Οκτώ από τις μεγαλύτερες ενώσεις της παγκόσμιας ναυτιλιακής βιομηχανίας κάλεσαν τα Ηνωμένα Έθνη και τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό να αντιταχθούν στην επιβολή υποχρεωτικών διοδίων ή τελών διέλευσης στο Στενό του Ορμούζ.
Οι ενώσεις προειδοποιούν ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να δημιουργήσει επικίνδυνο προηγούμενο και για άλλες θαλάσσιες διόδους στρατηγικής σημασίας.
Σύμφωνα με το Bloomberg, οι οργανώσεις απέστειλαν κοινή επιστολή, με ημερομηνία 3 Αυγούστου, προς τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, και τον γενικό γραμματέα του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού, Αρσένιο Ντομίνγκες. Η επιστολή δημοσιοποιήθηκε την Τετάρτη.
Σε αυτήν υποστηρίζεται ότι η επιβολή τελών διέλευσης ή χρεώσεων για την παροχή υπηρεσιών, οι οποίες «στην ουσία αποτελούν διόδια, έστω και αν δεν ονομάζονται έτσι», θα υπονόμευε το διεθνές νομικό πλαίσιο που διέπει τη ναυσιπλοΐα στα διεθνή στενά.
«Μόλις δημιουργηθεί ένα τέτοιο προηγούμενο, θα είναι ολοένα και πιο δύσκολο να αποτραπεί η υιοθέτηση αντίστοιχων μέτρων και σε άλλες περιοχές, προκαλώντας αβεβαιότητα στη διεθνή ναυτιλία και στο παγκόσμιο εμπόριο», αναφέρεται στην επιστολή.
Μεταξύ των οργανώσεων που τη συνυπογράφουν βρίσκονται το Διεθνές Ναυτιλιακό Επιμελητήριο, η BIMCO και το Παγκόσμιο Συμβούλιο Ναυτιλίας.
Το ενδεχόμενο επιβολής τελών διέλευσης από το Ιράν στο Στενό του Ορμούζ έχει εντείνει τις ανησυχίες για την ευαλωτότητα των παγκόσμιων εφοδιαστικών αλυσίδων και για τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να ρυθμιστεί στο μέλλον η διέλευση από στρατηγικής σημασίας θαλάσσιες οδούς.
Η Τεχεράνη έχει ενισχύσει τον έλεγχο της ναυσιπλοΐας στο Στενό μετά την έναρξη των επιθέσεων των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου.
Παράλληλα, έχει προειδοποιήσει ότι τα πλοία θα πρέπει να λαμβάνουν άδεια από τις ιρανικές Αρχές για να διέρχονται από τη θαλάσσια δίοδο, ενώ έχει απειλήσει με την επιβολή μόνιμων τελών διέλευσης ή υποχρεωτικής ασφάλισης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, φέρεται να έχει ζητήσει ποσά που φτάνουν έως και τα δύο εκατομμύρια δολάρια ανά διέλευση.
Πριν από την έναρξη του πολέμου, η διέλευση των πλοίων από το Στενό του Ορμούζ πραγματοποιούνταν χωρίς ουσιαστικά εμπόδια.
Έκτοτε, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αντιταχθεί στις προσπάθειες του Ιράν να επιβάλει έλεγχο στη ναυσιπλοΐα. Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει τη χρήση της νότιας θαλάσσιας διαδρομής, η οποία εφάπτεται του Ομάν, και έχει αναπτύξει δυνάμεις για την προστασία των εμπορικών πλοίων που τη χρησιμοποιούν.
Τον Ιούλιο, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ πρότεινε προσωρινά την επιβολή τέλους 20% στα φορτία που θα διέρχονταν υπό την προστασία των Ηνωμένων Πολιτειών. Η πρόταση εγκαταλείφθηκε τελικά έπειτα από πιέσεις συμμάχων της Ουάσιγκτον στον Κόλπο.
Την ίδια ώρα, το Ομάν ενημέρωσε τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό ότι αντιτίθεται στην επιβολή υποχρεωτικών τελών διέλευσης στο Στενό του Ορμούζ.
Εμφανίζεται, ωστόσο, ανοικτό στο ενδεχόμενο εθελοντικών συμφωνιών, βάσει των οποίων τα πλοία θα μπορούσαν να συνεισφέρουν οικονομικά σε υπηρεσίες υποστήριξης της ναυσιπλοΐας, με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας, της προστασίας και της περιβαλλοντικής θωράκισης της θαλάσσιας κυκλοφορίας.
«Καθώς βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις για την περιφερειακή ασφάλεια και την επίλυση της σύγκρουσης, πρέπει να διασφαλιστεί ότι τα διεθνώς αναγνωρισμένα δικαιώματα ελεύθερης ναυσιπλοΐας δεν θα υπονομευθούν ούτε θα χρησιμοποιηθούν ως μέρος ευρύτερων πολιτικών διαπραγματεύσεων», τονίζεται στην επιστολή.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios, οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ιράν και το Ομάν βρίσκονται κοντά σε συμφωνία διάρκειας 60 ημερών για τη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ, η οποία δεν θα προβλέπει την επιβολή διοδίων ή τελών διέλευσης.
Παραμένει, ωστόσο, ασαφές ποιο καθεστώς θα ισχύσει μετά τη λήξη της συγκεκριμένης περιόδου.