Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι κατέληξε σε συμφωνία-πλαίσιο με το ΝΑΤΟ που εξασφαλίζει στις Ηνωμένες Πολιτείες πλήρη και χωρίς χρονικό περιορισμό πρόσβαση στη Γροιλανδία, την ώρα που ο γενικός γραμματέας της Συμμαχίας, Μαρκ Ρούτε, υπογράμμισε την ανάγκη ενίσχυσης της ασφάλειας στην Αρκτική απέναντι στις κινήσεις Ρωσίας και Κίνας.
Μετά την ανακοίνωση για το πλαίσιο συμφωνίας, ο Τραμπ απέσυρε την απειλή επιβολής νέων δασμών σε ευρωπαϊκές χώρες και απέκλεισε το ενδεχόμενο στρατιωτικής κατάληψης του νησιού, συμβάλλοντας σε αποκλιμάκωση της έντασης στις διατλαντικές σχέσεις.
Ωστόσο, οι λεπτομέρειες της συμφωνίας παραμένουν αδιευκρίνιστες, ενώ η Δανία επανέλαβε ότι το ζήτημα της κυριαρχίας της Γροιλανδίας δεν τίθεται σε διαπραγμάτευση. Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, σημείωσε ότι οι σχέσεις Ε.Ε.–ΗΠΑ δοκιμάστηκαν σοβαρά το τελευταίο διάστημα, μετά και την έκτακτη σύνοδο κορυφής των Ευρωπαίων ηγετών.
Ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, χαιρέτισε τις δηλώσεις Τραμπ, αλλά τόνισε ότι δεν έχει σαφή εικόνα για το περιεχόμενο της συμφωνίας. Όπως είπε, η κυβέρνησή του είναι ανοιχτή σε ενίσχυση της συνεργασίας, αλλά η κυριαρχία και η εδαφική ακεραιότητα αποτελούν αδιαπραγμάτευτες «κόκκινες γραμμές».
Ο Τραμπ, μιλώντας σε δημοσιογράφους κατά την επιστροφή του από το Νταβός, ανέφερε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη συνομιλίες για μια νέα συμφωνία «πολύ πιο ευνοϊκή για τις ΗΠΑ», αποφεύγοντας να απαντήσει άμεσα σε ερωτήματα για το καθεστώς κυριαρχίας του νησιού και δηλώνοντας ότι οι ΗΠΑ θα μπορούν «να κάνουν αυτό που θέλουν». Νωρίτερα είχε υποστηρίξει ότι η συμφωνία προβλέπει ουσιαστικά απεριόριστη πρόσβαση στη Γροιλανδία.
Σύμφωνα με πηγές, Τραμπ και Ρούτε συμφώνησαν να ξεκινήσουν τριμερείς συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ, Δανίας και Γροιλανδίας με στόχο την αναθεώρηση της συμφωνίας του 1951, που ρυθμίζει την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στο νησί. Το υπό συζήτηση πλαίσιο φέρεται επίσης να προβλέπει περιορισμούς σε κινεζικές και ρωσικές επενδύσεις στη Γροιλανδία, αν και άλλες πηγές επισημαίνουν ότι προς το παρόν υπάρχει μόνο ένα γενικό πλαίσιο χωρίς συγκεκριμένους όρους.
Ο Ρούτε δήλωσε ότι οι στρατιωτικές αρχές του ΝΑΤΟ θα εξετάσουν τις πρόσθετες ανάγκες ασφάλειας στην Αρκτική, εκφράζοντας την ελπίδα να υπάρξουν εξελίξεις ακόμη και στις αρχές του 2026.
Για τη Δανία, πάντως, η κατάσταση παραμένει λεπτή. Η πρωθυπουργός Μέτε Φρέντερικσεν ξεκαθάρισε ότι δεν διεξήχθησαν διαπραγματεύσεις με το ΝΑΤΟ για την κυριαρχία της Γροιλανδίας και κάλεσε σε μόνιμη παρουσία της Συμμαχίας στην ευρύτερη περιοχή της Αρκτικής, στο πλαίσιο συλλογικής ασφάλειας.
Ο Τραμπ άφησε επίσης να εννοηθεί ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία θα μπορούσε να συνδέεται με την ανάπτυξη αντιπυραυλικού συστήματος και με πρόσβαση σε κρίσιμα ορυκτά, κάτι που ο Ρούτε διέψευσε ως αντικείμενο των συνομιλιών. Υπενθυμίζεται ότι, βάσει της συμφωνίας του 1951, οι ΗΠΑ έχουν ήδη δικαίωμα να διατηρούν στρατιωτικές βάσεις στη Γροιλανδία, με βασική εγκατάσταση στο Πίτουφικ, στη βόρεια περιοχή του νησιού.
Από την πλευρά της, η Κίνα απέρριψε τους ισχυρισμούς ότι αποτελεί απειλή στην Αρκτική, υποστηρίζοντας ότι οι επιστημονικές και εμπορικές της δραστηριότητες στην περιοχή διεξάγονται σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και κατηγορώντας τη Δύση για υπερβολές και διαστρέβλωση στοιχείων.
Στην Ευρώπη, οι ηγέτες εμφανίζονται επιφυλακτικοί, παρά την προσωρινή υποχώρηση Τραμπ στο θέμα των δασμών, ενώ και στη Γροιλανδία επικρατεί αβεβαιότητα. Κάτοικοι του Νουούκ δηλώνουν ότι οι συνεχείς εναλλαγές στη ρητορική και στις κινήσεις των μεγάλων δυνάμεων καθιστούν δύσκολο να υπάρξει αίσθημα σταθερότητας και εμπιστοσύνης για το μέλλον.