Η Τουρκία αναπτύσσεται ένα εκτεταμένο συγκρότημα εκτόξευσης πυραύλων στις ακτές της Σομαλίας στον Ινδικό Ωκεανό.
Δημόσια παρουσιάζεται ως πολιτικό διαστημικό λιμάνι για εμπορικές εκτοξεύσεις δορυφόρων, ωστόσο, όπως προκύπτει από τουρκικά κυβερνητικά έγγραφα, κοινοβουλευτικές καταθέσεις και δημοσιεύματα για τα εξοπλιστικά σχέδια της Άγκυρας, φαίνεται να διαμορφώνεται και σε πιθανό πεδίο δοκιμών για το διευρυνόμενο οπλοστάσιο βαλλιστικών πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς, αναφέρει το Nordic Monitor.
Η οικονομική σύνδεση με την αμυντική βιομηχανία
Σύμφωνα με το πρόγραμμα επιδόσεων του 2026 της Τουρκικής Διαστημικής Υπηρεσίας (TUA), κατανεμήθηκαν 2,1 δισ. τουρκικές λίρες, περίπου 42 εκατ. δολάρια με τις ισοτιμίες του Νοεμβρίου 2026, για μεταφορά στο Ταμείο Στήριξης της Αμυντικής Βιομηχανίας (SSDF), στο πλαίσιο του προγράμματος πρόσβασης στο διάστημα και διαστημικού λιμένα.
Η πληροφορία βρίσκεται σε υποσημείωση στη σελίδα 23 και συνδέει επίσημα τη διαστημική φιλοδοξία με τον μηχανισμό χρηματοδότησης των στρατιωτικών προγραμμάτων. Τα έγγραφα δεν διευκρινίζουν αν και πόσα από τα χρήματα δαπανήθηκαν για το έργο στη Σομαλία ή για υποδομές σχετικές με πυραύλους.
Το SSDF είναι θεσμικά διακριτό από τον επιχειρησιακό προϋπολογισμό των Ενόπλων Δυνάμεων, και η χρήση του για ένα πρόγραμμα που προβάλλεται ως δορυφορικό εγείρει ερωτήματα για τον καταμερισμό αρμοδιοτήτων μεταξύ TUA και αμυντικού κατεστημένου, ιδίως της Προεδρίας Αμυντικής Βιομηχανίας (SSB), που αναφέρεται απευθείας στον Ερντογάν. Ο συνολικός προϋπολογισμός της TUA ανέρχεται σε περίπου 4,58 δισ. λίρες για το 2025 και 5,92 δισ. για το 2026.
Η τοποθεσία
Το έργο, με κόστος που εκτιμάται από τα ΜΜΕ στα 350 εκατ. δολάρια, αναπτύσσεται κοντά στην παράκτια πόλη Γουαρσέιχ, περίπου 70 χλμ. βόρεια του Μογκαντίσου, σε έκταση περίπου 900 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Η εγγύτητα στον ισημερινό ευνοεί την τοποθέτηση δορυφόρων σε τροχιά, ενώ ο Ινδικός Ωκεανός προσφέρει διάδρομο για δοκιμές πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς με μικρότερο κίνδυνο πτώσης συντριμμιών σε κατοικημένες περιοχές ή γειτονικές χώρες.
Η γεωγραφία της ίδιας της Τουρκίας, με τη Μαύρη Θάλασσα στα βόρεια και την πολυσύχναστη Ανατολική Μεσόγειο στα νότια, δεν της παρέχει αντίστοιχες δυνατότητες.
Το ιστορικό και ο ρόλος της Roketsan
Η σύνδεση του διαστημικού προγράμματος με το αμυντικό κατεστημένο προϋπήρχε του έργου. Σύμφωνα με την έκθεση δραστηριοτήτων της TUA για το 2022, η υπηρεσία ξεκίνησε το 2021 εκτενή αξιολόγηση για μελλοντικούς φορείς εκτόξευσης και εγκαταστάσεις, με τέσσερις ομάδες εργασίας.
Στις 22 Φεβρουαρίου 2022 παρουσιάστηκε η Έκθεση Ανάλυσης Ανεξάρτητης Πρόσβασης στο Διάστημα και Διαστημικού Λιμένα, με προσκεκλημένες τις Roketsan, ASELSAN, TUSAŞ, STM, DeltaV, καθώς και τους TÜBİTAK SAGE, TÜBİTAK UZAY και TÜRKSAT. Η ανάλυση διανεμήθηκε στους ενδιαφερόμενους αλλά παρέμεινε εμπιστευτική.
Η Roketsan, κατασκευάστρια της οικογένειας βαλλιστικών πυραύλων Tayfun, είναι και ο ανάδοχος του Συστήματος Εκτόξευσης Μικροδορυφόρων (MUFS), βάσει συμφωνίας του 2018 με την Προεδρία Αμυντικής Βιομηχανίας, με στόχο την τοποθέτηση δορυφόρων έως 100 κιλών σε χαμηλή τροχιά.
Παρότι οι φορείς εκτόξευσης και οι βαλλιστικοί πύραυλοι εξυπηρετούν διαφορετικούς σκοπούς, έχουν κοινή τεχνολογική βάση σε προώθηση, υλικά, καθοδήγηση και υποδομές δοκιμών.
Τον Δεκέμβριο του 2025, ο Σελτσούκ Μπαϊρακτάρ, πρόεδρος της Baykar και γαμπρός του Ερντογάν, ανέφερε ότι το κράτος ξεκίνησε την κατασκευή και ονόμασε τη Roketsan ως υποψήφιο χρήστη, ελπίζοντας να χρησιμοποιήσει το κέντρο και για δικούς του φορείς εκτόξευσης.
Οι πύραυλοι και το αφήγημα της Άγκυρας
Ο Ερντογάν έχει ανακοινώσει σχέδια αύξησης των πυραύλων βεληνεκούς περίπου 800 χλμ. και επιτάχυνσης συστημάτων που φτάνουν τα 2.000 χλμ., ενώ δημοσιεύματα κάνουν λόγο και για δοκιμές πυραύλων βεληνεκούς 6.000 χλμ. Το Γουαρσέιχ θα μπορούσε να προσφέρει πεδίο δοκιμών, αν και δεν υπάρχουν δημόσια τεκμήρια ότι συγκεκριμένα συστήματα έχουν ανατεθεί σε εκτοξεύσεις από εκεί.
Σύμφωνα με το Anadolu (1 Ιανουαρίου 2026), το έργο προχωρά σε τρεις φάσεις, ξεκινώντας με την υποδομή εκτόξευσης και επεκτεινόμενο σε εμπορικές υπηρεσίες για ξένους πελάτες. Στις 2 Νοεμβρίου 2026, ο υπουργός Βιομηχανίας και Τεχνολογίας, Μεχμέτ Φατίχ Κατζίρ, μιλώντας στην Επιτροπή Σχεδιασμού και Προϋπολογισμού, ανέφερε ότι η κυβέρνηση κινείται προς την ικανότητα εκτόξευσης τουρκικών δορυφόρων με εγχώριους πυραύλους και χαρακτήρισε τον διαστημικό λιμένα κεντρικό στοιχείο, αποφεύγοντας κάθε αναφορά στη στρατιωτική διάσταση.
Η Άγκυρα δεν έχει δημοσιοποιήσει πλαίσιο που να διαχωρίζει τις πολιτικές δραστηριότητες από τυχόν στρατιωτικές δοκιμές.
Κατάρ, Σομαλία και η ευρύτερη παρουσία της Τουρκίας
Στις 26 Ιουνίου 2026 η TUA φιλοξένησε στην Άγκυρα τους πρεσβευτές της Σομαλίας και του Κατάρ για συνεργασία σε θέματα διαστήματος, χωρίς να προσδιορίζεται το συγκρότημα ως αντικείμενο τριμερούς συμφωνίας. Το Κατάρ, στενός στρατηγικός εταίρος, εκτιμάται ότι μπορεί να παίξει χρηματοδοτικό ρόλο.
Το έργο εντάσσεται στην εκτεταμένη στρατιωτική, οικονομική και πολιτική παρουσία της Τουρκίας στη Σομαλία από την επίσκεψη Ερντογάν στο Μογκαντίσου το 2011: η στρατιωτική εκπαιδευτική βάση TURKSOM, κόστους περίπου 50 εκατ. δολαρίων, λειτουργεί από το 2017, ενώ το 2024 η τουρκική Εθνοσυνέλευση ενέκρινε την ανάπτυξη ναυτικών δυνάμεων. Τουρκικές εταιρείες διαχειρίζονται το αεροδρόμιο και το λιμάνι του Μογκαντίσου, ενώ η Άγκυρα επιδιώκει συμφωνίες για έρευνα υδρογονανθράκων.
Ο διαστημικός λιμένας θα προσέθετε έναν ακόμη στρατηγικό κρίκο, συνδυάζοντας εκπαίδευση, ναυτική ασφάλεια, αεροδιαστημική τεχνολογία και εκτοξεύσεις σε μία χώρα. Στις 5 Οκτωβρίου 2026, ο πρέσβης Φερχάτ Αλκάν και ο διοικητής του TURKSOM επισκέφθηκαν το Γουαρσέιχ, όπου σχεδιάζονται επίσης νέο λιμάνι και ειδική οικονομική ζώνη.
Τα ανοιχτά ερωτήματα
Η χρηματοδοτική δομή παραμένει σε μεγάλο βαθμό αδιευκρίνιστη: δεν είναι σαφές ποια συμβόλαια καλύφθηκαν από το SSDF ούτε αν τα χρήματα διατέθηκαν απευθείας στο Γουαρσέιχ, ενώ η εκτίμηση των 350 εκατ. δολαρίων δεν έχει συνδεθεί με δημόσιο προϋπολογισμό και δεν είναι γνωστές οι εταιρείες που θα κατασκευάσουν το συγκρότημα.
Δημοσιεύματα αναφέρουν τον όμιλο Albayrak, με στενούς δεσμούς με τον Ερντογάν, και τον γενικό διευθυντή του στη Σομαλία, Αχμέτ Σαμί Ισλέρ, ο οποίος φέρεται να ενημέρωσε επισκέπτες αντιπροσωπείες. Παραμένει ασαφές πόσο από τις υποδομές, τη χρηματοδότηση και τις επιχειρησιακές δυνατότητες θα αξιοποιηθεί τελικά για το στρατιωτικό πυραυλικό πρόγραμμα της Τουρκίας.