Οριστικό τέλος στα σχέδια παράδοσης των τελευταίων πολωνικών μαχητικών αεροσκαφών MiG-29 στην Ουκρανία έβαλε η Βαρσοβία. Η απόφαση ελήφθη μετά την κατάρρευση των διαπραγματεύσεων για μια αμοιβαία ανταλλαγή των αεροσκαφών με ουκρανική τεχνολογία drones, με την πολωνική πλευρά να επιρρίπτει την πλήρη ευθύνη για το αδιέξοδο στο Κίεβο.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο έντονης διπλωματικής ψυχρότητας ανάμεσα στις δύο χώρες, οι οποίες, παρά τη στενή συμμαχία τους μετά τη ρωσική εισβολή το 2022, βρίσκονται πλέον σε τροχιά σύγκρουσης με φόντο τις ιστορικές πληγές του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.
Το ναυάγιο της συμφωνίας «MiG έναντι drones»
Όπως αποκάλυψε ο Πολωνός υπουργός Άμυνας, Βλάντισλαβ Κοσίνιακ-Κάμους, η Βαρσοβία είχε καταθέσει μια ξεκάθαρη πρόταση για την παραχώρηση των περίπου 12 εναπομεινάντων σοβιετικών μαχητικών της, με αντάλλαγμα τεχνογνωσία και δυνατότητες στον τομέα των μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Αν και το Κίεβο είχε συμφωνήσει αρχικά, δεν προχώρησε στην υλοποίηση της συμφωνίας, με αποτέλεσμα η Πολωνία να αποσύρει οριστικά τα αεροσκάφη από το τραπέζι των παροχών. Σημειώνεται ότι η Πολωνία έχει ήδη παραδώσει στην Ουκρανία από 10 έως 14 μαχητικά του ίδιου τύπου κατά την έναρξη του πολέμου.
Η ιστορική διαμάχη και η αφαίρεση του παρασήμου από τον Ζελένσκι
Η γεωπολιτική αυτή υπαναχώρηση τροφοδοτείται από τη ραγδαία επιδείνωση των διμερών σχέσεων, η οποία ξεκίνησε στα τέλη Μαΐου. Αφορμή στάθηκε η απόφαση του Ουκρανού προέδρου, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, να ονομάσει μια στρατιωτική μονάδα προς τιμήν της Ουκρανικής Επαναστατικής Στρατιάς (UPA), μιας εθνικιστικής οργάνωσης του 1942, την οποία η Βαρσοβία θεωρεί υπεύθυνη για τη σφαγή περισσότερων από 100.000 Πολωνών.
Αντιδρώντας σφοδρά, ο εθνικιστής Πολωνός πρόεδρος, Κάρολ Ναβρότσκι, προχώρησε στην πρωτοφανή κίνηση να αφαιρέσει από τον Ζελένσκι την ανώτατη τιμητική διάκριση της χώρας, το μετάλλιο του Τάγματος του Λευκού Αετού. Η απόφαση αυτή υλοποιήθηκε παρά τις αντίθετες συστάσεις και τις εκκλήσεις για ψυχραιμία που απηύθυνε ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ.
Παρά τη διπλωματική κρίση, η Πολωνία συνεχίζει να αποτελεί τον κεντρικό διαμετακομιστικό κόμβο για τη δυτική στρατιωτική και ανθρωπιστική βοήθεια προς την Ουκρανία.
Παράλληλα, η Βαρσοβία τρέχει ένα εκτενές πρόγραμμα εξοπλισμού της δικής της αεροπορίας, αντικαθιστώντας τα παλιά σοβιετικά αεροσκάφη με αμερικανικά F-16 και νοτιοκορεατικά FA-50, ενώ τελεί εν αναμονή της παραλαβής 32 υπερσύγχρονων μαχητικών F-35.