Σε ισχύ τέθηκε το νέο νομοθετικό πλαίσιο για το κληρονομικό δίκαιο, φέρνοντας σαρωτικές αλλαγές στο Πέμπτο Βιβλίο του Αστικού Κώδικα. Οι νέες ρυθμίσεις αφορούν όσους θανάτους συμβαίνουν από τις 16 Σεπτεμβρίου και μετά, ενώ για τις παλαιότερες υποθέσεις διατηρείται το προηγούμενο καθεστώς.
Πρόκειται για μια τομή που επιδιώκει να βάλει οριστικό τέλος στο πολυετές «κουβάρι» των κληρονομικών διενέξεων και να απελευθερώσει χιλιάδες εγκλωβισμένα ακίνητα.
Προστασία της ατομικής περιουσίας και τέλος στον κατακερματισμό
Η πλέον ουσιαστική αλλαγή αφορά τη σωτηρία των κληρονόμων από τα κρυφά χρέη των αποβιωσάντων. Με τον αυτόματο διαχωρισμό της ατομικής από την κληρονομιαία περιουσία, ο κληρονόμος ευθύνεται για οφειλές σε τράπεζες ή Δημόσιο αποκλειστικά και μόνο μέχρι το ύψος της αξίας των αγαθών που παραλαμβάνει.
Έτσι, η προσωπική του περιουσία παραμένει πλήρως διασφαλισμένη, βάζοντας φρένο στο κύμα μαζικών αποποιήσεων που καταγραφόταν τα τελευταία χρόνια.
Παράλληλα, η νόμιμη μοίρα μετατρέπεται πλέον σε χρηματική αξίωση. Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγεται ο κατακερματισμός των ακινήτων σε ελάχιστα, αμελητέα ποσοστά μεταξύ πολλών συνιδιοκτητών, ένα φαινόμενο που κρατούσε χιλιάδες σπίτια και οικόπεδα εγκαταλελειμμένα.
Την ίδια στιγμή, η ιδιόγραφη διαθήκη διατηρείται με επιπλέον ασφαλιστικές δικλείδες, ενώ το πλαίσιο προσαρμόζεται στις σύγχρονες μορφές οικογένειας, ενισχύοντας την προστασία του επιζώντος συζύγου ή συντρόφου.
Κληρονομικά συμβόλαια εν ζωή και λιγότερη γραφειοκρατία
Για πρώτη φορά στην Ελλάδα εισάγεται ο θεσμός των κληρονομικών συμβάσεων. Ο διαθέτης μπορεί πλέον, όσο βρίσκεται εν ζωή, να υπογράψει συμφωνία με τους μελλοντικούς κληρονόμους του και να ρυθμίσει εκ των προτέρων τη διαδοχή. Η δυνατότητα αυτή λύνει τα χέρια σε περιπτώσεις οικογενειακών επιχειρήσεων ή παιδιών από διαφορετικούς γάμους, προλαμβάνοντας μελλοντικές διαμάχες.
Επιπλέον, αναγνωρίζονται οι μεταθανάτιες συμβάσεις μεταξύ των κληρονόμων, επιτρέποντάς τους να προβαίνουν απευθείας σε διανομή της περιουσίας. Αυτό γλιτώνει τους ενδιαφερόμενους από πολυετείς ταλαιπωρίες, διαδοχικές συμβολαιογραφικές πράξεις και την ατελείωτη γραφειοκρατία σε Εφορία και Κτηματολόγιο.
Ανάσα στην αγορά ακινήτων
Παράγοντες της αγοράς και η ΠΟΜΙΔΑ χαιρετίζουν τις αλλαγές, εκτιμώντας ότι οι νέες διαδικασίες θα ξεκλειδώσουν χιλιάδες ακίνητα που παρέμεναν αναξιοποίητα για δεκαετίες λόγω διαφωνιών.
Σε μια περίοδο που η έλλειψη στέγης είναι οξεία, η ταχύτερη διευθέτηση των κληρονομιών αναμένεται να προσφέρει σημαντική ανακούφιση στην κτηματαγορά. Παράλληλα, η ΠΟΜΙΔΑ υπογραμμίζει την ανάγκη να εξομοιωθεί το αφορολόγητο όριο των κληρονομιών για τους κατιόντες με το όριο των 800.000 ευρώ που ισχύει ήδη για τις γονικές παροχές.