Ομόφωνη θετική γνωμοδότηση έδωσαν τα δύο ανώτατα γνωμοδοτικά όργανα του Υπουργείου Πολιτισμού, το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ) και το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων, για το σύνολο των προμελετών που αφορούν την επέκταση και τη συνολική αναβάθμιση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου. Πρόκειται για ένα έργο εμβληματικού χαρακτήρα, που αφορά το σημαντικότερο μουσείο αρχαίας ελληνικής τέχνης διεθνώς.
Τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό έχουν αναλάβει τα γραφεία Chipperfield–Τομπάζη, ενώ η εκπόνηση των μελετών κατέστη δυνατή μετά την κύρωση από τη Βουλή, τον Απρίλιο του 2024, της δωρεάς ύψους 40 εκατ. ευρώ από τον Σπύρο και τη Ντόροθυ Λάτση, στη μνήμη του Ιωάννη και της Εριέττας Λάτση, η οποία καλύπτει το σύνολο των μελετητικών αναγκών του έργου.
Οι παρεμβάσεις αφορούν ολόκληρο το οικοδομικό τετράγωνο και το μουσειακό συγκρότημα, συμπεριλαμβανομένου του Επιγραφικού Μουσείου, μοναδικού στο είδος του παγκοσμίως. Στόχος είναι η λειτουργική, αρχιτεκτονική και μουσειολογική ενοποίηση ενός σύνθετου συνόλου κτηρίων που φέρουν διαφορετικά ιστορικά και αισθητικά αποτυπώματα.
Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη χαρακτήρισε την έγκριση καθοριστικό βήμα, τονίζοντας ότι «η Ελλάδα αποκτά το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο που της αξίζει». Όπως υπογράμμισε, το έργο σέβεται τον ιστορικό χαρακτήρα του νεοκλασικού κτηρίου, ενώ ταυτόχρονα απαντά στις αυξημένες απαιτήσεις ενός σύγχρονου μουσείου διεθνούς εμβέλειας, σε μια περίοδο όπου ο αριθμός των επισκεπτών έχει υπερδιπλασιαστεί σε σχέση με τον 19ο αιώνα.
Η νέα αρχιτεκτονική πρόταση επιδιώκει να άρει την αποσπασματικότητα προηγούμενων επεμβάσεων, να αποκαταστήσει στοιχεία της αρχικής δομής και να βελτιώσει ριζικά τη λειτουργικότητα του συγκροτήματος. Παράλληλα, δίνεται έμφαση στην αντισεισμική θωράκιση, στην ενεργειακή αναβάθμιση, στη βιωσιμότητα και στην καθολική προσβασιμότητα, καθώς και στη δημιουργία ελεγχόμενων συνθηκών φωτισμού, θερμοκρασίας και υγρασίας για την ασφαλή έκθεση των αρχαιοτήτων.
Κεντρικός άξονας του σχεδιασμού είναι η δημιουργία ενός μεγάλου δημόσιου πάρκου και μιας νέας, επιβλητικής εισόδου επί της οδού Πατησίων, με πλατεία και δημόσιο φουαγιέ, που θα ενισχύσουν τον ανοιχτό και εξωστρεφή χαρακτήρα του Μουσείου. Το κτηριακό συγκρότημα φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως τοπόσημο για την Αθήνα και ως πόλος πολιτισμού, έρευνας και αναψυχής.
Στο μουσειολογικό σκέλος, η αναβάθμιση προβλέπει την έκθεση περίπου 17.000 αρχαιοτήτων σε δύο μεγάλες θεματικές περιοχές, με δεκάδες ενότητες και υποενότητες. Οι χώροι των Προϊστορικών Συλλογών υπερδιπλασιάζονται, ενώ αυξάνονται σημαντικά οι χώροι περιοδικών εκθέσεων, εκπαιδευτικών προγραμμάτων, συντήρησης, αποθηκών και βιβλιοθήκης. Δημιουργούνται επίσης σύγχρονες υποδομές για το προσωπικό, ερευνητικό κέντρο αφιερωμένο στην αρχαιότητα και πλήρως αναβαθμισμένες υπηρεσίες για τους επισκέπτες.
Το έργο εντάσσεται σε έναν ευρύτερο αστικό και πολιτιστικό σχεδιασμό, που στοχεύει στην αναβάθμιση της περιοχής Πατησίων–Εξαρχείων και στη δημιουργία ενός νέου πολιτιστικού άξονα, συνδέοντας το Μουσείο με κομβικά σημεία της πόλης. Με την έγκριση των προμελετών, το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο περνά σε μια νέα εποχή, όπου η ιστορική κληρονομιά συνδυάζεται με τις ανάγκες του 21ου αιώνα.