Σε ιδιαίτερα υψηλούς τόνους κινήθηκε ανακοίνωση της Ρωσικής Υπηρεσίας Εξωτερικών Πληροφοριών (SVR) κατά του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, με αιχμές για τον ρόλο του στο ουκρανικό εκκλησιαστικό ζήτημα και με ισχυρισμούς περί υποστήριξής του από δυτικές μυστικές υπηρεσίες.
Σύμφωνα με το ρωσικό πρακτορείο TASS, η SVR υποστηρίζει ότι οι βρετανικές υπηρεσίες πληροφοριών στηρίζουν ενεργά τις πρωτοβουλίες του Οικουμενικού Πατριάρχη, κατηγορώντας τον ότι καλλιεργεί αντιρωσικό κλίμα σε ευρωπαϊκές χώρες. Οι αναφορές αυτές εντάσσονται στο πλαίσιο της μακροχρόνιας σύγκρουσης μεταξύ του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως και του Πατριαρχείου Μόσχας, ιδίως μετά τη χορήγηση αυτοκεφαλίας στην Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας, απόφαση που προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στη ρωσική εκκλησιαστική ηγεσία.
Η SVR υποστηρίζει ακόμη ότι ο Πατριάρχης φέρεται να συντονίζεται με κυβερνήσεις των χωρών της Βαλτικής, με στόχο –όπως αναφέρει– τη διάρρηξη των δεσμών των τοπικών Εκκλησιών με τη Μόσχα. Παράλληλα, τον κατηγορεί ότι επιχειρεί να αποσπάσει τις Ορθόδοξες Εκκλησίες σε Λιθουανία, Λετονία και Εσθονία από τη δικαιοδοσία του Πατριαρχείου Μόσχας, παρασύροντας κληρικούς και πιστούς σε νέες εκκλησιαστικές δομές υπό την Κωνσταντινούπολη.
Στην ίδια ανακοίνωση γίνεται λόγος και για ενδεχόμενη χορήγηση αυτοκεφαλίας στη μη αναγνωρισμένη Ορθόδοξη Εκκλησία του Μαυροβουνίου, κίνηση που, κατά τη ρωσική πλευρά, θα στόχευε στην αποδυνάμωση της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Η SVR κάνει λόγο για «επιθετική στρατηγική» που, όπως υποστηρίζει, δεν περιορίζεται στην Ουκρανία και τις χώρες της Βαλτικής, αλλά επεκτείνεται ευρύτερα στην Ανατολική Ευρώπη.
Χρησιμοποιώντας ιδιαίτερα οξύ λεξιλόγιο, η ρωσική υπηρεσία κατηγορεί τον Οικουμενικό Πατριάρχη ότι «διασπά το σώμα της Εκκλησίας» και τον παρομοιάζει με «ψευδοπροφήτες», παραπέμποντας μάλιστα σε χωρία της Καινής Διαθήκης, σε μια προσπάθεια να προσδώσει θεολογική διάσταση στις πολιτικές και εκκλησιαστικές της αιτιάσεις.
Οι τοποθετήσεις αυτές αναδεικνύουν τη συνέχιση και κλιμάκωση της αντιπαράθεσης ανάμεσα στη Μόσχα και την Κωνσταντινούπολη, σε μια περίοδο όπου οι γεωπολιτικές εντάσεις στην ευρύτερη περιοχή επηρεάζουν άμεσα και το πεδίο των εκκλησιαστικών ισορροπιών.