Έντονο παρασκηνιακό θρίλερ και βαθιά ανησυχία επικρατεί στην κυβέρνηση του Ισραήλ μετά τις πρόσφατες διπλωματικές εξελίξεις στην Ελβετία, όπου οι ΗΠΑ και το Ιράν υπέγραψαν μνημόνιο συνεννόησης.
Σύμφωνα με ισραηλινές πηγές που επικαλείται το Axios, το Τελ Αβίβ φοβάται ότι η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ νομιμοποιεί την ιρανική επιρροή στον Λίβανο και περιορίζει δραστικά τη δυνατότητα του Ισραήλ να επιχειρεί στρατιωτικά κατά της Χεζμπολάχ.
Το σκληρό παζάρι Ουάσιγκτον - Τεχεράνης
Στο πλαίσιο των αμερικανοϊρανικών συνομιλιών, η Τεχεράνη πέτυχε να συμπεριλάβει το λιβανικό ζήτημα στην ατζέντα για να προστατεύσει τη Χεζμπολάχ, απειλώντας μάλιστα με αποχώρηση και κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ αν οι ισραηλινές επιθέσεις συνεχίζονταν. Από την πλευρά της, η κυβέρνηση Τραμπ δείχνει διατεθειμένη να θυσιάσει μέρος της ελευθερίας δράσης του Ισραήλ προκειμένου να προχωρήσει η συνολικότερη διπλωματική της στρατηγική με το Ιράν.
Το μνημόνιο προβλέπει τον τερματισμό των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, και τη διασφάλιση της κυριαρχίας της χώρας, γεγονός που έφερε μια σταθερή εκεχειρία. Παράλληλα, συμφωνήθηκε ένας νέος μηχανισμός «αποτροπής συγκρούσεων» με τη συμμετοχή του Λιβάνου, του Πακιστάν και του Κατάρ.
Οι ανατροπές που περιορίζουν το Ισραήλ
Ισραηλινοί αξιωματούχοι τονίζουν ότι οι νέες ισορροπίες ανατρέπουν πλήρως τις δεσμεύσεις που είχαν εξασφαλιστεί το 2024 επί κυβέρνησης Μπάιντεν. Αρχικά, περιορίζεται σημαντικά η στρατιωτική ελευθερία του Ισραήλ, καθώς πλέον επιτρέπεται η δράση μόνο απέναντι σε άμεσες και όχι σε αναδυόμενες απειλές της Χεζμπολάχ.
Επιπλέον, ο νέος μηχανισμός επιτήρησης αποκλείει την άμεση ισραηλινή συμμετοχή, ενώ αντίθετα περιλαμβάνει το Ιράν, μετατοπίζοντας τον στόχο από τη διάλυση των υποδομών της Χεζμπολάχ στην απλή αποφυγή των συγκρούσεων. Τέλος, εκφράζεται έντονος φόβος ότι ο Λευκός Οίκος θα πιέσει για πλήρη αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από τον νότιο Λίβανο, θεωρώντας τη συνεχιζόμενη παρουσία τους εκεί ως υπονόμευση της λιβανικής κυριαρχίας.
Σε κατάσταση συναγερμού ο Νετανιάχου
Η τροπή των διαπραγματεύσεων έχει προκαλέσει έντονη νευρικότητα στον Μπέντζαμιν Νετανιάχου, καθώς το μέτωπο του Λιβάνου έχει τεράστια εσωτερική πολιτική σημασία ενόψει των ισραηλινών εκλογών του Οκτωβρίου, με τις πηγές να αναφέρουν χαρακτηριστικά ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός βρίσκεται σε κατάσταση υστερίας.
Σε μια προσπάθεια να ανατρέψει τα δεδομένα, ο Νετανιάχου επιστράτευσε τον στενό του συνεργάτη Ρον Ντέρμερ για να επηρεάσει το περιβάλλον Τραμπ, γεγονός που οδήγησε σε μια προειδοποιητική ανάρτηση του Αμερικανού προέδρου στο Truth Social, χωρίς όμως να αλλάξει η πορεία των συνομιλιών στην Ελβετία.
Σε κοινή ανακοίνωση με την ηγεσία του στρατού, ο Νετανιάχου ξεκαθάρισε ότι οι ισραηλινές δυνάμεις θα συνεχίσουν να δρουν για την ασφάλεια του βόρειου Ισραήλ, αποφεύγοντας ωστόσο να αναφέρει τη γνώριμη φράση περί πλήρους ελευθερίας δράσης.
Η διπλή στρατηγική των ΗΠΑ και τα επόμενα βήματα
Η Ουάσιγκτον εμφανίζεται διχασμένη στη διαχείριση της κρίσης, καθώς ο Αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς και ο Τζάρεντ Κούσνερ προωθούν τη συμφωνία με το Ιράν κάνοντας παραχωρήσεις στον Λίβανο, την ώρα που ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο επιχειρεί να κρατήσει ζωντανό τον απευθείας διάλογο Ισραήλ - Λιβάνου. Αν και Αμερικανοί αξιωματούχοι καθησυχάζουν το Τελ Αβίβ, ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ χαρακτήρισε τον αποκλεισμό του Ισραήλ από τον νέο μηχανισμό ως ένα σοβαρό στρατηγικό λάθος.
Το επόμενο ορόσημο
Οι συνομιλίες μεταφέρονται στην Ουάσιγκτον, όπου Ισραηλινοί και Λιβανέζοι διπλωμάτες ξεκινούν έναν κύκλο επαφών στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ και το Πεντάγωνο. Στόχος είναι η σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων με ταυτόχρονη ανάπτυξη του λιβανικού στρατού στον νότο. Ωστόσο, η προοπτική μιας μόνιμης ειρήνης και του αφοπλισμού της Χεζμπολάχ παραμένει εξαιρετικά μακρινή, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ ισορροπεί ανάμεσα στις δεσμεύσεις της προς το Ισραήλ και την τήρηση του μνημονίου με το Ιράν.