Η Ευρώπη οδεύει προς μια περίοδο βαθιών δημογραφικών αλλαγών, με κύρια χαρακτηριστικά τη μείωση του πληθυσμού και τη ραγδαία γήρανση, σύμφωνα με τις προβλέψεις της Eurostat. Οι εξελίξεις αυτές αναμένεται να επηρεάσουν καθοριστικά το κοινωνικό και οικονομικό μοντέλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης έως το τέλος του αιώνα.
Ο συνολικός πληθυσμός της ΕΕ εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει από περίπου 451 εκατομμύρια σήμερα σε 398 εκατομμύρια έως το 2100. Παράλληλα, η ηλικιακή σύνθεση μεταβάλλεται αισθητά: το ποσοστό των νέων έως 19 ετών αναμένεται να μειωθεί, ενώ οι μεγαλύτερες ηλικίες θα αυξηθούν, ενισχύοντας το φαινόμενο της γήρανσης.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η συρρίκνωση του πληθυσμού εργάσιμης ηλικίας, ο οποίος προβλέπεται να μειωθεί σημαντικά τις επόμενες δεκαετίες. Η εξέλιξη αυτή συνεπάγεται μικρότερο εργατικό δυναμικό και αυξημένες πιέσεις στα ασφαλιστικά και κοινωνικά συστήματα, καθώς λιγότεροι εργαζόμενοι θα καλούνται να στηρίξουν περισσότερους συνταξιούχους.
Καθοριστικός παράγοντας της τάσης αυτής είναι η διαρκής υπεροχή των θανάτων έναντι των γεννήσεων. Για την περίοδο 2025–2099, εκτιμάται ότι το δημογραφικό ισοζύγιο θα παραμείνει αρνητικό, με τη μετανάστευση να μην επαρκεί για να αντισταθμίσει πλήρως τις απώλειες.
Στο ίδιο μοτίβο κινείται και η Ελλάδα, όπου οι προβλέψεις δείχνουν σημαντική μείωση και γήρανση του πληθυσμού. Μέχρι το 2100, ο αριθμός των κατοίκων αναμένεται να περιοριστεί περίπου στα 7,2 εκατομμύρια, επιστρέφοντας σε επίπεδα που είχαν καταγραφεί τη δεκαετία του 1940.