Σε έκτακτη συνεδρίαση προχωρά την Παρασκευή(23/1) το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, με αντικείμενο την «ανησυχητική βία» που καταγγέλλεται ότι ασκήθηκε στο Ιράν κατά τη διάρκεια της καταστολής των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων. Παράλληλα, ομάδα κρατών αναμένεται να ζητήσει από τους ερευνητικούς μηχανισμούς του ΟΗΕ να καταγράψουν τις φερόμενες παραβιάσεις, με στόχο τη μελλοντική απόδοση ευθυνών σε δικαστικό επίπεδο.
Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων κάνουν λόγο για χιλιάδες νεκρούς, μεταξύ των οποίων και περαστικοί, στη διάρκεια της αναταραχής που συνιστά τη σοβαρότερη πρόκληση για το ιρανικό θεοκρατικό καθεστώς από το 2022. Τουλάχιστον 50 χώρες στήριξαν το αίτημα για τη σύγκληση της ειδικής συνεδρίασης, επικαλούμενες αξιόπιστες αναφορές για εκτεταμένη χρήση βίας, καταστολή διαδηλωτών και παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
«Η κλίμακα των εγκλημάτων είναι πρωτοφανής», δήλωσε στο Reuters ο Παγιάμ Αχάβαν, πρώην εισαγγελέας του ΟΗΕ, σημειώνοντας ότι στόχος της διαδικασίας είναι να τεθούν οι βάσεις για μια μορφή μεταβατικής δικαιοσύνης στο Ιράν, συγκρίσιμη –όπως είπε– με τη «στιγμή της Νυρεμβέργης» μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Η ιρανική διπλωματική αποστολή δεν απάντησε άμεσα στις αιτιάσεις, με τις αρχές της Τεχεράνης να αποδίδουν τις ταραχές και τους θανάτους σε «τρομοκράτες και ταραχοποιούς», τους οποίους –κατά τους ίδιους– στηρίζουν εξόριστοι αντίπαλοι και ξένες δυνάμεις, όπως οι ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Στο τραπέζι της συνεδρίασης βρίσκεται πρόταση για διετή παράταση της εντολής της ερευνητικής αποστολής του ΟΗΕ που συστάθηκε το 2022, καθώς και για τη διενέργεια κατεπείγουσας έρευνας σχετικά με τις παραβιάσεις που συνδέονται με το πρόσφατο κύμα διαδηλώσεων από τις 28 Δεκεμβρίου, με σκοπό τη χρήση των ευρημάτων σε μελλοντικές νομικές διαδικασίες. Παραμένει ωστόσο ασαφές πώς θα καλυφθεί το κόστος, εν μέσω της χρηματοδοτικής κρίσης που αντιμετωπίζει ο ΟΗΕ.
Υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων εκτιμούν ότι η έκτακτη συνεδρίαση ασκεί διεθνή πίεση στην Τεχεράνη. Όπως σημείωσε η Αζαντέ Πουρζάντ από το Impact Iran, το μήνυμα προς τις ιρανικές αρχές είναι σαφές: η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί στενά και δεν προτίθεται να ανεχθεί την καταστολή της διαφωνίας.