Σε μια κίνηση που αναδιαμορφώνει τη διεθνή διπλωματία, ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εγκαινιάζει σήμερα στην Ουάσιγκτον το «Συμβούλιο Ειρήνης».
Πρόκειται για έναν οργανισμό που, αν και ξεκίνησε ως εργαλείο για την ανοικοδόμηση της Γάζας, εξελίσσεται σε ένα φιλόδοξο σώμα επίλυσης παγκόσμιων κρίσεων υπό την προσωπική ηγεσία του Τραμπ, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις για την πιθανή υποκατάσταση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.
Ένα κλειστό κλαμπ με υψηλό τίμημα
Ο καταστατικός χάρτης του οργάνου εισάγει μια πρωτοφανή λογική «pay-to-play» στη διεθνή σκηνή. Ενώ η βασική συμμετοχή είναι τριετής, οι χώρες που επιθυμούν μόνιμη θέση στο Συμβούλιο καλούνται να καταβάλουν το ποσό του 1 δισ. δολαρίων. Η χρηματοδότηση αυτή προορίζεται επίσημα για την ανθρωπιστική βοήθεια και την ανοικοδόμηση της Γάζας, όμως η δομή του οργάνου —με ισχυρές προσωπικότητες όπως ο Τζάρεντ Κούσνερ και ο Τόνι Μπλερ στο τιμόνι— επικρίνεται ως μια κλειστή, σχεδόν επιχειρηματική ιεραρχία.
Γεωπολιτική πόλωση: Ποιοι πάνε και ποιοι απέχουν
Η ανταπόκριση των κρατών αποτυπώνει ένα βαθύ ρήγμα στη διεθνή κοινότητα:
Οι συμμετέχοντες: Περισσότερες από 20 χώρες, κυρίως από τη Μέση Ανατολή (Σαουδική Αραβία, Ισραήλ, ΗΑΕ) αλλά και την Ανατολική Ευρώπη και Ασία (Ουγγαρία, Βουλγαρία, Βιετνάμ), έχουν ενταχθεί ως ιδρυτικά μέλη.
Οι αρνητές: Οι μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις (Γερμανία, Γαλλία), ο Καναδάς, καθώς και οι χώρες των BRICS (Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα, Νότια Αφρική) γύρισαν την πλάτη στην πρωτοβουλία, επικαλούμενες την υπονόμευση του ΟΗΕ ή την απουσία Παλαιστινιακής εκπροσώπησης.
Η θέση της Ελλάδας: Ελλάδα και Κύπρος συμμετέχουν στη σημερινή συνεδρίαση με καθεστώς παρατηρητή, τηρώντας στάση αναμονής όπως και η πλειοψηφία των χωρών της Ε.Ε.
Το στοίχημα της Γάζας και η κριτική
Αν και το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ έχει δώσει μια προσωρινή εντολή στο όργανο για τον συντονισμό της βοήθειας στη Γάζα έως το 2027, οι επικριτές κάνουν λόγο για «αποικιοκρατική δομή». Η συμμετοχή του Ισραήλ στην επίβλεψη της διακυβέρνησης της Γάζας, την ώρα που εκκρεμούν διεθνείς κατηγορίες για την ανθρωπιστική καταστροφή στην περιοχή, αποτελεί το πιο ακανθώδες σημείο της ατζέντας.