Σταδιακή αποκατάσταση των σχέσεων με την Κίνα επιδιώκει ο Καναδάς, επιχειρώντας να περιορίσει την οικονομική και εμπορική εξάρτησή του από τις Ηνωμένες Πολιτείες, σε μια περίοδο αυξημένων εντάσεων λόγω της δασμολογικής πολιτικής του Ντόναλντ Τραμπ. Η υπουργός Εξωτερικών της χώρας, Ανίτα Άναντ, δήλωσε στο Reuters ότι η Οτάβα ακολουθεί μια προσεκτική προσέγγιση «βήμα-βήμα» απέναντι στο Πεκίνο, επιδιώκοντας νέες εμπορικές συνεργασίες χωρίς να θέσει σε κίνδυνο στρατηγικούς τομείς της καναδικής οικονομίας.
Μιλώντας την Τετάρτη (18/11), στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC), στη Σεντζέν της Κίνας, η Άναντ υπογράμμισε ότι η διαφοροποίηση των εμπορικών σχέσεων αποτελεί βασική επιλογή της κυβέρνησης του πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ.
«Το εννοούσαμε όταν λέγαμε ότι θέλουμε να διαφοροποιήσουμε το εμπόριό μας, ώστε να μην εξαρτάται από έναν και μόνο εταίρο», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Η επίσκεψη στην Κίνα αποτέλεσε τον τελευταίο σταθμό της ασιατικής περιοδείας της Καναδής υπουργού Εξωτερικών, η οποία περιλάμβανε επίσης τις Φιλιππίνες και την Καμπότζη.
Εμπορική προσέγγιση με την Κίνα και συμφωνίες στην Ασία
Η Ανίτα Άναντ εξήγησε ότι η περιοδεία της εντάσσεται στη στρατηγική της Οτάβας για διεύρυνση των εμπορικών της εταίρων, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης από την αμερικανική αγορά.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Καναδάς επιδιώκει την αποκλιμάκωση των εμπορικών διαφορών με την Κίνα, την ολοκλήρωση συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου με τις Φιλιππίνες και την περάτωση των διαπραγματεύσεων για αντίστοιχη συμφωνία με την Ένωση Χωρών Νοτιοανατολικής Ασίας (ASEAN).
Η νέα προσέγγιση συνδέεται με την πολιτική του πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ, ο οποίος, από την ανάληψη των καθηκόντων του το 2025, έχει επιδιώξει την αναθέρμανση των σχέσεων με το Πεκίνο.
Οι σχέσεις των δύο χωρών είχαν επιδεινωθεί σημαντικά κατά την πρωθυπουργία του Τζάστιν Τριντό, με αποκορύφωμα τη διπλωματική κρίση που ξέσπασε στα τέλη του 2018.
Τότε, η Κίνα συνέλαβε δύο Καναδούς με κατηγορίες κατασκοπείας, λίγο μετά τη σύλληψη στον Καναδά, βάσει αμερικανικού εντάλματος, υψηλόβαθμου στελέχους της Huawei Technologies.
Οι τρεις αφέθηκαν ελεύθεροι τον Σεπτέμβριο του 2021, ωστόσο οι διμερείς σχέσεις παρέμειναν επιβαρυμένες.
«Βήμα-βήμα» η αποκατάσταση των σχέσεων με το Πεκίνο
Η Καναδή υπουργός Εξωτερικών διευκρίνισε ότι η κυβέρνηση δεν παραβλέπει τις δυσκολίες και τους κινδύνους που συνοδεύουν την ενίσχυση της συνεργασίας με την Κίνα.
«Πρόκειται πράγματι για μια προσέγγιση βήμα-βήμα με πλήρη επίγνωση τόσο των κινδύνων όσο και των οφελών από μια περαιτέρω σύσφιξη των σχέσεων», ανέφερε, απαντώντας σε ερώτηση για το κατά πόσο η Κίνα αποτελεί ασφαλή προορισμό για Καναδούς πολίτες.
Κατά τις συνομιλίες τους την Τρίτη (17/11), ο Μαρκ Κάρνεϊ και ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ συμφώνησαν να ενισχύσουν τις ανταλλαγές μεταξύ επιχειρηματιών και φοιτητών των δύο χωρών.
Ωστόσο, η προσπάθεια προσέγγισης με το Πεκίνο έχει προκαλέσει αντιδράσεις τόσο στον Λευκό Οίκο όσο και σε τμήματα της καναδικής αντιπολίτευσης.
Ορισμένοι βουλευτές έχουν εκφράσει επιφυλάξεις για τη νέα πολιτική, επικαλούμενοι και καταγγελίες περί κινεζικών παρεμβάσεων στις εκλογικές διαδικασίες του Καναδά.
Οι δασμοί Τραμπ και η προστασία της καναδικής αυτοκινητοβιομηχανίας
Παρά την επιδίωξη στενότερων εμπορικών σχέσεων με την Κίνα, η Οτάβα δεν προτίθεται να προχωρήσει σε πλήρη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με το Πεκίνο.
Ο Μαρκ Κάρνεϊ έχει αποκλείσει ένα τέτοιο ενδεχόμενο, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία της καναδικής αυτοκινητοβιομηχανίας, η οποία είναι στενά συνδεδεμένη με την παραγωγή και τις αλυσίδες εφοδιασμού των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο Καναδάς έχει ήδη επιβάλει περιορισμούς στον αριθμό των κινεζικών ηλεκτρικών αυτοκινήτων που μπορούν να εισαχθούν στη χώρα, επικαλούμενος την ανάγκη προστασίας της εγχώριας παραγωγής από τον ανταγωνισμό κρατικά επιδοτούμενων κινεζικών εταιρειών.
Από την πλευρά του, το Πεκίνο έχει μειώσει, χωρίς να καταργήσει πλήρως, τους δασμούς σε καναδικά προϊόντα, όπως η ελαιοκράμβη, το χοιρινό κρέας και τα θαλασσινά.
Η Άναντ ξεκαθάρισε ότι η «πρώτη προτεραιότητα» της κυβέρνησης είναι η διατήρηση ενός ισχυρού συστήματος παραγωγής αυτοκινήτων στον Καναδά.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη δυνατότητα εξαγωγής καναδικών οχημάτων προς τις ΗΠΑ, καθώς και στην αντιμετώπιση των εμπορικών προβλημάτων που έχουν προκαλέσει οι δασμοί της κυβέρνησης Τραμπ.
Επιφυλάξεις για κινεζικές επενδύσεις σε αυτοκίνητα και ενέργεια
Η Καναδή υπουργός Εξωτερικών απέφυγε να δεσμευτεί για ενδεχόμενη αύξηση των κινεζικών επενδύσεων στην αυτοκινητοβιομηχανία και στον ενεργειακό τομέα της χώρας.
Τόνισε ότι η κυβέρνηση θα εξετάζει τις δυνατότητες συνεργασίας με γνώμονα τα εθνικά οικονομικά συμφέροντα και την προστασία κρίσιμων παραγωγικών δραστηριοτήτων.
«Θα προστατεύουμε πάντα τα εθνικά μας συμφέροντα και θα διασφαλίζουμε την ύπαρξη δικλίδων ασφαλείας», ανέφερε.
Η Άναντ επανέλαβε ότι η Οτάβα επιδιώκει παράλληλα την αποκλιμάκωση των εμπορικών διαφορών με την Ουάσινγκτον, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τους δασμούς και τις βορειοαμερικανικές αλυσίδες εφοδιασμού.
Όπως εξήγησε, η συνεργασία με την Κίνα θα συνεχιστεί σε επιμέρους εμπορικά ζητήματα, με τους περιορισμούς στις εισαγωγές κινεζικών ηλεκτρικών οχημάτων να παραμένουν σε ισχύ.
Η στάση του Καναδά απέναντι στη συνάντηση Τραμπ – Πούτιν – Σι
Η Ανίτα Άναντ αναφέρθηκε και στις διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις, ενόψει της τριμερούς συνάντησης των προέδρων των ΗΠΑ, της Ρωσίας και της Κίνας.
Απέφυγε να διευκρινίσει εάν η καναδική αντιπροσωπεία προγραμματίζει επαφές με Ρώσους αξιωματούχους στο περιθώριο της συνόδου του APEC.
Παράλληλα, καταδίκασε την αποστολή ρωσικών στρατιωτικών αεροσκαφών στον εναέριο χώρο της Ταϊβάν και της Ιαπωνίας, όπως περιέγραψε το περιστατικό της Τρίτης.
Αναφερόμενη στην προγραμματισμένη συνάντηση Ντόναλντ Τραμπ, Βλαντίμιρ Πούτιν και Σι Τζινπίνγκ, η Καναδή υπουργός Εξωτερικών υποστήριξε ότι μια τέτοια πρωτοβουλία θα μπορούσε να αποδειχθεί χρήσιμη εφόσον συνέβαλλε στην αντιμετώπιση διεθνών συγκρούσεων.
«Μια τέτοιου είδους συνάντηση θα μπορούσε να επιλύσει διεθνείς συγκρούσεις και να σημειώσει σημαντική πρόοδο για την επίτευξη ευρύτερης ειρήνης και ασφάλειας», δήλωσε.
Ειδικά για την Ουκρανία, η Άναντ ανέφερε ότι θα ήταν ευπρόσδεκτη μια εκεχειρία συνοδευόμενη από εγγυήσεις ασφαλείας, υπό την προϋπόθεση ότι θα συμμετείχε στις σχετικές συνομιλίες και ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι και θα προστατεύονταν τα συμφέροντα της χώρας του.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στο Ιράν, εκφράζοντας την αντίθεση της καναδικής κυβέρνησης προς την ιρανική ηγεσία και την ελπίδα ότι η τριμερής συνάντηση θα μπορούσε να συμβάλει στην αντιμετώπιση της κρίσης.
Οι δηλώσεις της αναδεικνύουν την προσπάθεια του Καναδά να προσαρμόσει την εξωτερική και εμπορική πολιτική του σε ένα περιβάλλον αυξανόμενου ανταγωνισμού μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων, διατηρώντας τις στενές οικονομικές σχέσεις με τις ΗΠΑ και αναζητώντας ταυτόχρονα νέες δυνατότητες συνεργασίας στην Ασία.