία του λόγου και στοχοποιεί άδικα τις αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες.
Η διαμάχη έχει ήδη μεταφερθεί στις δικαστικές αίθουσες, με την αμερικανική πλευρά να παρεμβαίνει υπέρ της πλατφόρμας X του Μασκ απέναντι σε ευρωπαϊκά πρόστιμα.
«Σκληρή αγάπη» ή βαθύτερος φόβος;
Παρά τη σκληρή ρητορική, η σχέση παραμένει σύνθετη. Για πολλούς διανοούμενους της αμερικανικής Δεξιάς, η κριτική προς την Ευρώπη πηγάζει από μια μορφή «σκληρής αγάπης» και την ανησυχία ότι η ήπειρος εγκαταλείπει τις ίδιες τις ιστορικές της ρίζες.
Ακόμη και ανάμεσα στους ψηφοφόρους της MAGA, η στάση απέναντι σε μεμονωμένες ευρωπαϊκές χώρες είναι αισθητά πιο θετική από ό,τι απέναντι στους θεσμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σε κάθε περίπτωση, όπως καταλήγει ο Economist, όταν οι υποστηρικτές της MAGA προειδοποιούν ότι η Αμερική κινδυνεύει να «γίνει Ευρώπη», δεν αναφέρονται μόνο στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού.
Προβάλλουν πάνω στη Γηραιά Ήπειρο τους δικούς τους εσωτερικούς φόβους για την πολιτική και κοινωνική κατεύθυνση της ίδιας τους της χώρας.