Με φόντο τις βουλευτικές εκλογές του Απριλίου 2026, οι οποίες θεωρούνται καθοριστικές όχι μόνο για την Ουγγαρία αλλά και για την Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικά, η ουγγρική αντιπολίτευση επιχειρεί να παρουσιαστεί ως μια πειστική εναλλακτική απέναντι στον πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν. Έπειτα από σχεδόν ενάμιση δεκαετία σχεδόν αδιάλειπτης διακυβέρνησης του Fidesz, το πολιτικό σκηνικό δείχνει για πρώτη φορά σημάδια πραγματικής αμφισβήτησης.
Στο επίκεντρο της προσπάθειας βρίσκεται το κόμμα Tisza, το οποίο ιδρύθηκε πριν από περίπου δύο χρόνια από τον Πέτερ Μάγιαρ, πρώην υψηλόβαθμο στέλεχος του κυβερνώντος κόμματος. Το Tisza παρουσίασε ένα εκτενές πολιτικό μανιφέστο 240 σελίδων, στο οποίο σκιαγραφεί το όραμά του για μια διαφορετική πορεία της χώρας, με αιχμές την αποκατάσταση της οικονομικής σταθερότητας, τον δραστικό περιορισμό της διαφθοράς –με σαφείς αναφορές ακόμη και στον ίδιο τον πρωθυπουργό– και το τέλος των αιφνιδιαστικών, απρόβλεπτων αλλαγών κανόνων που χαρακτήρισαν την περίοδο Όρμπαν.
Σταθεροί κανόνες και φορολογική απλοποίηση
Κεντρικός άξονας του προγράμματος είναι η απλοποίηση του φορολογικού συστήματος και η θέσπιση σταθερών δημοσιονομικών κανόνων, με στόχο να μπει τέλος στις έντονες διακυμάνσεις πολιτικής από χρονιά σε χρονιά, οι οποίες, σύμφωνα με την αντιπολίτευση, υπονομεύουν την εμπιστοσύνη των επενδυτών και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Το μανιφέστο θεωρείται η πιο ολοκληρωμένη μέχρι σήμερα αποτύπωση του πώς θα μπορούσε να λειτουργήσει μια εναλλακτική κυβέρνηση στην Ουγγαρία.
Οι δημοσκοπήσεις ενισχύουν αυτή την εικόνα: ανεξάρτητες μετρήσεις δείχνουν το Tisza να προηγείται του Fidesz με αξιοσημείωτη διαφορά, γεγονός που τροφοδοτεί συζητήσεις περί ρεαλιστικής πιθανότητας πολιτικής αλλαγής. Παρά τη ρητορική περί «καθαρής ρήξης» με το παρελθόν, η αντιπολίτευση αποφεύγει την πλήρη ανατροπή όλων των υφιστάμενων πολιτικών. Δηλώνει ότι θα διατηρήσει το καθεστώς ελεγχόμενων τιμών στην οικιακή ενέργεια, ενώ κρατά αποστάσεις από μια ταχεία ένταξη της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Την ίδια στιγμή, το Tisza δεσμεύεται να μειώσει σταδιακά την ενεργειακή εξάρτηση της χώρας από τη Ρωσία, θέτοντας ως ορίζοντα το 2035, σε μια προσπάθεια να εξισορροπήσει την ενεργειακή ασφάλεια με τις γεωπολιτικές δεσμεύσεις της ΕΕ.
Επανεκκίνηση σχέσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στην αποκατάσταση των σχέσεων με τις Βρυξέλλες. Η αντιπολίτευση υπόσχεται πλήρη συμμόρφωση με τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες για τα ελλείμματα και το δημόσιο χρέος, εκτιμώντας ότι μια τέτοια στροφή θα μπορούσε να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη των αγορών και να οδηγήσει στην αποδέσμευση ευρωπαϊκών κονδυλίων που παραμένουν παγωμένα, λόγω ανησυχιών για το κράτος δικαίου.
Παρά ταύτα, το πρόγραμμα αφήνει ανοιχτά ερωτήματα, καθώς δεν διευκρινίζεται με λεπτομέρεια ο τρόπος χρηματοδότησης όλων των εξαγγελιών, γεγονός που προκαλεί επιφυλάξεις ακόμη και σε φιλικά διακείμενους αναλυτές.
Ο Βίκτορ Όρμπαν παραμένει μία από τις πιο αμφιλεγόμενες φυσιογνωμίες της ΕΕ. Η διαρκής σύγκρουσή του με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς για ζητήματα κράτους δικαίου, ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης και ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης, συνοδεύεται από μια στρατηγική προβολής της «εθνικής κυριαρχίας» ως αντίβαρο στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Ταυτόχρονα, η στενή του σχέση με τη Ρωσία και η συστηματική άσκηση βέτο ή καθυστερήσεων σε ευρωπαϊκές αποφάσεις που αφορούν την Ουκρανία έχουν ενισχύσει την απομόνωση της Βουδαπέστης.
Η πιο σοβαρή πρόκληση για τον Όρμπαν
Η αντιπολίτευση κατηγορεί τον πρωθυπουργό ότι αξιοποίησε τη σύγκρουση με τις Βρυξέλλες κυρίως για εσωτερική πολιτική κατανάλωση, προκειμένου να εδραιώσει την εξουσία του, με σημαντικό όμως κόστος για την οικονομία και τη διεθνή αξιοπιστία της Ουγγαρίας. Αντίθετα, το Tisza υποστηρίζει ότι μια πιο συνεργατική στάση εντός της ΕΕ δεν συνεπάγεται απώλεια κυριαρχίας, αλλά μεγαλύτερη ασφάλεια, σταθερότητα και πρόσβαση σε κρίσιμους πόρους.
Αναλυτές εκτιμούν ότι ο Όρμπαν βρίσκεται αντιμέτωπος με τη σοβαρότερη πολιτική πρόκληση της καριέρας του. Παρά τον ισχυρό κομματικό μηχανισμό του Fidesz και τον έλεγχο σημαντικών θεσμών και μέσων ενημέρωσης, η φθορά από τον υψηλό πληθωρισμό, τη στασιμότητα της οικονομίας και τη συνεχή αντιπαράθεση με την ΕΕ έχει αρχίσει να διαβρώνει τη βάση στήριξής του.
Εφόσον η αντιπολίτευση διατηρήσει την ενότητά της και η συμμετοχή στις κάλπες αποδειχθεί υψηλή, το ενδεχόμενο πολιτικής ανατροπής δεν μπορεί να αποκλειστεί. Το αποτέλεσμα, ωστόσο, παραμένει ανοιχτό και η εκλογική μάχη προμηνύεται σκληρή έως την τελευταία στιγμή.