Η Ευρωπαϊκή Ένωση φαίνεται έτοιμη να προχωρήσει σε μια ιδιαίτερα σκληρή κίνηση απέναντι στο Ιράν, εξετάζοντας το ενδεχόμενο να συμπεριλάβει τους Φρουρούς της Επανάστασης στον κατάλογο των τρομοκρατικών οργανώσεων. Η πρωτοβουλία αυτή συνδέεται άμεσα με τη βίαιη καταστολή των μαζικών διαδηλώσεων στη χώρα, οι οποίες, σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, έχουν κοστίσει τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους.
Την ίδια στιγμή, οι Ηνωμένες Πολιτείες ενισχύουν τη στρατιωτική τους παρουσία στη Μέση Ανατολή, μεταφέροντας αεροπλανοφόρα και πολεμικά πλοία στην περιοχή, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης, επικαλούμενος τη δολοφονία άοπλων διαδηλωτών και φόβους για μαζικές εκτελέσεις.
Από την πλευρά της, η Τεχεράνη απαντά με απειλές περί προληπτικών χτυπημάτων και διεύρυνσης της σύγκρουσης σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένων αμερικανικών βάσεων και του Ισραήλ, ενισχύοντας τους φόβους για μια ανεξέλεγκτη κλιμάκωση με διεθνείς επιπτώσεις.
Η ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ για την εξωτερική πολιτική, Κάγια Κάλας, ξεκαθάρισε ότι ενδεχόμενη ένταξη των Φρουρών της Επανάστασης στη λίστα των τρομοκρατικών οργανώσεων θα τους εξομοίωνε με οργανώσεις όπως η Αλ Κάιντα, η Χαμάς και το Ισλαμικό Κράτος, στέλνοντας σαφές πολιτικό μήνυμα μηδενικής ανοχής στη συστηματική βία κατά αμάχων.
Πολιτικές και νομικές δυσκολίες
Η απόφαση, ωστόσο, δεν θεωρείται εύκολη, καθώς η ευρωπαϊκή νομοθεσία απαιτεί ομοφωνία και των 27 κρατών-μελών. Στο παρελθόν, χώρες όπως η Γαλλία είχαν εκφράσει σοβαρές επιφυλάξεις, επικαλούμενες τον κίνδυνο αντιποίνων κατά Ευρωπαίων πολιτών που κρατούνται στο Ιράν, αλλά και την απώλεια των τελευταίων διπλωματικών διαύλων επικοινωνίας.
Παρ’ όλα αυτά, το Παρίσι εμφανίζεται πλέον να μεταβάλλει στάση. Ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό δήλωσε ότι η Γαλλία στηρίζει την επιβολή αυστηρότερων κυρώσεων και την ένταξη των Φρουρών στη λίστα, υπογραμμίζοντας ότι δεν μπορεί να υπάρξει ατιμωρησία για τα εγκλήματα που έχουν διαπραχθεί.
Οικονομικές και διπλωματικές συνέπειες
Μια τέτοια απόφαση θα μπορούσε να έχει σημαντικό οικονομικό αντίκτυπο, καθώς οι Φρουροί της Επανάστασης ελέγχουν ένα εκτεταμένο πλέγμα επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, τη στιγμή που η ιρανική οικονομία δοκιμάζεται έντονα και το εθνικό νόμισμα καταγράφει ιστορικά χαμηλά.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η κίνηση θα είχε κυρίως συμβολικό χαρακτήρα, σηματοδοτώντας ότι η στρατηγική του διαλόγου έχει εξαντλήσει τα όριά της και πως η απομόνωση και ο περιορισμός του ιρανικού καθεστώτος καθίστανται πλέον προτεραιότητα για την ΕΕ. Παράλληλα, επισημαίνουν ότι ο χαρακτηρισμός ενός κρατικού στρατιωτικού βραχίονα ως τρομοκρατικής οργάνωσης φέρνει την Ευρώπη ένα βήμα πριν από τη διακοπή των διπλωματικών σχέσεων.
Ο ρόλος των Φρουρών της Επανάστασης
Οι Φρουροί της Επανάστασης ιδρύθηκαν μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, με αποστολή την προστασία του καθεστώτος, και σταδιακά εξελίχθηκαν σε έναν από τους ισχυρότερους πυλώνες του ιρανικού κράτους. Η δύναμη Μπασίτζ, που υπάγεται σε αυτούς, φέρεται να έχει διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην αιματηρή καταστολή των πρόσφατων διαδηλώσεων, με βίντεο να δείχνουν βίαιες επιθέσεις εναντίον πολιτών.
Απολογισμός θυμάτων
Σύμφωνα με το Human Rights Activists News Agency, η βία στο Ιράν έχει στοιχίσει τη ζωή σε τουλάχιστον 6.373 ανθρώπους τις τελευταίες εβδομάδες, εκ των οποίων η συντριπτική πλειονότητα ήταν διαδηλωτές, ενώ χιλιάδες έχουν συλληφθεί. Η ιρανική κυβέρνηση δίνει χαμηλότερο αριθμό θυμάτων, χαρακτηρίζοντας μεγάλο μέρος των νεκρών ως «τρομοκράτες», γεγονός που τροφοδοτεί περαιτέρω τη διεθνή κατακραυγή.