Η Κύπρος επιχειρεί να συνεχίσει κανονικά την εξάμηνη προεδρία της στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προσαρμόζοντας ωστόσο το πρόγραμμα σημαντικών συναντήσεων, καθώς η χώρα βρίσκεται σε αυξημένη επιφυλακή λόγω απειλών για επιθέσεις με ιρανικά drones.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico, το νησιωτικό κράτος — το τρίτο μικρότερο στην ΕΕ και το πλησιέστερο γεωγραφικά στη Μέση Ανατολή — έχει βρεθεί στο στόχαστρο της Τεχεράνης μετά τις επιθέσεις Ηνωμένων Πολιτειών και Ισραήλ που οδήγησαν στον θάνατο του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
Παρά τις εξελίξεις, Κύπριοι αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι η κατάσταση μέχρι στιγμής δεν έχει επηρεάσει ουσιαστικά τη λειτουργία της προεδρίας. «Η κυπριακή προεδρία συνεχίζει το έργο της σύμφωνα με τον προγραμματισμό», δήλωσε αξιωματούχος στο Politico, προσθέτοντας ότι η Λευκωσία παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και βρίσκεται σε συνεχή συντονισμό με τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και τα κράτη-μέλη, προσαρμόζοντας τις ενέργειές της όπου χρειάζεται.
Ωστόσο, οι συνθήκες ασφάλειας οδήγησαν ήδη σε αλλαγές στο πρόγραμμα. Αναβλήθηκε η σύνοδος των 27 υπουργών Ευρωπαϊκών Υποθέσεων που επρόκειτο να πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα και την Τρίτη, κατά την οποία θα συζητούνταν ο νέος επταετής προϋπολογισμός της ΕΕ καθώς και η ευρωπαϊκή πορεία της Ουκρανίας και της Μολδαβίας.
Παράλληλα ακυρώθηκε συνεδρίαση των υπουργών Πολιτισμού της ΕΕ, ενώ η υπηρεσία κυβερνοασφάλειας της Ένωσης, ENISA, ανακοίνωσε την αναβολή διάσκεψης που ήταν προγραμματισμένη για την Τετάρτη στην Αγία Νάπα, χωρίς να έχει οριστεί νέα ημερομηνία. Στο ίδιο πλαίσιο, ματαιώθηκε και σύνοδος κορυφής για τις σπάνιες ασθένειες που επρόκειτο να πραγματοποιηθεί την Πέμπτη.
Διπλωμάτες της ΕΕ εκτιμούν ότι η κρίση ενδέχεται να επηρεάσει ευρύτερα την ευρωπαϊκή ατζέντα. «Από την ενέργεια έως τις μεταφορές και τη μετανάστευση, οι επιπτώσεις μπορεί να είναι μεγάλες και τα σχέδια της κυπριακής προεδρίας ίσως χρειαστεί να προσαρμοστούν», ανέφερε χαρακτηριστικά ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης.
Την ίδια ώρα, η Ελλάδα έχει αποστείλει πολεμικά πλοία και μαχητικά αεροσκάφη στην Κύπρο, μετά από επίθεση ιρανικών drones σε βρετανικές στρατιωτικές βάσεις στο νησί. Η Γαλλία από την πλευρά της ανέπτυξε φρεγάτες στην περιοχή και δεσμεύτηκε να ενισχύσει την κυπριακή άμυνα με επιπλέον συστήματα αεράμυνας.
Οι εξελίξεις ήρθαν μετά από δήλωση του στρατηγού Εμπραχίμ Τζαμπάρι των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, ο οποίος απείλησε ότι το Ιράν θα εκτοξεύσει πυραύλους προς την Κύπρο ώστε να καταστεί αδύνατη η χρήση των αμερικανικών αεροπορικών βάσεων στο νησί.
Παράλληλα, αρκετές αεροπορικές εταιρείες έχουν ακυρώσει πτήσεις προς την Κύπρο, ενώ το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών κάλεσε τους πολίτες των ΗΠΑ να επανεξετάσουν τα ταξίδια τους προς το νησί.
Η Κύπρος διαδραματίζει διαχρονικά σημαντικό ρόλο στη δυτική πολιτική για τη Μέση Ανατολή, ενώ πέρυσι είχε παρουσιάσει και δική της πρωτοβουλία ειρήνης για τη Γάζα. Με την ανάληψη της προεδρίας της ΕΕ στις αρχές του έτους, η αναπληρώτρια υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Μαριλένα Ραουνά είχε τονίσει ότι πρόκειται για ευκαιρία να αναδειχθεί η χώρα ως σταθερός και ανθεκτικός εταίρος, καθώς και ως το μοναδικό κράτος-μέλος της ΕΕ στην περιοχή.
Ωστόσο, η επιδείνωση της κατάστασης στη Μέση Ανατολή αναγκάζει πλέον τη Λευκωσία να δώσει μεγαλύτερη έμφαση σε ζητήματα εθνικής ασφάλειας. «Είναι μια μικρή χώρα σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη γεωπολιτική περιοχή», σημείωσε αξιωματούχος της ΕΕ.
Παρά τις πιέσεις, η κυπριακή ομάδα στις Βρυξέλλες — που αριθμεί περισσότερα από 250 στελέχη — συνεχίζει να προωθεί το νομοθετικό έργο της Ένωσης, ενώ παράλληλα συντονίζει τις ευρωπαϊκές αντιδράσεις απέναντι στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Στο πλαίσιο αυτό, η προεδρία συγκάλεσε την Κυριακή συνάντηση των πρέσβεων της ΕΕ για την αξιολόγηση της κατάστασης και ενεργοποίησε την Τρίτη την Ομάδα Ολοκληρωμένης Αντιμετώπισης Πολιτικών Κρίσεων, ενώ ειδικοί εξετάζουν επίσης σχέδια για πιθανή απομάκρυνση Ευρωπαίων πολιτών από τη Μέση Ανατολή.
Όπως σημειώνουν Ευρωπαίοι διπλωμάτες, η προεδρία της ΕΕ αποτελεί σημαντική διπλωματική στιγμή για την Κύπρο, ωστόσο η σύμπτωση με μια σοβαρή γεωπολιτική κρίση καθιστά την αποστολή ακόμη πιο απαιτητική. «Είναι πραγματικά άτυχος συγχρονισμός, αλλά οι Κύπριοι έχουν δείξει επαγγελματισμό στη διαχείριση της κατάστασης», ανέφερε χαρακτηριστικά δεύτερος αξιωματούχος της Ένωσης.