Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν φαίνεται να έχουν ενισχύσει σημαντικά τον ρόλο και την επιρροή τους στη διαδικασία λήψης αποφάσεων κατά τη διάρκεια του πολέμου, παρά τις απώλειες κορυφαίων διοικητών, σύμφωνα με ανώτερες πηγές που επικαλείται το πρακτορείο Reuters. Η στρατιωτική αυτή δύναμη ακολουθεί μια επιθετική στρατηγική που στηρίζεται κυρίως στη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών και πυραυλικών συστημάτων σε ολόκληρη την περιοχή.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, οι Φρουροί της Επανάστασης είχαν προβλέψει το ενδεχόμενο απωλειών στην ανώτερη διοικητική τους δομή και είχαν ήδη μεταβιβάσει αρμοδιότητες σε χαμηλότερα επίπεδα της ιεραρχίας πριν από την επίθεση των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ το Σάββατο. Η στρατηγική αυτή αποκέντρωσης αποσκοπεί στη διασφάλιση της επιχειρησιακής συνέχειας ακόμη και σε περίπτωση εξόντωσης της ηγεσίας.
Ωστόσο, η μεταφορά εξουσιών σε μεσαία και κατώτερα στελέχη ενδέχεται, σύμφωνα με ορισμένους αναλυτές, να αυξήσει τον κίνδυνο λανθασμένων υπολογισμών ή ευρύτερης περιφερειακής σύγκρουσης, καθώς αξιωματικοί μεσαίου βαθμού αποκτούν τη δυνατότητα να εγκρίνουν στρατιωτικές ενέργειες εναντίον στόχων σε γειτονικές χώρες.
Στο εσωτερικό του Ιράν, η ισχυρή παρουσία των Φρουρών της Επανάστασης σε όλα τα επίπεδα του κρατικού μηχανισμού, σε συνδυασμό με την αυστηρή προσέγγιση στο ζήτημα της ασφάλειας, ενδέχεται να περιορίσει την πιθανότητα μαζικών διαμαρτυριών. Αυτό, σύμφωνα με εκτιμήσεις, αποδυναμώνει τις προσδοκίες των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ ότι οι επιθέσεις θα μπορούσαν να προκαλέσουν εσωτερική εξέγερση ή αλλαγή καθεστώτος.
Παράλληλα, οι εξελίξεις γύρω από τη διαδοχή στην ηγεσία του Ιράν ενδέχεται να ενισχύσουν περαιτέρω τη θέση των Φρουρών της Επανάστασης. Μετά τον θάνατο του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, η διαδικασία επιλογής του επόμενου ανώτατου ηγέτη θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά τη μελλοντική ισορροπία εξουσίας.
Σύμφωνα με την ερευνήτρια Κάσρα Ααράμπι, επικεφαλής έρευνας για τους Φρουρούς της Επανάστασης στην οργάνωση United Against Nuclear Iran, ένας από τους πιθανούς διαδόχους θεωρείται ο γιος του Χαμενεΐ, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, ο οποίος διατηρεί στενούς δεσμούς με τους Φρουρούς και φέρεται να διαθέτει ισχυρή υποστήριξη στους κόλπους τους.
«Εάν η σύγκρουση σταματήσει και το καθεστώς επιβιώσει, είναι πολύ πιθανό οι Φρουροί της Επανάστασης να αποκτήσουν ακόμη μεγαλύτερη επιρροή στο πολιτικό σύστημα», δήλωσε η ίδια.
Πηγές που επικαλείται το Reuters αναφέρουν ότι από την έναρξη των εχθροπραξιών οι Φρουροί συμμετέχουν σχεδόν σε κάθε σημαντική στρατηγική απόφαση που λαμβάνεται στο Ιράν. Αξιωματούχος ασφαλείας με γνώση των εξελίξεων ανέφερε ότι ο νέος επικεφαλής του σώματος, Αχμάντ Βαχίντι, συμμετέχει σε όλες τις υψηλού επιπέδου συσκέψεις, με βασικό στόχο τη διασφάλιση της επιβίωσης του ισλαμικού επαναστατικού συστήματος.
Σε τηλεοπτική συνέντευξη, ο αναπληρωτής υπουργός Άμυνας Ρεζά Ταλαεΐνικ υπογράμμισε ότι η δομή διοίκησης των Φρουρών έχει οργανωθεί με τέτοιο τρόπο ώστε κάθε διοικητής να διαθέτει διαδόχους έως και τρία επίπεδα χαμηλότερα στην ιεραρχία.
«Κάθε μονάδα έχει σχεδιαστεί ώστε, αν σκοτωθεί ένας διοικητής, να υπάρχει άμεση αντικατάσταση χωρίς διακοπή της επιχειρησιακής λειτουργίας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η στρατηγική αυτή αποκέντρωσης αποτελεί βασικό στοιχείο του στρατιωτικού δόγματος των Φρουρών της Επανάστασης εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες. Σύμφωνα με αναλυτές, η προσέγγιση αυτή διαμορφώθηκε μετά την κατάρρευση των ιρακινών ενόπλων δυνάμεων κατά την αμερικανική εισβολή του 2003, γεγονός που οδήγησε την Τεχεράνη να επανεξετάσει τον τρόπο οργάνωσης των δικών της στρατιωτικών δομών.
Παράλληλα με τον στρατιωτικό τους ρόλο, οι Φρουροί της Επανάστασης διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο και στην εσωτερική ασφάλεια της χώρας, καθώς και στη διατήρηση της πολιτικής σταθερότητας του καθεστώτος.
Ωστόσο, ορισμένοι αναλυτές επισημαίνουν ότι οι συνεχείς επιθέσεις εναντίον ανώτερων και κατώτερων διοικητών ενδέχεται να δοκιμάσουν την ικανότητα της οργάνωσης να διατηρήσει τη συνοχή της διοικητικής της δομής.
Παρά τις εσωτερικές διαφορές και τις φατριακές αντιπαλότητες που υπάρχουν στο εσωτερικό του σώματος, πηγές που γνωρίζουν τις εσωτερικές διεργασίες αναφέρουν ότι οι Φρουροί εμφανίζονται περισσότερο συσπειρωμένοι από ποτέ όταν το Ιράν βρίσκεται υπό εξωτερική πίεση.
Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης ιδρύθηκε αμέσως μετά την επανάσταση του 1979 με σκοπό την προστασία του νέου πολιτικού συστήματος του Ιράν από εσωτερικές και εξωτερικές απειλές. Υπάγεται απευθείας στον ανώτατο ηγέτη και έχει εξελιχθεί σε έναν θεσμό με ισχυρή στρατιωτική, πολιτική και οικονομική επιρροή.
Σήμερα λειτουργεί ουσιαστικά ως ένα «κράτος εν κράτει», συνδυάζοντας στρατιωτικές δυνάμεις, δίκτυα πληροφοριών και ισχυρή οικονομική παρουσία σε κρίσιμους τομείς της ιρανικής οικονομίας.
Από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, καθώς εντάθηκε η αντιπαράθεση της Τεχεράνης με τη Δύση, ο ρόλος των Φρουρών στο ιρανικό κράτος διευρύνθηκε περαιτέρω. Μεταξύ άλλων ανέλαβαν σημαντικές αρμοδιότητες στο πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας, το οποίο το Ιράν υποστηρίζει ότι έχει ειρηνικό χαρακτήρα, ενώ δυτικές χώρες εκφράζουν ανησυχίες ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων.
Παράλληλα, οι Φρουροί απέκτησαν σημαντική οικονομική ισχύ μέσω του κατασκευαστικού τους βραχίονα Khatam al-Anbia, ο οποίος δραστηριοποιείται σε μεγάλα έργα υποδομών και στον ενεργειακό τομέα.
Την ίδια στιγμή, το σώμα διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο και στη διασύνδεση του Ιράν με σιιτικές ένοπλες οργανώσεις σε διάφορες περιοχές της Μέσης Ανατολής, ενώ η παραστρατιωτική οργάνωση Basij χρησιμοποιείται συχνά για την αντιμετώπιση εσωτερικών αναταραχών.