Σε υψηλά επίπεδα παραμένουν το πρωί της Παρασκευής οι τιμές του πετρελαίου στις διεθνείς αγορές, έπειτα από τη σημαντική άνοδο των προηγούμενων ημερών, καθώς η ένταση στη Μέση Ανατολή και οι απειλές για κλείσιμο του στενού του Ορμούζ ενισχύουν την αβεβαιότητα στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, δήλωσε ότι η Τεχεράνη είναι αποφασισμένη να διατηρήσει κλειστό το στενό του Ορμούζ, ένα από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου. Η εξέλιξη αυτή έχει εντείνει τις ανησυχίες για σοβαρές διαταραχές στην παγκόσμια τροφοδοσία ενέργειας.
Στις αγορές, το συμβόλαιο Brent για τον επόμενο μήνα κινείται ελαφρώς ανοδικά κατά 1,30%, φθάνοντας τα 101,76 δολάρια το βαρέλι (στις 09:20 ώρα Ελλάδας), ενώ το αμερικανικό αργό West Texas Intermediate (WTI) καταγράφει μικρή πτώση 1,25%, διαμορφούμενο στα 96,93 δολάρια το βαρέλι.
Παράλληλα, ο Χαμενεΐ προειδοποίησε ότι το Ιράν ενδέχεται να ανοίξει νέα μέτωπα στη σύγκρουση, εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ συνεχίσουν τις επιθέσεις τους. Από την πλευρά του, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η αποτροπή του Ιράν από την απόκτηση πυρηνικών όπλων αποτελεί σημαντικότερη προτεραιότητα από το κόστος του πετρελαίου.
Η κατάσταση στον Περσικό Κόλπο έχει ήδη προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στην παγκόσμια αγορά ενέργειας. Δεξαμενόπλοια δεν μπορούν να φορτώσουν πετρέλαιο από τον Κόλπο, με αποτέλεσμα να αφαιρείται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Παράλληλα, τα κράτη του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου αναγκάστηκαν να μειώσουν την παραγωγή τους κατά περίπου 10 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, καθώς οι διαθέσιμες αποθηκευτικές δυνατότητες έχουν εξαντληθεί.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας χαρακτήρισε τη διακοπή αυτή ως τη μεγαλύτερη στην ιστορία της αγοράς πετρελαίου, με τα κράτη-μέλη του να συμφωνούν στην απελευθέρωση 400 εκατομμυρίων βαρελιών από τα στρατηγικά αποθέματα προκειμένου να περιοριστούν οι επιπτώσεις στην αγορά.
Την ίδια ώρα, ο υπουργός Οικονομικών των Ηνωμένων Πολιτειών Σκοτ Μπέσεντ ανακοίνωσε ότι το υπουργείο του εξέδωσε προσωρινή άδεια που επιτρέπει σε τρίτες χώρες να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο το οποίο έχει ήδη φορτωθεί σε πλοία. Όπως σημείωσε, η απόφαση στοχεύει στη σταθεροποίηση της διεθνούς αγοράς ενέργειας, η οποία βρίσκεται υπό έντονη πίεση λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Ο ίδιος επαίνεσε παράλληλα τις ενεργειακές πολιτικές του Ντόναλντ Τραμπ, υποστηρίζοντας ότι αυτές έχουν οδηγήσει την παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου στις Ηνωμένες Πολιτείες σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Πάνω από τα 50 ευρώ το φυσικό αέριο
Σημαντικές πιέσεις καταγράφονται και στην αγορά φυσικού αερίου. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του ολλανδικού δείκτη TTF διαπραγματεύονται το πρωί της Παρασκευής στα 51,01 ευρώ ανά μεγαβατώρα, σημειώνοντας μικρή άνοδο 0,28%.
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή συνεχίζει να προκαλεί σοβαρές διαταραχές στις αποστολές υγροποιημένου φυσικού αερίου προς την Ευρώπη. Την Τετάρτη, ιρανικά drones έπληξαν τρία πλοία στο στενό του Ορμούζ και στην ευρύτερη περιοχή, εντείνοντας τις ανησυχίες για παρατεταμένες διακοπές στον εφοδιασμό.
Η κλιμάκωση της σύγκρουσης οδήγησε την QatarEnergy να αναστείλει τις δραστηριότητες στις εγκαταστάσεις υγροποιημένου φυσικού αερίου, οι οποίες αντιπροσωπεύουν περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς. Παράλληλα, οι εξαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα παραμένουν σε μεγάλο βαθμό σε αναστολή, καθώς τα δεξαμενόπλοια αποφεύγουν να διέλθουν από το στενό του Ορμούζ λόγω των αυξημένων κινδύνων ασφαλείας.
Οι εξελίξεις αυτές καθιστούν το αμερικανικό LNG κρίσιμη πηγή προμήθειας φυσικού αερίου για την Ευρώπη, ιδιαίτερα μετά τη μείωση της εξάρτησης από τις ρωσικές προμήθειες. Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει ήδη μέτρα για τον περιορισμό της αύξησης των τιμών, μεταξύ των οποίων και την επιβολή πιθανού ανώτατου ορίου τιμών.
Τα αποθέματα φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκονται σήμερα κάτω από το 30%, σχεδόν 20% χαμηλότερα σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους, γεγονός που αναδεικνύει την αυξημένη ευπάθεια της Ευρώπης απέναντι σε νέες διαταραχές του εφοδιασμού. Μέχρι στιγμής, μέσα στον τρέχοντα μήνα, οι τιμές του φυσικού αερίου έχουν αυξηθεί περίπου κατά 60%.