Λίγο περισσότερο από δύο χρόνια πριν, όταν η Σέιχ Χασίνα κέρδιζε τις εκλογές στο Μπαγκλαντές, οι οποίες είχαν χαρακτηριστεί ευρέως, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό, ως νοθευμένες, ελάχιστοι μπορούσαν να προβλέψουν ότι η 15ετής κυριαρχία της θα τερματιζόταν τόσο απότομα ή ότι ένα πολιτικό κόμμα που είχε περιθωριοποιηθεί θα επέστρεφε δυναμικά στο προσκήνιο.
Ωστόσο, στο πολιτικό σκηνικό του Μπαγκλαντές, η εναλλαγή μεταξύ της Λίγκας Αβάμι της Χασίνα και του Εθνικιστικό Κόμμα του Μπαγκλαντές (BNP) αποτελεί επαναλαμβανόμενο μοτίβο δεκαετιών. Αυτή τη φορά, η διαφορά ήταν ότι ο νέος ηγέτης του BNP, Ταρίκ Ραχμάν, συμμετείχε για πρώτη φορά ως επικεφαλής σε εκλογική αναμέτρηση.
Επί τέσσερις δεκαετίες το κόμμα ηγείτο η μητέρα του, Καλέντα Ζία, η οποία απεβίωσε στα τέλη του περασμένου έτους. Είχε αναλάβει την ηγεσία μετά τη δολοφονία του συζύγου της και πατέρα του Ταρίκ, Ζιαούρ Ραχμάν, ιδρυτή του BNP και εξέχουσας μορφής του πολέμου ανεξαρτησίας της χώρας.
Ο Ταρίκ Ραχμάν έχει βρεθεί στο παρελθόν αντιμέτωπος με κατηγορίες διαφθοράς, ενώ κατά καιρούς έχουν διατυπωθεί αιτιάσεις ότι ωφελήθηκε από τη θέση της μητέρας του στην εξουσία. Πέντε ημέρες πριν από τον θάνατό της, επέστρεψε στο Μπαγκλαντές έπειτα από 17 χρόνια αυτοεξορίας στο Λονδίνο.
Ο 60χρονος πολιτικός θεωρείται ευρέως ως αδοκίμαστος ηγέτης. «Το γεγονός ότι δεν έχει προηγούμενη εμπειρία ενδέχεται να λειτουργεί υπέρ του, καθώς πολλοί πολίτες είναι διατεθειμένοι να δώσουν μια ευκαιρία στην αλλαγή», εκτιμά η πολιτική επιστήμονας Ναβίν Μούρσιντ. «Υπάρχει η επιθυμία να πιστέψουν ότι κάτι νέο και θετικό είναι εφικτό. Συνεπώς, διαφαίνεται μια συγκρατημένη ελπίδα».
Το BNP δηλώνει ότι πρώτη προτεραιότητα της νέας κυβέρνησης θα είναι η αποκατάσταση της δημοκρατίας. «Οι δημοκρατικοί θεσμοί έχουν αποδυναμωθεί την τελευταία δεκαετία. Πρέπει να επανέλθουν σε ομαλή λειτουργία», ανέφερε στο BBC ο ανώτερος κομματικός αξιωματούχος Αμίρ Χάσρου Μαχμούντ Τσοουντούρι. Το Μπαγκλαντές, ωστόσο, διαθέτει μακρά ιστορία υποσχέσεων περί δημοκρατικής ανασυγκρότησης που συχνά διαψεύδονται, με τα κόμματα να υιοθετούν αυταρχικές πρακτικές μόλις αναλάβουν την εξουσία.
Η εξέγερση της Gen Z
Η εξέγερση του Ιουλίου 2024, που οδήγησε στην ανατροπή της Χασίνα, είχε έντονη συμμετοχή της νεολαίας. Πολλοί νέοι δηλώνουν αποφασισμένοι να μην επαναληφθούν τα ίδια πολιτικά μοτίβα. «Δεν θέλουμε να πολεμήσουμε ξανά», δήλωσε ο 19χρονος Ταζίν Αχμέντ, ο οποίος συμμετείχε στις κινητοποιήσεις. «Η παραίτηση της προηγούμενης πρωθυπουργού δεν ήταν η νίκη. Η πραγματική νίκη θα έρθει όταν η χώρα λειτουργεί ομαλά, χωρίς διαφθορά και με βελτιωμένη οικονομία».
Παρά την αλλαγή ηγεσίας, η μεταβατική περίοδος συνοδεύτηκε από περιστατικά βίας που επηρέασαν τη θητεία του προσωρινού ηγέτη, Μοχάμεντ Γιουνούς.
Η αποκατάσταση της δημόσιας τάξης αναμένεται να αποτελέσει βασική προτεραιότητα για τη νέα κυβέρνηση. Παράλληλα, η οικονομική αναζωογόνηση, η μείωση των τιμών των τροφίμων και η δημιουργία θέσεων εργασίας συνιστούν μείζονες προκλήσεις για μια χώρα με ιδιαίτερα νεανικό πληθυσμό.
Από την Ινδία, όπου βρίσκεται εξόριστη, η Σέιχ Χασίνα χαρακτήρισε τις πρόσφατες εκλογές «εξαπάτηση και φάρσα» και ζήτησε τη διεξαγωγή νέας εκλογικής διαδικασίας.