Σε ολοένα δυσκολότερη θέση βρίσκεται η Σαουδική Αραβία καθώς οι Χούθι εντείνουν τις επιθέσεις τους, απειλώντας κρίσιμες πετρελαϊκές υποδομές και θαλάσσιες οδούς εξαγωγής, την ώρα που το Ριάντ εμφανίζεται απογοητευμένο από την απροθυμία του Ντόναλντ Τραμπ να ανοίξει νέο στρατιωτικό μέτωπο στην Υεμένη.
Σύμφωνα με πρώην διπλωμάτες και αναλυτές που επικαλούνται οι New York Times, η σαουδαραβική ηγεσία θεωρεί ότι βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα εξαιρετικά δυσμενές σενάριο: δέχεται αυξανόμενη πίεση από τους υποστηριζόμενους από το Ιράν Χούθι, ενώ οι προσπάθειες συνεννόησης με την Τεχεράνη δεν έχουν μέχρι στιγμής οδηγήσει σε αποκλιμάκωση.
«Αυτή τη στιγμή οι Σαουδάραβες είναι πραγματικά απογοητευμένοι», δήλωσε ο Μάικλ Ράτνεϊ, πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στη Σαουδική Αραβία, χαρακτηρίζοντας την κατάσταση, από μία άποψη, ως το «χειρότερο δυνατό σενάριο» για το βασίλειο.
Πίεση στις πετρελαϊκές οδούς
Οι επιθέσεις των τελευταίων εβδομάδων έχουν δημιουργήσει σοβαρές ανησυχίες στο Ριάντ για την ασφάλεια τόσο των ενεργειακών εγκαταστάσεων όσο και των βασικών διαδρομών μέσω των οποίων εξάγεται το σαουδαραβικό πετρέλαιο.
Στα τέλη Αυγούστου, σαουδαραβικό πετρελαιοφόρο δέχθηκε επίθεση στα Στενά του Ορμούζ, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους δύο ναυτικοί.
Την ίδια ώρα, οι Χούθι έχουν ανακοινώσει αποκλεισμό των σαουδαραβικών πετρελαϊκών μεταφορών μέσω της Ερυθράς Θάλασσας και έχουν διευρύνει την παρουσία τους γύρω από τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια δίοδο του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ.
Παράλληλα, οι σαουδαραβικές αρχές αναγκάστηκαν να διακόψουν τη λειτουργία κρίσιμου πετρελαιαγωγού που μεταφέρει πετρέλαιο από τα ανατολικά της χώρας προς την Ερυθρά Θάλασσα, μετά από επίθεση με drone την οποία απέδωσαν σε φιλοϊρανική πολιτοφυλακή του Ιράκ.
Ο συγκεκριμένος αγωγός είχε αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη σημασία για το βασίλειο εξαιτίας των σοβαρών περιορισμών στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Έτσι, η Σαουδική Αραβία βρίσκεται υπό πίεση σε πολλαπλά μέτωπα, με τις εξελίξεις να δημιουργούν ανησυχίες για την ικανότητά της να διατηρήσει απρόσκοπτες τις εξαγωγές πετρελαίου.
Ο Μπιν Σαλμάν ζήτησε στρατιωτική δράση – Ο Τραμπ αρνήθηκε
Η κατάσταση δοκιμάζει παράλληλα τη στρατηγική σχέση του Ριάντ με την Ουάσιγκτον.
Ο διάδοχος του σαουδαραβικού θρόνου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν έχει επενδύσει σημαντικό πολιτικό κεφάλαιο στη σχέση του με τον Ντόναλντ Τραμπ και το περιβάλλον του. Ωστόσο, σύμφωνα με αξιωματούχους που γνωρίζουν τις σχετικές συνομιλίες, όταν ο Μπιν Σαλμάν ζήτησε την περασμένη εβδομάδα από τον Αμερικανό πρόεδρο να αναλάβει στρατιωτική δράση εναντίον των Χούθι, εκείνος αρνήθηκε.
Το Ριάντ, από την πλευρά του, δεν δείχνει διατεθειμένο να αναλάβει μόνο του μια νέα μεγάλης κλίμακας στρατιωτική επιχείρηση στην Υεμένη, έχοντας ήδη την εμπειρία της πολυετούς και ιδιαίτερα δαπανηρής εμπλοκής του στον πόλεμο εναντίον των Χούθι.
«Απαιτείται διεθνής στήριξη, όχι μόνο από τη Σαουδική Αραβία και τις χώρες της περιοχής», έγραψε ο Σαουδάραβας αρθρογράφος Αμπντουλραχμάν αλ-Ρασίντ.
Γιατί ο Τραμπ δεν θέλει νέο μέτωπο
Η στάση του Αμερικανού προέδρου αποδίδεται, μεταξύ άλλων, στην ήδη εκτεταμένη στρατιωτική εμπλοκή των ΗΠΑ στην περιοχή.
Ο Νταν Σαπίρο, πρώην ανώτατος αξιωματούχος του Πενταγώνου για τη Μέση Ανατολή, εκτίμησε ότι η Ουάσιγκτον βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα υπερφορτωμένο Πολεμικό Ναυτικό και μειωμένα αποθέματα πυρομαχικών, την ώρα που συνεχίζεται η σύγκρουση με το Ιράν.
Υπό αυτές τις συνθήκες, όπως ανέφερε, δεν προκαλεί έκπληξη ότι ο Τραμπ δεν επιθυμεί να ανοίξει ακόμη ένα μέτωπο, γεγονός που όμως προκαλεί απογοήτευση στη σαουδαραβική ηγεσία.
Ο ίδιος ο Τραμπ υποστήριξε το Σάββατο ότι οι Χούθι επικοινώνησαν με την αμερικανική πλευρά και «δεν θέλουν να πολεμήσουν μαζί μας».
«Υπάρχει μόνο μία χώρα με την οποία δεν είναι ιδιαίτερα ευχαριστημένοι και θα το διευθετήσουμε», πρόσθεσε, αναφερόμενος στη Σαουδική Αραβία.
Ο πολιτικός αξιωματούχος των Χούθι Μοχάμεντ αλ-Μπουχάιτι διέψευσε, πάντως, ότι υπήρξε τέτοια επικοινωνία με την Ουάσιγκτον.
Οι ΗΠΑ εξακολουθούν να παρέχουν στη Σαουδική Αραβία υποστήριξη στον τομέα των πληροφοριών, χωρίς μέχρι στιγμής να έχουν προχωρήσει στη στρατιωτική επέμβαση που επιθυμεί το Ριάντ.
Περιορισμένα αποτελέσματα και στο διπλωματικό μέτωπο
Οι δυσκολίες για τη Σαουδική Αραβία δεν περιορίζονται στο στρατιωτικό πεδίο. Οι προσπάθειες προσέγγισης με το Ιράν δεν έχουν μέχρι στιγμής αποδώσει τα προσδοκώμενα αποτελέσματα.
Συνάντηση μεταξύ εκπροσώπων του Ιράν, της Σαουδικής Αραβίας και άλλων χωρών του Κόλπου, η οποία είχε προγραμματιστεί για τη Δευτέρα, αναβλήθηκε αιφνιδίως το προηγούμενο βράδυ, καθώς παρέμεναν σημαντικές διαφωνίες μεταξύ των πλευρών.
Η Μπάρμπαρα Λιφ, πρώην υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ για θέματα Εγγύς Ανατολής, εκτιμά ότι το Ριάντ είναι πιθανό να εντείνει πλέον τις διπλωματικές του προσπάθειες, καθώς οι πολυετείς στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον των Χούθι δεν έχουν οδηγήσει σε οριστική λύση.
Μία επιλογή θα μπορούσε να είναι η εκ νέου προσέγγιση του Ιράν, ενδεχομένως με τη συμμετοχή και άλλων περιφερειακών δυνάμεων. Στο τραπέζι θα μπορούσε να βρεθεί και η Κίνα, η οποία είχε μεσολαβήσει το 2023 για την αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ Ριάντ και Τεχεράνης.
Νέος πρέσβης των ΗΠΑ σε μια κρίσιμη συγκυρία
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Ντόναλντ Τραμπ πρότεινε τον Ρεπουμπλικανό βουλευτή του Τέξας Γουέσλι Χαντ για τη θέση του πρέσβη των ΗΠΑ στη Σαουδική Αραβία, η οποία παραμένει κενή από την έναρξη της δεύτερης προεδρικής θητείας του.
Ο Χαντ είναι βετεράνος του αμερικανικού στρατού και έχει υπηρετήσει στο παρελθόν τόσο στο Ιράκ όσο και στη Σαουδική Αραβία.
Εφόσον η υποψηφιότητά του εγκριθεί από τη Γερουσία, θα αναλάβει την αμερικανική πρεσβεία στο Ριάντ σε μία από τις δυσκολότερες περιόδους των τελευταίων ετών για το βασίλειο: με τις πετρελαϊκές οδούς του υπό πίεση, τους Χούθι να εντείνουν τις επιχειρήσεις τους και τη σαουδαραβική ηγεσία να αναζητεί μεγαλύτερη υποστήριξη από έναν βασικό σύμμαχο που, τουλάχιστον προς το παρόν, δεν δείχνει πρόθυμος να ανοίξει ένα ακόμη πολεμικό μέτωπο.