Ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, άσκησε έντονη κριτική στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ για τον πόλεμο κατά της χώρας του, υποστηρίζοντας ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις και οι επιθέσεις σε υποδομές παραβίασαν κάθε λογική, καθώς και τους διεθνείς κανόνες και τα νομικά πρότυπα.
Κατά τη συνάντησή του στην Τεχεράνη με τον Ρώσο υπουργό Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ, ο Ιρανός πρόεδρος υποστήριξε ότι οι επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν ενώ η Ισλαμική Δημοκρατία βρισκόταν σε τροχιά διαλόγου και διπλωματικής προσέγγισης.
Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι η Τεχεράνη δεν αποδέχεται ένα διεθνές περιβάλλον στο οποίο κράτη χρησιμοποιούν την ισχύ και τα μέσα πίεσης για να επιβάλλουν τη θέλησή τους σε άλλες χώρες. Αντίθετα, τάχθηκε υπέρ μιας διεθνούς τάξης που θα στηρίζεται στον αμοιβαίο σεβασμό και στην εποικοδομητική συνεργασία, εκτιμώντας ότι η Ρωσία συμμερίζεται τις ίδιες αρχές.
Ο Πεζεσκιάν αναφέρθηκε επίσης στην ανάγκη διασφάλισης μιας διαρκούς ασφάλειας στη Μέση Ανατολή, η οποία, όπως είπε, πρέπει να βασίζεται στην αμοιβαία εμπιστοσύνη, στη συμμετοχή των χωρών της περιοχής και στον σεβασμό των νόμιμων συμφερόντων όλων των πλευρών.
Στο ίδιο πλαίσιο, υποστήριξε ότι η παρουσία αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων στη Μέση Ανατολή δεν συμβάλλει στη σταθερότητα, αλλά αντίθετα εντείνει τις αντιπαραθέσεις και δημιουργεί συνθήκες ανασφάλειας. Κατηγόρησε, μάλιστα, τις ΗΠΑ ότι με τις παρεμβάσεις και τις πολιτικές τους προκαλούν διχασμό και ενισχύουν τις περιφερειακές εντάσεις.
Από την πλευρά του, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, ο οποίος συναντήθηκε επίσης με τον Λαβρόφ, συνέδεσε την ανασφάλεια στο Στενό του Ορμούζ με τη στρατιωτική δράση των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν. Παράλληλα, έκανε λόγο για επικίνδυνη επέκταση της ισραηλινής επιρροής στην περιοχή, υποστηρίζοντας ότι τα περιφερειακά προβλήματα δεν μπορούν να επιλυθούν με στρατιωτικά μέσα.
Ο Αραγτσί κάλεσε, επίσης, τις ευρωπαϊκές χώρες να επανεξετάσουν τις εκτιμήσεις και τις πολιτικές τους, υποστηρίζοντας ότι λανθασμένοι υπολογισμοί και ερμηνείες έχουν συμβάλει σε πολέμους και αναταραχές διεθνώς.
Η ρωσική στάση και η στρατηγική συνεργασία με την Τεχεράνη
Η επίσκεψη του Σεργκέι Λαβρόφ στο Ιράν πραγματοποιείται σε μια περίοδο αυξημένης έντασης στη Μέση Ανατολή, με τη Μόσχα να επιδιώκει τη διατήρηση των σχέσεών της τόσο με την Τεχεράνη όσο και με τις αραβικές χώρες του Κόλπου.
Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών επανέλαβε τη δέσμευση της Μόσχας στη στρατηγική συμφωνία συνεργασίας διάρκειας 20 ετών με το Ιράν, η οποία τέθηκε επίσημα σε ισχύ στις 2 Οκτωβρίου. Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι Ρώσοι ειδικοί αναμένεται να επιστρέψουν σταδιακά στον πυρηνικό σταθμό του Μπουσέρ, μετά την αποχώρησή τους κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Ο Λαβρόφ έχει επίσης υποστηρίξει την ανάγκη διαμόρφωσης ενός περιφερειακού πλαισίου συλλογικής ασφάλειας, με τη συμμετοχή των κρατών της Μέσης Ανατολής, καθώς και τη συμβολή της Ρωσίας και της Κίνας. Στόχος, σύμφωνα με τις δηλώσεις του, είναι η αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας και η επίτευξη μιας πιο σταθερής ειρήνης.
Η επίσκεψή του στην Τεχεράνη ακολούθησε τις επαφές του στο Μπαχρέιν, όπου συμμετείχε σε συνάντηση στρατηγικού διαλόγου μεταξύ της Ρωσίας και του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου. Εκεί, οι χώρες του Συμβουλίου κάλεσαν τη Μόσχα να αξιοποιήσει την επιρροή της στο Ιράν, προκειμένου να προωθηθεί ουσιαστικός διάλογος και να αποκατασταθεί η ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ.
Την ίδια ώρα, η σύγκρουση συνεχίζεται, ενώ η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη διατυπώνουν αντικρουόμενες θέσεις για τον έλεγχο της κρίσιμης θαλάσσιας οδού. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει προειδοποιήσει ότι οι ΗΠΑ θα ολοκληρώσουν σύντομα τις στρατιωτικές επιχειρήσεις τους κατά του Ιράν, με τον Αραγτσί να απαντά ότι και η ιρανική πλευρά έχει εκκρεμότητες.
Η Μόσχα, σύμφωνα με αναλυτές, επιδιώκει να διατηρήσει τον ρόλο του διαμεσολαβητή στην περιοχή και να ενισχύσει την πολιτική της επιρροή, χωρίς να οδηγηθεί η σύγκρουση σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση. Παράλληλα, η άνοδος των τιμών του πετρελαίου και οι περιορισμοί στις ιρανικές εξαγωγές δημιουργούν οικονομικά οφέλη για τη Ρωσία, η οποία ανταγωνίζεται το Ιράν για μερίδιο στην κινεζική αγορά.
Η επίσκεψη Λαβρόφ αναδεικνύει, επομένως, την προσπάθεια της Μόσχας να διατηρήσει ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με όλες τις πλευρές, σε μια περίοδο κατά την οποία η ασφάλεια του Στενού του Ορμούζ και η προοπτική τερματισμού του πολέμου παραμένουν κρίσιμα ζητήματα για τη Μέση Ανατολή.