Σοβαρή ανησυχία προκαλεί στη Βορειοατλαντική Συμμαχία ένα κύμα επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) εναντίον τουλάχιστον επτά εμπορικών πλοίων στη Μαύρη Θάλασσα, στα ανοικτά των ακτών της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας.
Τα πλήγματα, τα οποία σημειώθηκαν εντός των Αποκλειστικών Οικονομικών Ζωνών (ΑΟΖ) των δύο κρατών-μελών του ΝΑΤΟ, έχουν στοιχίσει μέχρι στιγμής τη ζωή σε δύο ανθρώπους, ενώ τουλάχιστον 25 ναυτικοί εξακολουθούν να αγνοούνται.
Τα περιστατικά κλιμακώθηκαν τις τελευταίες ημέρες, με δεξαμενόπλοια μεταφοράς χημικών και πετρελαίου, όπως τα Wine Trader και Yara J, αλλά και φορτηγά σκάφη να τυλίγονται στις φλόγες ή να βυθίζονται, απειλώντας άμεσα τη διεθνή ναυσιπλοΐα και τις θαλάσσιες μεταφορές σιτηρών.
Πολιτικές αντιδράσεις και το δίλημμα του Άρθρου 5
Ο πρόεδρος της Ρουμανίας, Νικουσόρ Νταν, επιβεβαίωσε τα χτυπήματα προειδοποιώντας για την αντίδραση του βουκουρεστίου, ενώ ο πρωθυπουργός της Βουλγαρίας, Ρούμεν Ράντεφ, άφησε σαφείς αιχμές κατά της Ρωσίας, σημειώνοντας ότι αν και οι επιθέσεις εξυπηρετούν τα συμφέροντα της Μόσχας, η απόδειξη της πατρότητάς τους παραμένει δύσκολη. Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έκανε λόγο για ευθεία ρωσική επίθεση σε πολιτικό σκάφος, την ώρα που η Μόσχα αποφεύγει να τοποθετηθεί.
Το μπαράζ αυτό οδήγησε σε έκτακτες διαβουλεύσεις της ηγεσίας του ΝΑΤΟ με τις δύο χώρες, φέρνοντας στο προσκήνιο τη συζήτηση για την ενεργοποίηση του Άρθρου 5 περί συλλογικής άμυνας. Ωστόσο, αμυντικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι υπάρχει νομικό και επιχειρησιακό κενό, καθώς δεν είναι απολύτως σαφές αν η κάλυψη επεκτείνεται σε επιθέσεις εντός της ΑΟΖ και όχι στην επικράτεια ενός κράτους.
Οικονομικές επιπτώσεις και σενάρια για στρατιωτική συνοδεία
Η κρίση εγκυμονεί σοβαρούς οικονομικούς κινδύνους, καθώς η αβεβαιότητα στη Μαύρη Θάλασσα προκαλεί αλματώδη αύξηση στα ασφάλιστρα των πλοίων που κατευθύνονται σε κομβικά λιμάνια, όπως αυτό της Κωνστάντζας.
Για την αντιμετώπιση του αδιεξόδου, εξετάζεται πρωτοβουλία της Τουρκίας για τη δημιουργία ενός προστατευμένου θαλάσσιου διαδρόμου με τη συνοδεία πολεμικών σκαφών, παρά τις επιφυλάξεις που εκφράζονται για τους επιχειρησιακούς κινδύνους που εγκυμονεί μια τέτοια αποστολή απέναντι στην απειλή των drones.