Σε θρίλερ για την παγκόσμια ασφάλεια εξελίσσονται οι τελευταίες ώρες πριν από την επίσημη εκπνοή της συνθήκης New START, της τελευταίας ενεργής συμφωνίας για τον έλεγχο των πυρηνικών όπλων μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας.
Αν δεν υπάρξει μια συμφωνία της ύστατης στιγμής, η Ουάσινγκτον και η Μόσχα θα βρεθούν, για πρώτη φορά μετά από μισό αιώνα, χωρίς κανέναν νομικό περιορισμό στον αριθμό των πυρηνικών κεφαλών που μπορούν να αναπτύξουν, τερματίζοντας μια εποχή σχετικής σταθερότητας που ξεκίνησε μετά την Κρίση των Πυραύλων στην Κούβα.
Το σενάριο του διπλασιασμού των οπλοστασίων
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η παύση της συνθήκης —η οποία αναμένεται τα μεσάνυχτα ώρα Πράγας— απελευθερώνει πλήρως τις δύο μεγαλύτερες πυρηνικές δυνάμεις. Σύμφωνα με αναλυτές του Nuclear Information Project, το χειρότερο σενάριο προβλέπει έναν πιθανό διπλασιασμό των ενεργών πυρηνικών κεφαλών σε πυραύλους και βομβαρδιστικά, καθώς πλέον δεν θα υφίστανται τα όρια που επέβαλλε το κείμενο του 2010. Παρόλα αυτά, το τεράστιο οικονομικό κόστος συντήρησης και παραγωγής τέτοιων όπλων ίσως λειτουργήσει ως προσωρινό φρένο σε μια άμεση κούρσα εξοπλισμών.
Η «σφήνα» της Κίνας και η στάση των ηγετών
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ήδη εκφράσει την επιθυμία για μια «καλύτερη συμφωνία», επιμένοντας ότι στην επόμενη φάση του ελέγχου των εξοπλισμών πρέπει οπωσδήποτε να συμπεριληφθεί και η Κίνα. Το Πεκίνο, αν και διαθέτει μικρότερο οπλοστάσιο, κατάφερε να το υπερδιπλασιάσει την τελευταία δεκαετία, γεγονός που ανησυχεί την Ουάσινγκτον. Από την άλλη πλευρά, η Μόσχα αφήνει αιχμές για την αδράνεια των ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι η πρόταση του Βλαντίμιρ Πούτιν για παράταση των υφιστάμενων περιορισμών παρέμεινε αναπάντητη.
Κρίση εμπιστοσύνης και επαλήθευσης
Πέρα από τους αριθμούς, ο θάνατος της New START σηματοδοτεί την κατάρρευση των μηχανισμών αμοιβαίας επαλήθευσης. Χωρίς τις προβλεπόμενες επιθεωρήσεις, η ικανότητα κάθε πλευράς να γνωρίζει τις πραγματικές προθέσεις της άλλης εκμηδενίζεται, τροφοδοτώντας την καχυποψία. Ενώ οι υπέρμαχοι του ελέγχου των εξοπλισμών μιλούν για μια «θλιβερή μέρα» που αυξάνει τον κίνδυνο πυρηνικού πολέμου, οι πολέμιοι των συνθηκών υποστηρίζουν ότι αυτές οι συμφωνίες απλώς εμπόδιζαν την καινοτομία και επέτρεπαν σε αντιπάλους να «κλέβουν» χωρίς συνέπειες.