Σε αυστηρές προειδοποιήσεις για την εξαιρετικά εύθραυστη κατάσταση που επικρατεί στη νεκρή ζώνη στην Κύπρο προχωρά ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ στην τελευταία του έκθεση για την ειρηνευτική δύναμη (UNFICYP).
Παρά το γεγονός ότι ο Γενικός Γραμματέας χαιρετίζει τη θετική και τακτική εμπλοκή που είχαν πρόσφατα ο Ελληνοκύπριος ηγέτης Νίκος Χριστοδουλίδης και ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Τουφάν Έρχιουρμαν με την Προσωπική του Απεσταλμένη, εκφράζει τη βαθιά του απογοήτευση για την πλήρη απουσία προόδου στο πεδίο της στρατιωτικής αποκλιμάκωσης.
Κατηγορεί μάλιστα και τις δύο πλευρές για προσπάθεια μόνιμης αλλοίωσης του στάτους κβο μέσω νέων κατασκευών, ενώ στηλιτεύει ως ιδιαίτερα επικίνδυνη την τακτική της απόκρυψης στρατιωτικών θέσεων μέσα σε πολιτικές δομές, γεγονός που θολώνει εσκεμμένα τη διάκριση μεταξύ στρατιωτών και πολιτών.
Η έκθεση εστιάζει χωριστά στα μεγάλα μέτωπα του νησιού:
Το οροπέδιο της Πύλας: Η κατάσταση χαρακτηρίζεται βαθιά ανησυχητική, με τοποθέτηση τουρκοκυπριακών περιορισμών στην πρόσβαση και καταγραφή σοβαρού περιστατικού τον Απρίλιο, όταν οι τουρκικές δυνάμεις συγκέντρωσαν φάλαγγα 15 τεθωρακισμένων οχημάτων στη γραμμή κατάπαυσης του πυρός.
Τα Βαρώσια: Ο ΟΗΕ καταγράφει πλήρη άρνηση συμμόρφωσης με τις εκκλήσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας για αναστροφή των τετελεσμένων του 2020. Αντίθετα, διαπιστώνονται νέες οδικές εργασίες, ανακαινίσεις, τοποθέτηση καμερών, πτήσεις drones και η προσθήκη τεσσάρων τσιμεντένιων θέσεων βολής από τον τουρκικό στρατό.
Στρατιωτικές παραβιάσεις: Καταγράφηκαν συνολικά 166 παραβιάσεις (46 από την Εθνική Φρουρά και 120 από τις Τουρκικές Δυνάμεις). Παράλληλα, συνεχίζεται η ραγδαία εγκατάσταση καμερών και αισθητήρων υψηλής τεχνολογίας σε πύργους επιτήρησης (30 από την ελληνική πλευρά, 71 από την τουρκική), εντείνοντας τη μόνιμη στρατιωτικοποίηση.
Ιδιαίτερα αιχμηρός είναι ο Γενικός Γραμματέας στα ζητήματα ασφάλειας του προσωπικού των Ηνωμένων Εθνών, χαρακτηρίζοντας απαράδεκτες τις απειλές εναντίον τους.
Καλεί την Κυπριακή Δημοκρατία να διασφαλίσει τη λογοδοσία για περιστατικό όπου ένοπλοι Ελληνοκύπριοι κυνηγοί πυροβόλησαν πάνω από κυανόκρανους, καθώς και για τη συμπεριφορά της μονάδας αλλοδαπών και μετανάστευσης κατά τη διάρκεια επαναπροωθήσεων αιτούντων άσυλο στη νεκρή ζώνη.
Επιπλέον, καταγγέλλονται οι περιορισμοί που επιβάλλονται στην ελευθερία κίνησης της UNFICYP στα Βαρώσια και στα Στροβίλια. Σημειώνεται ότι η ίδια η ειρηνευτική αποστολή αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ρευστότητας, γεγονός που οδήγησε σε πάγωμα προσλήψεων και αναγκαστικό περιορισμό των κρίσιμων εναέριων περιπολιών της με ελικόπτερα.
Στον αντίποδα των εντάσεων, η έκθεση εξαίρει το έργο της Διερευνητικής Επιτροπής για τους Αγνοούμενους (ΔΕΑ), η οποία τιμήθηκε με το Βραβείο Ειρήνης Κύπρου. Από το 2006, η Επιτροπή έχει καταφέρει να ταυτοποιήσει 1.076 άτομα από τον επίσημο κατάλογο των 2.002 αγνοουμένων, αποτελώντας πλέον διεθνές πρότυπο και προσφέροντας τεχνογνωσία σε χώρες όπως η Αρμενία, η Κολομβία και η Συρία.
Τέλος, παρά τις προκλήσεις, ο ΟΗΕ τονίζει ότι η ανάγκη για δικοινοτική συνεργασία παραμένει επιτακτική και ξεκαθαρίζει ότι οι πολιτικές ανησυχίες γύρω από την «αναγνώριση» του Βορρά δεν πρέπει να λειτουργούν ως τροχοπέδη στην καθημερινή επικοινωνία των δύο κοινοτήτων.