Μια νέα, επικίνδυνη κλιμάκωση εκτυλίσσεται στα σύνορα των περίπου 2.600 χιλιομέτρων που χωρίζουν το Πακιστάν από το Αφγανιστάν, τερματίζοντας μήνες σχετικής ηρεμίας και σποραδικών επεισοδίων. Οι δύο γειτονικές χώρες βρίσκονται ξανά σε τροχιά ανοιχτής σύγκρουσης, με αεροπορικές επιδρομές, αντεπιθέσεις και σκληρή ρητορική να πυροδοτούν φόβους για ευρύτερη αποσταθεροποίηση.
Το Πακιστάν εξαπέλυσε νωρίς την Παρασκευή αεροπορικά πλήγματα στην Καμπούλ και σε άλλες πόλεις, κάνοντας λόγο για «ανοιχτό πόλεμο» μετά από επιθέσεις δυνάμεων των Ταλιμπάν κατά πακιστανικών θέσεων στα σύνορα. Ο υπουργός Άμυνας του Πακιστάν, Khawaja Asif, δήλωσε ότι «η υπομονή του Ισλαμαμπάντ εξαντλήθηκε», κατηγορώντας την κυβέρνηση των Ταλιμπάν για διασυνοριακές επιθέσεις.
Ο πακιστανικός στρατός ανακοίνωσε ότι η επιχείρηση με την ονομασία «Ghazab lil Haq» («Δίκαιη Οργή») είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο 133 μαχητών και στοχοθέτησε στρατιωτικές εγκαταστάσεις στην Καμπούλ και στη στρατηγικής σημασίας Κανταχάρ, όπου διαμένει ο ανώτατος ηγέτης των Ταλιμπάν, Hibatullah Akhundzada.
Από την πλευρά τους, οι Αφγανοί Ταλιμπάν επιβεβαίωσαν ότι τρεις επαρχίες επλήγησαν και ανακοίνωσαν επιθέσεις αντιποίνων εναντίον πακιστανικών στρατιωτικών θέσεων. Το υπουργείο Άμυνας της Καμπούλ ανέφερε οκτώ νεκρούς στρατιώτες.
Τι πυροδότησε τη νέα κρίση
Η κλιμάκωση ξεκίνησε το βράδυ της Πέμπτης, όταν οι Ταλιμπάν εξαπέλυσαν, σύμφωνα με τον εκπρόσωπό τους Zabihullah Mujahid, «επιθετικές επιχειρήσεις μεγάλης κλίμακας» κατά μήκος της διαφιλονικούμενης Durand Line.
Οι Ταλιμπάν υποστήριξαν ότι οι επιθέσεις αποτελούσαν αντίποινα για πακιστανικούς βομβαρδισμούς στις 21 Φεβρουαρίου στις επαρχίες Νανγκαρχάρ, Πακτίκα και Χοστ, όπου – σύμφωνα με αξιωματούχους της Καμπούλ – σκοτώθηκαν τουλάχιστον 18 άτομα.
Το Ισλαμαμπάντ, από την πλευρά του, ανέφερε ότι τα προηγούμενα πλήγματα στόχευαν στρατόπεδα της Tehrik-e-Taliban Pakistan (TTP) και του Islamic State – Khorasan Province.
Οι πακιστανικές επιδρομές τα ξημερώματα της Παρασκευής φέρονται να έπληξαν στρατιωτικά αρχηγεία στην Καμπούλ και στην Κανταχάρ, καθώς και θέσεις στην Πακτία. Παράλληλα, αναφέρθηκαν συγκρούσεις και σε περιοχές της επαρχίας Khyber Pakhtunkhwa στο Πακιστάν. Η Καμπούλ δήλωσε ότι απάντησε με επιθέσεις drones, κάτι που το Πακιστάν αρνήθηκε ότι προκάλεσε απώλειες ή καταλήψεις θέσεων.
Οι βαθύτερες αιτίες της αντιπαράθεσης
Στον πυρήνα της σύγκρουσης βρίσκεται η κατηγορία του Πακιστάν ότι οι Ταλιμπάν παρέχουν καταφύγιο στην TTP, οργάνωση που επιδιώκει την ανατροπή της πακιστανικής κυβέρνησης και την επιβολή αυστηρής εκδοχής του ισλαμικού νόμου.
Η TTP, που συγκροτήθηκε το 2007 από συγχώνευση διαφόρων ένοπλων ομάδων, έχει εντείνει θεαματικά τη δράση της. Σύμφωνα με τη βάση δεδομένων συγκρούσεων ACLED, κατέγραψε περισσότερα από 1.000 βίαια επεισόδια στο Πακιστάν μόνο το 2025.
Αν και τυπικά διακριτή από τους Αφγανούς Ταλιμπάν, η TTP διατηρεί ιδεολογικούς και κοινωνικούς δεσμούς μαζί τους. Το Ισλαμαμπάντ θεωρεί ότι η Καμπούλ είτε αδυνατεί είτε δεν επιθυμεί να αναλάβει δράση εναντίον της.
Την ίδια στιγμή, ο Balochistan Liberation Army έχει εντείνει τη δράση του στις επαρχίες Khyber Pakhtunkhwa και Balochistan, επιβαρύνοντας περαιτέρω το ήδη εύθραυστο περιβάλλον ασφαλείας.
Η ίδια η γραμμή Durand παραμένει αμφισβητούμενη, καθώς το Αφγανιστάν δεν την έχει αναγνωρίσει επίσημα, θεωρώντας ότι διαχωρίζει τεχνητά τον παστούνικο πληθυσμό.
Ο παράγοντας Ινδία
Αναλυτές εκτιμούν ότι η ένταση δεν αφορά μόνο την ασφάλεια στα σύνορα, αλλά και τη γεωπολιτική ισορροπία στην περιοχή. Το Πακιστάν αντιμετωπίζει με καχυποψία τις επαφές της Καμπούλ με το Νέο Δελχί.
Ο υπουργός Άμυνας Ασίφ κατηγόρησε τους Ταλιμπάν ότι έχουν μετατρέψει το Αφγανιστάν «σε αποικία της Ινδίας», προειδοποιώντας για συνέπειες εάν αγνοηθούν οι ανησυχίες του Ισλαμαμπάντ.
Η κυβέρνηση των Ταλιμπάν απέρριψε τους ισχυρισμούς, επιμένοντας ότι επιδιώκει θετικές σχέσεις με όλους τους γείτονες και ότι το αφγανικό έδαφος δεν χρησιμοποιείται εναντίον άλλων κρατών. Χαρακτήρισε τη σύγκρουση του Πακιστάν με την TTP «εσωτερικό ζήτημα».
Ένα εύθραυστο παρελθόν, αβέβαιο μέλλον
Από την επιστροφή των Ταλιμπάν στην εξουσία το 2021, το Πακιστάν έχει πραγματοποιήσει τουλάχιστον έξι αεροπορικές επιδρομές στο αφγανικό έδαφος. Μετά την αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων, έχουν σημειωθεί δεκάδες συγκρούσεις μεταξύ των δύο πλευρών.
Μια κατάπαυση πυρός με διαμεσολάβηση του Κατάρ τον Οκτώβριο του 2025 συγκράτησε προσωρινά τη βία, όμως οι ανταλλαγές πυρών δεν σταμάτησαν ποτέ πλήρως, ενώ οι συνομιλίες του Νοεμβρίου κατέληξαν σε αδιέξοδο.
Η νέα κλιμάκωση αναδεικνύει πόσο εύθραυστη παραμένει η ισορροπία στην περιοχή. Με ανοιχτά μέτωπα στο εσωτερικό του Πακιστάν, αμφισβητούμενα σύνορα και ανταγωνισμούς που αγγίζουν την Ινδία, η κρίση δεν περιορίζεται σε μια διμερή διαμάχη — αλλά ενδέχεται να εξελιχθεί σε ευρύτερη γεωπολιτική αναμέτρηση.