Καθώς η ένταση μεταξύ Ισραήλ και Ιράν αναζωπυρώνεται κατά διαστήματα, το Τελ Αβίβ έχει αναπτύξει ένα από τα πιο εξελιγμένα, πολυεπίπεδα συστήματα αεράμυνας παγκοσμίως. Στόχος του είναι η αναχαίτιση βαλλιστικών πυραύλων, ρουκετών, drones και πυραύλων cruise σε διαφορετικά ύψη και αποστάσεις, δημιουργώντας επικαλυπτόμενες ζώνες προστασίας απέναντι τόσο σε κρατικούς όσο και σε μη κρατικούς δρώντες.
Η αρχιτεκτονική του συστήματος είναι προϊόν δεκαετιών εμπειρίας υπό συνεχή πυραυλική απειλή από την ευρύτερη περιοχή. Συνδυάζει ισραηλινή τεχνογνωσία με αμερικανική υποστήριξη, ενσωματώνοντας ραντάρ, κέντρα διοίκησης και μέσα αναχαίτισης σε ένα ενιαίο επιχειρησιακό πλέγμα.
Ανώτερη στρώση: Το Σύστημα Arrow
Στην κορυφή της αμυντικής «πυραμίδας» βρίσκεται το σύστημα Arrow missile defense system. Οι εκδόσεις Arrow-2 και Arrow-3 έχουν σχεδιαστεί για την αντιμετώπιση βαλλιστικών πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς.
Το Arrow-2 επιχειρεί στην ανώτερη ατμόσφαιρα, ενώ το Arrow-3 μπορεί να καταστρέψει απειλές ακόμη και εκτός ατμόσφαιρας, πριν από την επανείσοδό τους. Το πρόγραμμα αναπτύχθηκε από την Israel Aerospace Industries με υποστήριξη της Boeing, δίνοντας στο Ισραήλ δυνατότητα εξουδετέρωσης απειλών σε πολύ μεγάλο ύψος και απόσταση.
Μεσαία ζώνη: David’s Sling
Το David's Sling καλύπτει το επιχειρησιακό κενό μεταξύ των συστημάτων μεγάλου και μικρού βεληνεκούς. Αντιμετωπίζει βαλλιστικούς πυραύλους μέσης εμβέλειας, πυραύλους cruise, αεροσκάφη και drones σε αποστάσεις περίπου 100–200 χιλιομέτρων.
Αναπτύχθηκε από τη Rafael Advanced Defense Systems σε συνεργασία με την RTX Corporation, αποτελώντας κρίσιμο κρίκο στη διαστρωματωμένη άμυνα.
Βραχεία εμβέλεια: Iron Dome
Το πλέον γνωστό σύστημα είναι το Iron Dome, επιχειρησιακό από το 2011. Σχεδιάστηκε για την αναχαίτιση ρουκετών μικρού βεληνεκούς, βλημάτων όλμου και drones.
Χρησιμοποιεί ραντάρ για να υπολογίζει την τροχιά κάθε εισερχόμενου βλήματος. Αν διαπιστωθεί ότι δεν απειλεί κατοικημένη περιοχή, το σύστημα δεν ενεργοποιείται, εξοικονομώντας πυραύλους αναχαίτισης. Αν και αρχικά προοριζόταν για απειλές 4–70 χιλιομέτρων, η επιχειρησιακή του κάλυψη έχει διευρυνθεί. Από το 2017 λειτουργεί και ναυτική εκδοχή για την προστασία θαλάσσιων στόχων.
Κατευθυνόμενη ενέργεια: Iron Beam
Το 2025 κηρύχθηκε πλήρως επιχειρησιακό το Iron Beam, ένα επίγειο σύστημα λέιζερ υψηλής ενέργειας. Αντί για πυραύλους, χρησιμοποιεί δέσμη λέιζερ που υπερθερμαίνει τον στόχο μέχρι την καταστροφή του εν πτήσει.
Η τεχνολογία αυτή μειώνει δραστικά το κόστος αναχαίτισης και προσφέρει άμεση απόκριση απέναντι σε σμήνη φθηνών drones — μια αυξανόμενη απειλή στα σύγχρονα πεδία μάχης.
Αμερικανική ενίσχυση: THAAD
Το 2024 οι Ηνωμένες Πολιτείες ανέπτυξαν στο Ισραήλ το σύστημα THAAD (Terminal High Altitude Area Defense), ενισχύοντας την προστασία έναντι βαλλιστικών πυραύλων κατά την τελική φάση πτήσης τους.
Η παρουσία του THAAD, μαζί με αμερικανικά ναυτικά και επίγεια μέσα, υπογραμμίζει τον στενό συντονισμό Ουάσιγκτον–Τελ Αβίβ στον τομέα της αντιπυραυλικής άμυνας.
Εναέρια αναχαίτιση
Πέρα από τα επίγεια συστήματα, ισραηλινά μαχητικά αεροσκάφη και επιθετικά ελικόπτερα έχουν καταρρίψει drones με πυραύλους αέρος-αέρος πριν εισέλθουν στον ισραηλινό εναέριο χώρο, προσθέτοντας ακόμη ένα επίπεδο ευελιξίας.
Τεχνολογικό πλεονέκτημα με υπαρκτές προκλήσεις
Η φιλοσοφία της ισραηλινής άμυνας βασίζεται στην πολυεπίπεδη αναχαίτιση: εάν ένα σύστημα κορεστεί ή αποτύχει, άλλο αναλαμβάνει. Η λογική της επικάλυψης θεωρείται κρίσιμη, ιδίως απέναντι στο πυραυλικό οπλοστάσιο του Ιράν και στην αυξανόμενη χρήση drones και κατευθυνόμενων πυρομαχικών από περιφερειακούς δρώντες.
Ο συνδυασμός Arrow, David’s Sling, Iron Dome, Iron Beam και αμερικανικών συστημάτων δημιουργεί μια αμυντική «ομπρέλα» που εκτείνεται από το διάστημα έως χαμηλά ύψη. Η ενσωμάτωση όπλων κατευθυνόμενης ενέργειας σηματοδοτεί στροφή προς την αντιμετώπιση μαζικών επιθέσεων χαμηλού κόστους και τη μείωση του οικονομικού βάρους των αναχαιτιστικών πυραύλων.
Ωστόσο, ακόμη και το πιο εξελιγμένο σύστημα δεν είναι άτρωτο. Μαζικές ομοβροντίες μπορούν να πιέσουν τα αποθέματα αναχαιτιστών, ενώ οι τεχνολογικές εξελίξεις σε πυραύλους και τακτικές σμήνους δοκιμάζουν διαρκώς τα όρια απόκρισης. Σε ένα περιβάλλον ρευστών περιφερειακών εντάσεων, η πολυστρωματική άμυνα του Ισραήλ παραμένει ταυτόχρονα τεχνολογικό επίτευγμα και στρατηγική αναγκαιότητα.