Ενισχύεται το τελευταίο διάστημα στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης η δυναμική υπέρ του χαρακτηρισμού των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν ως τρομοκρατικής οργάνωσης, μετά και τη μεταβολή της στάσης της Ιταλίας. Η Ρώμη ανακοίνωσε τη Δευτέρα ότι προτίθεται να προωθήσει επισήμως την πρωτοβουλία, εξέλιξη που αναμένεται να επηρεάσει καθοριστικά τις ευρωπαϊκές ισορροπίες.
Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι η ιταλική κυβέρνηση εμφανιζόταν μέχρι πρόσφατα επιφυλακτική, ωστόσο η δημοσιοποίηση νέων στοιχείων για την έκταση και τη σφοδρότητα της καταστολής των αντικαθεστωτικών διαδηλώσεων στο Ιράν οδήγησε σε αναθεώρηση της στάσης της. Ο Ιταλός υπουργός Εξωτερικών, Αντόνιο Ταγιάνι, δήλωσε μέσω της πλατφόρμας Χ ότι θα καταθέσει τη σχετική πρόταση «σε συντονισμό με άλλους εταίρους», υπογραμμίζοντας ότι οι μαζικές απώλειες αμάχων επιβάλλουν μια ξεκάθαρη πολιτική απάντηση.
Στο μεταξύ, οι αναφορές για τον αριθμό των θυμάτων συνεχίζουν να προκαλούν έντονη ανησυχία. Το Πρακτορείο Ειδήσεων Ακτιβιστών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, που εδρεύει στις ΗΠΑ και βασίζεται σε δίκτυο πηγών εντός του Ιράν, κάνει λόγο για τουλάχιστον 5.777 νεκρούς διαδηλωτές. Ωστόσο, διεθνή μέσα όπως το περιοδικό Time και η εφημερίδα Guardian, επικαλούμενα υψηλόβαθμες ιρανικές πηγές, ανεβάζουν τον αριθμό των θυμάτων έως και τις 30.000, ενώ κάνουν λόγο και για χιλιάδες αγνοούμενους.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, η πλειονότητα των υπουργών Εξωτερικών των 27 κρατών-μελών της ΕΕ φέρεται έτοιμη να στηρίξει την πρόταση, παράλληλα με την υιοθέτηση νέου πακέτου κυρώσεων κατά της Τεχεράνης, στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων που συνεδριάζει την Πέμπτη στις Βρυξέλλες.
Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης κατηγορούνται ότι βρίσκονται στον πυρήνα της βίαιης καταστολής, ενώ αποδίδεται σε αυτούς ρόλος-κλειδί στη στρατιωτική στήριξη της Ρωσίας, σε επιθέσεις κατά του Ισραήλ και στη συνεργασία με οργανώσεις όπως η Χεζμπολάχ, η Χαμάς και οι αντάρτες Χούθι. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, ο Καναδάς και η Αυστραλία έχουν ήδη εντάξει το σώμα αυτό στις λίστες τρομοκρατικών οργανώσεων, ενώ αντίστοιχη πίεση ασκούν εδώ και καιρό ευρωβουλευτές και κυβερνήσεις κρατών-μελών, όπως η Ολλανδία.
Παρά τη διευρυνόμενη στήριξη, η διαδικασία παραμένει σύνθετη, καθώς απαιτείται ομοφωνία. Διπλωματικές πηγές επισημαίνουν ότι η Γαλλία εξακολουθεί να εκφράζει ενστάσεις, εκτιμώντας πως ο χαρακτηρισμός θα είχε κυρίως συμβολικό χαρακτήρα και θα μπορούσε να οδηγήσει σε επικίνδυνη διακοπή των διπλωματικών διαύλων με την Τεχεράνη. Παράλληλα, σημειώνεται ότι πολλά ανώτατα στελέχη των Φρουρών βρίσκονται ήδη υπό ευρωπαϊκές κυρώσεις για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, πυρηνική διάδοση και στρατιωτική εμπλοκή στον πόλεμο της Ουκρανίας.
Η συζήτηση περιπλέκεται και από νομικούς περιορισμούς, καθώς σύμφωνα με το ευρωπαϊκό πλαίσιο απαιτείται προηγούμενη απόφαση αρμόδιας αρχής κράτους-μέλους ή τρίτης χώρας. Ωστόσο, η απόφαση γερμανικού δικαστηρίου το 2024, που συνέδεσε ιρανική κρατική υπηρεσία με επίθεση σε συναγωγή, αναζωπύρωσε τις προσδοκίες ότι ενδέχεται να υπάρχει πλέον επαρκής νομική βάση.
Στο παρασκήνιο, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι τονίζουν την ανάγκη διατήρησης διαύλων επικοινωνίας με το Ιράν, ιδίως για την προστασία Ευρωπαίων πολιτών που κρατούνται αυθαίρετα, χωρίς αυτό να αποκλείει την άσκηση έντονης πίεσης μέσω κυρώσεων. Η τελική έκβαση της συζήτησης αναμένεται να αποτελέσει κρίσιμο δείκτη για τη μελλοντική στρατηγική της ΕΕ απέναντι στην Τεχεράνη.