Στη Σεντζέν της νότιας Κίνας έφθασε την Τετάρτη (18/11) ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, προκειμένου να συμμετάσχει στη σύνοδο κορυφής της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC). Το ενδιαφέρον στρέφεται στην προγραμματισμένη για την Πέμπτη τριμερή συνάντησή του με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ και τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, με βασικά θέματα τον πόλεμο στην Ουκρανία, τη σύγκρουση των ΗΠΑ με το Ιράν, το διεθνές εμπόριο, την τεχνητή νοημοσύνη και τα πυρηνικά όπλα.
Την άφιξη του Τραμπ επιβεβαίωσε το κινεζικό κρατικό πρακτορείο Xinhua, σύμφωνα με το Reuters. Ο Αμερικανός πρόεδρος ταξίδεψε στην Κίνα από τη Μανίλα, όπου είχε προηγουμένως επαφές με σημαντικούς περιφερειακούς συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η επίσκεψη πραγματοποιείται σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων και εμπορικών αντιπαραθέσεων, με τις τρεις μεγάλες δυνάμεις να καλούνται να συζητήσουν ζητήματα που επηρεάζουν τις διεθνείς ισορροπίες.
Η τριμερής συνάντηση Τραμπ, Σι και Πούτιν και οι συγκρίσεις με τη Γιάλτα
Η συνάντηση των τριών ηγετών, που έχει προγραμματιστεί για την Πέμπτη (19/11), συγκεντρώνει ιδιαίτερο διεθνές ενδιαφέρον, καθώς στην ατζέντα περιλαμβάνονται δύο μεγάλες πολεμικές συγκρούσεις, η Ουκρανία και το Ιράν, αλλά και ζητήματα στρατηγικής ασφάλειας και οικονομικού ανταγωνισμού.
Οι επικείμενες συνομιλίες έχουν προκαλέσει συγκρίσεις με τη Διάσκεψη της Γιάλτας του 1945, στην οποία συμμετείχαν οι ηγέτες των Ηνωμένων Πολιτειών, της Βρετανίας και της Σοβιετικής Ένωσης.
Οι παραλληλισμοί αυτοί έχουν εντείνει τις ανησυχίες σε ευρωπαϊκές και ασιατικές χώρες, καθώς ορισμένοι ηγέτες φοβούνται ότι οι ισχυρότερες στρατιωτικές δυνάμεις ενδέχεται να προχωρήσουν σε συνεννοήσεις που θα επηρεάσουν τα συμφέροντα μικρότερων κρατών.
Το Κρεμλίνο απέρριψε τις συγκρίσεις με τη Γιάλτα, χαρακτηρίζοντάς τες «παιχνίδια πολιτικών επιστημόνων», αναγνώρισε ωστόσο ότι η συνάντηση αναμένεται να επηρεάσει σημαντικά τις διεθνείς εξελίξεις.
Από την πλευρά του, το Πεκίνο εξέφρασε την προσδοκία ότι η τριμερής συνάντηση θα συμβάλει στην προώθηση της παγκόσμιας ειρήνης.
Πρώτο ταξίδι του Τραμπ στην Ασία μετά την ήττα των Ρεπουμπλικανών
Η ασιατική περιοδεία του Ντόναλντ Τραμπ είναι η πρώτη μετά τις σημαντικές απώλειες του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ.
Πριν από την άφιξή του στην Κίνα, ο Αμερικανός πρόεδρος επισκέφθηκε τις Φιλιππίνες, όπου δεσμεύτηκε για περαιτέρω ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας με τη Μανίλα.
Οι Φιλιππίνες βρίσκονται σε αντιπαράθεση με το Πεκίνο για αμφισβητούμενες θαλάσσιες περιοχές στη Νότια Σινική Θάλασσα, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερη σημασία στις αμερικανικές δεσμεύσεις ασφαλείας.
Ο Τραμπ είχε επίσης αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο συνάντησης με τον ηγέτη της Βόρειας Κορέας, Κιμ Γιονγκ Ουν, κατά την παραμονή του στην Κίνα, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει επιβεβαιωθεί κάποια σχετική επαφή.
Παρά τις εμπορικές και στρατηγικές διαφωνίες Ουάσινγκτον και Πεκίνου, αρκετοί αναλυτές εκτιμούν ότι οι δύο πλευρές θα επιδιώξουν να διατηρήσουν μια σχετική σταθερότητα στις σχέσεις τους.
Άλλωστε, ο Τραμπ και ο Σι αναμένεται να συναντηθούν εκ νέου τον Δεκέμβριο, στη σύνοδο της G20 στο Μαϊάμι, στην τέταρτη συνάντησή τους μέσα στο 2026.
Σι Τζινπίνγκ: Υπέρ του ελεύθερου εμπορίου και κατά του προστατευτισμού
Πριν από την άφιξη του Αμερικανού προέδρου, ο Σι Τζινπίνγκ έστειλε μήνυμα υπέρ της ενίσχυσης του διεθνούς εμπορίου και της διατήρησης ανοιχτών οικονομικών σχέσεων.
Στην εναρκτήρια ομιλία του στη σύνοδο της APEC, ο Κινέζος πρόεδρος κάλεσε τις συμμετέχουσες χώρες να υπερασπιστούν το «ελεύθερο και ανοιχτό εμπόριο», απορρίπτοντας τις πολιτικές προστατευτισμού.
Δεσμεύτηκε επίσης για στήριξη του πολυμερούς εμπορικού συστήματος με επίκεντρο τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου και για τη διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας των διεθνών αλυσίδων εφοδιασμού.
Ο Σι υποστήριξε ότι η Κίνα θα συνεχίσει να μειώνει δασμούς, να διευρύνει την πρόσβαση στην αγορά της και να επενδύει στη βιομηχανία και στις νέες τεχνολογίες, με οφέλη που, όπως ανέφερε, θα επεκτείνονται και σε άλλες οικονομίες.
Οι δηλώσεις του πραγματοποιήθηκαν σε μια περίοδο κατά την οποία οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει αυξημένους δασμούς και νέους περιορισμούς στις τεχνολογικές συναλλαγές με την Κίνα.
Νέα αντιπαράθεση ΗΠΑ – Κίνας για τα τσιπ τεχνητής νοημοσύνης
Πρόσθετη ένταση στις εμπορικές σχέσεις των δύο χωρών προκαλεί η ανακοίνωση της Ουάσινγκτον για νέους περιορισμούς στην πρόσβαση της Κίνας σε προηγμένα τσιπ τεχνητής νοημοσύνης, μεταξύ άλλων από αμερικανικές εταιρείες όπως η Nvidia.
Οι περιορισμοί αυτοί ενδέχεται να δυσκολέψουν τη διατήρηση της εύθραυστης εμπορικής εκεχειρίας μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου.
Το Πεκίνο έχει ήδη προειδοποιήσει ότι θα απαντήσει με αντίμετρα.
Παράλληλα, δυτικοί εμπορικοί εταίροι κατηγορούν την Κίνα ότι διατηρεί ετήσια εμπορικά πλεονάσματα που ξεπερνούν το ένα τρισεκατομμύριο δολάρια.
Η κινεζική κυβέρνηση, από την πλευρά της, υποστηρίζει ότι το αναπτυξιακό της μοντέλο ανταποκρίνεται στις ανάγκες μιας οικονομίας που εξακολουθεί να επιδιώκει τη σύγκλιση με τις πλουσιότερες χώρες.
Ο Τζορτζ Τσεν, της συμβουλευτικής εταιρείας The Asia Group, εκτίμησε ότι το μήνυμα του Σι για το διεθνές εμπόριο είναι πιθανό να βρει θετική ανταπόκριση σε χώρες του Παγκόσμιου Νότου.
Πούτιν: Επίθεση στις δυτικές κυρώσεις μετά το πλήγμα στη γέφυρα του Κερτς
Από την πλευρά του, ο Βλαντίμιρ Πούτιν άσκησε έντονη κριτική στις δυτικές κυρώσεις και στους εμπορικούς περιορισμούς που έχουν επιβληθεί στη Ρωσία.
Η τοποθέτησή του πραγματοποιήθηκε μετά την καταστροφή της γέφυρας του Κερτς από ουκρανική επίθεση, ενός κρίσιμου οδικού συνδέσμου μεταξύ της Κριμαίας και της ρωσικής επικράτειας.
Ο Ρώσος πρόεδρος χαρακτήρισε τις δυτικές δυνάμεις «πρώην ηγεμόνες» και υποστήριξε ότι η Ευρώπη βρίσκεται σε κατάσταση «εξευτελιστικής παρακμής».
Παράλληλα, ισχυρίστηκε ότι οι κυρώσεις που επιβλήθηκαν στη Μόσχα μετά την εισβολή στην Ουκρανία είχαν τελικά αντίθετα αποτελέσματα από τα επιδιωκόμενα, συμβάλλοντας, κατά την άποψή του, στην ενίσχυση της ρωσικής οικονομίας.
Αναγνώρισε, πάντως, ότι οι κυρώσεις, οι δασμοί και οι περιορισμοί στις εξαγωγές μπορούν να προκαλέσουν οικονομικές δυσκολίες και να λειτουργήσουν αποτρεπτικά σε ορισμένες περιπτώσεις.
Υποστήριξε ωστόσο ότι τέτοιου είδους μέτρα δεν είναι ικανά να ανακόψουν μακροπρόθεσμα την ανάπτυξη ανταγωνιστικών οικονομιών.
Σι και Πούτιν επιβεβαίωσαν τη στρατηγική συνεργασία Κίνας – Ρωσίας
Στο περιθώριο της συνόδου πραγματοποιήθηκε και διμερής συνάντηση μεταξύ του Σι Τζινπίνγκ και του Βλαντίμιρ Πούτιν.
Οι δύο ηγέτες εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για την πορεία της συνεργασίας Κίνας και Ρωσίας, χαρακτηρίζοντας την εταιρική τους σχέση σταθερή και θετική.
Παράλληλα, δεσμεύτηκαν να ενισχύσουν τις κοινές πρωτοβουλίες που, σύμφωνα με τις δηλώσεις τους, προωθούν τη διαμόρφωση ενός «πολυπολικού κόσμου».
Ο Πούτιν ανέφερε ότι αναμένει «μεγάλο όφελος» από την προγραμματισμένη τριμερή συνάντηση με τον Ντόναλντ Τραμπ.
Η συνάντηση της Πέμπτης αναμένεται πλέον να αποτελέσει το σημαντικότερο διπλωματικό γεγονός της συνόδου της APEC, καθώς οι ηγέτες των ΗΠΑ, της Κίνας και της Ρωσίας θα συζητήσουν από κοινού ζητήματα πολέμου, διεθνούς ασφάλειας, εμπορίου και τεχνολογικού ανταγωνισμού.