Σημαντική ελάφρυνση για εκατοντάδες χιλιάδες φορολογουμένους φέρνει από φέτος το αναθεωρημένο σύστημα τεκμηρίων διαβίωσης, καθώς εκτιμάται ότι περίπου 480.000 πολίτες θα γλιτώσουν πλήρως τις πρόσθετες φορολογικές επιβαρύνσεις που προέκυπταν έως σήμερα από τον τεκμαρτό προσδιορισμό εισοδήματος.
Πρόκειται για μια συνολική παρέμβαση που μειώνει το βάρος των τεκμηρίων, σε μια χρονιά κατά την οποία περιορίζεται αισθητά η φορολόγηση εισοδημάτων που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματική οικονομική κατάσταση των φορολογουμένων.
Το νέο φορολογικό πλαίσιο, το οποίο εφαρμόζεται για τα εισοδήματα του τρέχοντος έτους, αλλάζει ριζικά τον τρόπο υπολογισμού των τεκμηρίων, οδηγώντας σε χαμηλότερους φόρους για μεγάλο μέρος των πολιτών. Οι μειώσεις αγγίζουν έως και το 30% για τις κατοικίες και τα σκάφη αναψυχής, ενώ στα αυτοκίνητα φτάνουν ή και υπερβαίνουν το 50%, περιορίζοντας δραστικά τις περιπτώσεις όπου ο φόρος υπολογιζόταν με βάση το τεκμαρτό και όχι το πραγματικό εισόδημα.
Τα προηγούμενα χρόνια, περισσότεροι από 1,5 εκατομμύριο φορολογούμενοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με φορολόγηση εισοδημάτων που δεν είχαν ουσιαστικά αποκτήσει, καθώς η εφορία προσέθετε ετησίως δισεκατομμύρια ευρώ στα δηλωθέντα ποσά μέσω των τεκμηρίων. Με τις νέες ρυθμίσεις, η εικόνα αυτή αλλάζει, καθώς το συνολικό βάρος των τεκμαρτών υπολογισμών μειώνεται αισθητά.
Τα τεκμήρια διαβίωσης αποτελούν εργαλείο της φορολογικής διοίκησης για την εκτίμηση ενός ελάχιστου εισοδήματος, βάσει περιουσιακών στοιχείων όπως κατοικίες, Ι.Χ. και σκάφη. Όταν το τεκμαρτό εισόδημα υπερβαίνει το δηλωθέν, η φορολογία επιβάλλεται με βάση το υψηλότερο ποσό. Το νέο σύστημα επιχειρεί να περιορίσει αυτή τη στρέβλωση, εισάγοντας χαμηλότερες και πιο ρεαλιστικές χρεώσεις.
Ειδικότερα, το τεκμήριο για την κύρια κατοικία υπολογίζεται πλέον κλιμακωτά, με μειωμένα ποσά ανά τετραγωνικό μέτρο σε όλες τις βαθμίδες επιφάνειας, ενώ περιορίζονται και οι προσαυξήσεις που συνδέονται με την τιμή ζώνης. Στις περιοχές υψηλής αντικειμενικής αξίας οι προσαυξήσεις διατηρούνται, αλλά σε χαμηλότερα επίπεδα, ενώ για τις μονοκατοικίες εξακολουθεί να προβλέπεται προσαύξηση 20%. Αντίθετα, για τις δευτερεύουσες κατοικίες το τεκμήριο μειώνεται στο μισό.
Ακόμη μεγαλύτερες είναι οι αλλαγές στα αυτοκίνητα. Για τα Ι.Χ. έως 15 ετών, που έχουν ταξινομηθεί από τον Νοέμβριο του 2010 και μετά, τα τεκμήρια συνδέονται πλέον με τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, ακολουθώντας το μοντέλο των τελών κυκλοφορίας. Η αλλαγή αυτή οδηγεί σε σημαντικές ελαφρύνσεις, ιδίως για νεότερα και χαμηλών ρύπων οχήματα. Για τα παλαιότερα αυτοκίνητα, άνω των 15 ετών, το καθεστώς παραμένει αμετάβλητο.
Στο ίδιο πλαίσιο, ενισχύονται και οι οικογένειες, καθώς από φέτος τα εξαρτώμενα παιδιά που αποκτούν δικό τους εισόδημα απαλλάσσονται πλήρως από το ελάχιστο τεκμήριο των 3.000 ευρώ. Η ρύθμιση αυτή μειώνει περαιτέρω τη συνολική φορολογική επιβάρυνση και διορθώνει αδικίες που επιβάρυναν κυρίως τα νοικοκυριά με παιδιά.