Στο φως της δημοσιότητας έρχονται νέες αποκαλύψεις για την ένταση στις σχέσεις ΗΠΑ και Δανίας, με επίκεντρο το στρατηγικής σημασίας νησί της Γροιλανδίας. Σύμφωνα με ρεπορτάζ των New York Times, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να άσκησε έντονη κριτική στην πρωθυπουργό της Δανίας, Μέτε Φρέντερικσεν, κατά τη διάρκεια μιας τηλεφωνικής συνομιλίας τον Ιανουάριο του 2025, η οποία διήρκεσε 45 λεπτά.
Η Δανή πρωθυπουργός, τηρώντας τη διπλωματική δεοντολογία, απέφυγε να επιβεβαιώσει το περιεχόμενο της κλήσης, τονίζοντας ότι οι συνομιλίες μεταξύ ηγετών πρέπει να παραμένουν ιδιωτικές. Ωστόσο, σε δημόσιες τοποθετήσεις της κατέστησε σαφές ότι η τύχη και το μέλλον της Γροιλανδίας ανήκουν αποκλειστικά στους κατοίκους της, ζητώντας από την Ουάσιγκτον να σεβαστεί την αυτονομία τους.
Το «Πλαίσιο Ρούτε» και η Συμφωνία του 1951
Παρά την αρχική ένταση, οι εξελίξεις δείχνουν μετατόπιση προς μια συμβιβαστική λύση. Μετά από διαβουλεύσεις με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, ο Πρόεδρος Τραμπ ανακοίνωσε πρόσφατα την επίτευξη ενός «πλαισίου συμφωνίας». Σύμφωνα με πληροφορίες του Axios:
Όχι σε πώληση κυριαρχίας: Η πρόταση δεν προβλέπει την πλήρη μεταβίβαση της Γροιλανδίας στις ΗΠΑ.
Επικαιροποίηση της Άμυνας: Το σχέδιο εστιάζει στον εκσυγχρονισμό της ιστορικής συνθήκης του 1951, η οποία επέτρεπε στις ΗΠΑ να διατηρούν στρατιωτικές βάσεις στο νησί.
Ενίσχυση της παρουσίας του ΝΑΤΟ: Προβλέπεται η δημιουργία νέων «αμυντικών περιοχών» εφόσον κριθεί αναγκαίο από τη Συμμαχία.
Ιστορικό υπόβαθρο
Η Γροιλανδία, αν και αυτόνομη, ανήκει στο Βασίλειο της Δανίας. Η αμυντική της θωράκιση βασίζεται στη συμφωνία της Ουάσιγκτον με την Κοπεγχάγη από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου, η οποία καθιστά τις ΗΠΑ υπεύθυνες για την προστασία του νησιού. Η τρέχουσα αναδιαπραγμάτευση φαίνεται πως στοχεύει στην ισχυροποίηση αυτής της στρατιωτικής παρουσίας, αποφεύγοντας –προς το παρόν– την άμεση αλλαγή του εδαφικού καθεστώτος.