Θετικό και ειλικρινές χαρακτηρίζει η ελληνική πλευρά το κλίμα των συνομιλιών που πραγματοποιήθηκαν χθες στην Άγκυρα, στο πλαίσιο του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας–Τουρκίας, μεταξύ του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του Προέδρου της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Οι δύο ηγέτες προχώρησαν σε συνολική επισκόπηση των διμερών σχέσεων, συμφωνώντας ότι η διατήρηση ανοικτών διαύλων επικοινωνίας και η βελτίωση του κλίματος εξυπηρετούν τόσο τα συμφέροντα των δύο χωρών όσο και τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή. Στην κοινή διακήρυξη που υπεγράφη αποτυπώνεται η πρόθεση συνέχισης της δομημένης προσέγγισης που υιοθετήθηκε το 2023, με έμφαση στον πολιτικό διάλογο, στη θετική ατζέντα και στα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης.
Κοινή επιδίωξη είναι η διατήρηση του «καλού κλίματος» που έχει διαμορφωθεί τα τελευταία δυόμισι χρόνια. Ο Πρωθυπουργός ανέδειξε το ζήτημα της μετανάστευσης, κάνοντας αναφορά και στο πρόσφατο τραγικό ναυάγιο ανοιχτά της Χίου. Όπως επισημάνθηκε, οι ροές στο Ανατολικό Αιγαίο έχουν μειωθεί σημαντικά τον τελευταίο χρόνο, ως αποτέλεσμα της συστηματικής φύλαξης των συνόρων και του βελτιωμένου συντονισμού μεταξύ των δύο πλευρών.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο διμερές εμπόριο, με τους δύο ηγέτες να επαναβεβαιώνουν τον στόχο για συναλλαγές ύψους 10 δισ. ευρώ. Συμφωνήθηκε, επίσης, η συνέχιση της συνεργασίας για τον εκσυγχρονισμό κρίσιμων διασυνοριακών οδικών και σιδηροδρομικών διαδρομών, καθώς και η αξιολόγηση ευκαιριών συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας, ιδίως στην ηλεκτρική ενέργεια και στις ανανεώσιμες πηγές, με στόχο την ενίσχυση της περιφερειακής σταθερότητας.
Παρά το θετικό πρόσημο, οι διαφορές καταγράφηκαν με σαφήνεια. Ο Τούρκος πρόεδρος έκανε λόγο για «αλληλένδετα προβλήματα» στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Από την πλευρά του, ο Πρωθυπουργός επανέλαβε ότι η μόνη διαφορά που αναγνωρίζει η Αθήνα αφορά την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών, δηλαδή της υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, η οποία θα μπορούσε να παραπεμφθεί σε διεθνές δικαιοδοτικό όργανο, με βάση το Διεθνές Δίκαιο και ειδικότερα το Δίκαιο της Θάλασσας.
Ο κ. Μητσοτάκης τόνισε ότι ακόμη και όταν υπάρχουν διαφωνίες, είναι κρίσιμο να αποφεύγονται οι εντάσεις και οι κρίσεις, υπογραμμίζοντας την ανάγκη διαλόγου με καλή πίστη και αμοιβαίο σεβασμό. Έμμεση ήταν και η αναφορά του στην ανάγκη άρσης κάθε απειλής, τυπικής ή ουσιαστικής, στις διμερείς σχέσεις.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στο ζήτημα των μειονοτήτων. Ο Πρόεδρος της Τουρκίας αναφέρθηκε σε «τουρκική μειονότητα της Δυτικής Θράκης», ζητώντας την πλήρη αξιοποίηση των θρησκευτικών και εκπαιδευτικών ελευθεριών. Ο Πρωθυπουργός απάντησε ότι το καθεστώς της μειονότητας καθορίζεται με σαφήνεια από τη Συνθήκη της Λωζάννης, η οποία προβλέπει ρητά ότι πρόκειται για θρησκευτική μειονότητα, αποκλείοντας κάθε άλλη ερμηνεία. Τόνισε, επίσης, ότι οι Έλληνες μουσουλμάνοι της Θράκης ζουν αρμονικά με τους χριστιανούς συμπολίτες τους, ενώ επεσήμανε τη σημασία της ελληνικής μειονότητας στην Κωνσταντινούπολη, παρά τη συρρίκνωσή της, υπογραμμίζοντας ότι και οι δύο μειονότητες μπορούν να λειτουργήσουν ως γέφυρες φιλίας και κατανόησης.
Ως προς το Κυπριακό, ο Πρωθυπουργός επανέλαβε τη θέση της Αθήνας, χαιρετίζοντας τις πρόσφατες πρωτοβουλίες του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, ενώ από τουρκικής πλευράς δεν έγινε σχετική αναφορά.
Συνολικά, η συνάντηση στην Άγκυρα επιβεβαίωσε ότι, παρά τις δομικές διαφορές που εξακολουθούν να χωρίζουν τις δύο πλευρές του Αιγαίου, υπάρχει κοινή βούληση για διατήρηση του διαλόγου σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής ρευστότητας.
Οι συμφωνίες που υπεγράφησαν
Επτά κείμενα υπεγράφησαν στο πλαίσιο του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας (ΑΣΣ) Ελλάδας – Τουρκίας, που πραγματοποιήθηκε χθες , στην Άγκυρα.
Τα κείμενα είναι τα εξής:
- Κοινή Δήλωση ανάμεσα στην Κυβέρνηση της Ελληνικής Δημοκρατίας και την Κυβέρνηση της Δημοκρατίας της Τουρκίας.
- Μνημόνιο Κατανόησης για τη συνεργασία στον τομέα του Πολιτισμού.
- Κοινή Δήλωση για τη Συνεργασία των υπουργείων Εξωτερικών Ελλάδας και Τουρκίας στο πλαίσιο του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Ευξείνου Πόντου.
- Κοινή Δήλωση για τη συνεργασία ανάμεσα στο «Enterprise Greece» και το «Invest in Turkiye».
- Κοινή Δήλωση για την έναρξη του προγράμματος διμερούς συνεργασίας στην έρευνα και την τεχνολογία.
- Κοινή Δήλωση για την ενίσχυση της διμερούς συνεργασίας στον τομέα της ετοιμότητας έναντι σεισμών.
- Koινή Δήλωση για τη δρομολόγηση ακτοπλοϊκής σύνδεσης ανάμεσα στα λιμάνια της Θεσσαλονίκης και της Σμύρνης.
Ολόκληρη η Κοινή Δήλωση Ελλάδας και Τουρκίας που υπέγραψαν Μητσοτάκης και Ερντογάν
Η ανεπίσημη μετάφραση του κειμένου στα ελληνικά:
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας της Τουρκίας, κ. Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, και ο Πρωθυπουργός της Ελληνικής Δημοκρατίας, κ. Κυριάκος Μητσοτάκης, συναντήθηκαν στην Άγκυρα στις 11 Φεβρουαρίου 2026, στο πλαίσιο της 6ης συνάντησης του Συμβουλίου Συνεργασίας Υψηλού Επιπέδου μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας. Οι δύο ηγέτες συμπροήδρευσαν στη συνεδρίαση της έκτης συνάντησης του Συμβουλίου Συνεργασίας Υψηλού Επιπέδου, με τη συμμετοχή των Υπουργών Εξωτερικών ως συντονιστών και των Υπουργών αρμόδιων για το Υπουργείο Οικονομικών και Οικονομικών/Οικονομίας και Οικονομικών, Εσωτερικών/Μετανάστευσης και Ασύλου, Προστασίας των Πολιτών, Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Πολιτισμού και Τουρισμού/Πολιτισμού, Εθνικής Εκπαίδευσης/Εκπαίδευσης, Θρησκευτικών Υποθέσεων και Αθλητισμού, Βιομηχανίας και Τεχνολογίας/Ανάπτυξης, Υποδομών και Μεταφορών, και Εμπορίου.
Οι δύο ηγέτες σημείωσαν τα εξής:
- Η Τουρκία και η Ελλάδα τόνισαν εκ νέου την αποφασιστικότητά τους να προωθήσουν τις φιλικές σχέσεις και την καλή γειτονία, τον αμοιβαίο σεβασμό, την ειρηνική συνύπαρξη και την κατανόηση, σύμφωνα με τη «Διακήρυξη της Αθήνας για τις φιλικές σχέσεις και την καλή γειτονία», η οποία υπογράφηκε στις 7 Δεκεμβρίου 2023 στην Αθήνα, κατά τη διάρκεια της 5ης συνάντησης του Συμβουλίου Συνεργασίας Υψηλού Επιπέδου. Οι δύο χώρες δεσμεύονται να προωθήσουν περαιτέρω τις διμερείς σχέσεις και να διευρύνουν τους τομείς συνεργασίας.
- Η Τουρκία και η Ελλάδα επιβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους να βελτιώσουν τους αποτελεσματικούς διαύλους και μηχανισμούς επικοινωνίας σε όλα τα επίπεδα, καθώς και να εξαλείψουν αδικαιολόγητες πηγές έντασης, προκειμένου να αποφευχθεί η πιθανή κλιμάκωση και οι κίνδυνοι για την επιτυχή διαχείριση των διμερών σχέσεών τους.
- Και οι δύο πλευρές επανέλαβαν ότι η επέκταση της διμερούς συνεργασίας, με πλήρη σεβασμό του διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένου του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, θα ενισχύσει περαιτέρω την ειρήνη, τη σταθερότητα και την ευημερία στην περιοχή και θα τονώσει την οικονομική ανάπτυξη της περιοχής.
- Λαμβάνοντας υπόψη την αύξηση του όγκου των διμερών εμπορικών συναλλαγών και της οικονομικής συνεργασίας, οι δύο χώρες συμφώνησαν να ενισχύσουν περαιτέρω τους εμπορικούς τους δεσμούς και να επιτύχουν τον στόχο των 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ σε όγκο διμερών εμπορικών συναλλαγών μέχρι το τέλος της δεκαετίας. Για τον σκοπό αυτό, δεσμεύτηκαν να εντείνουν τη συνεργασία μεταξύ των αντίστοιχων επιχειρηματικών κοινοτήτων τους, με ιδιαίτερη έμφαση στις δραστηριότητες του Κοινού Επιχειρηματικού Συμβουλίου Ελλάδας-Τουρκίας, καθώς και άλλων σχετικών επιχειρηματικών ενώσεων και των οργανισμών προώθησης επενδύσεων των δύο χωρών.
- Η Τουρκία και η Ελλάδα χαιρέτισαν τη συνέχιση του προσωρινού καθεστώτος θεωρήσεων Σένγκεν βραχείας διαμονής, με στόχο τη διευκόλυνση των τουριστικών επισκέψεων Τούρκων υπηκόων σε δώδεκα ελληνικά νησιά του Αιγαίου.
- Η Τουρκία και η Ελλάδα επιβεβαίωσαν ότι, πέραν της υφιστάμενης διμερούς συνεργασίας για την καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης, ο τριμερής μηχανισμός συνεργασίας, στον οποίο συμμετέχει και η Βουλγαρία, έχει αποφέρει θετικά αποτελέσματα. Οι δύο χώρες τόνισαν τη σημασία της συνέχισης και της περαιτέρω ενίσχυσης της συνεργασίας στον τομέα αυτό.
- Και οι δύο πλευρές υπογράμμισαν τη σημασία και την αναγκαιότητα της ανάπτυξης της διεθνούς συνεργασίας για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και του οργανωμένου εγκλήματος.
- Και οι δύο χώρες εξέφρασαν την αποφασιστικότητά τους να αξιολογήσουν τις υπάρχουσες ευκαιρίες συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας -ιδίως στον τομέα της διασύνδεσης ηλεκτρικών δικτύων και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας- με στόχο την ενίσχυση της περιφερειακής σταθερότητας.
- Οι δύο πλευρές συμφώνησαν να συνεχίσουν τη συνεργασία τους για τον εκσυγχρονισμό των κρίσιμων διασυνοριακών οδικών και σιδηροδρομικών διαδρόμων. Τα έργα αυτά ενισχύουν σημαντικά την ασφάλεια, την αξιοπιστία και τη χωρητικότητα τόσο των επιβατικών όσο και των εμπορευματικών μεταφορών, δημιουργώντας ταυτόχρονα τις τεχνικές και λειτουργικές προϋποθέσεις για ισχυρότερη συνδεσιμότητα μεταξύ της Τουρκίας και της Ελλάδας, καθώς και με την ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, και για την περιφερειακή ανθεκτικότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων. Στο πλαίσιο αυτό, οι δύο πλευρές εξέτασαν την πρόοδο του έργου κατασκευής δεύτερης διασυνοριακής γέφυρας στο Κίπι-Ιψάλα, σύμφωνα με τη συμφωνία του 2006. Η ολοκληρωμένη και αποτελεσματική σύνδεση του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών με το οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο μεταφορών της Τουρκίας αναγνωρίζεται ως κρίσιμη για τη διασφάλιση της ομαλής ροής της κυκλοφορίας, της διαλειτουργικότητας του συστήματος και της περαιτέρω ενίσχυσης της διασυνοριακής συνεργασίας.
- Η Τουρκία και η Ελλάδα επανέλαβαν την αυξανόμενη σημασία των αναδυόμενων τεχνολογιών, συμπεριλαμβανομένης της τεχνητής νοημοσύνης και της ψηφιοποίησης, στον οικονομικό και στρατηγικό τομέα. Και οι δύο πλευρές επιβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους να ενισχύσουν τη συνεργασία στον τομέα της επιστήμης, της τεχνολογίας, της έρευνας και της καινοτομίας, μέσω της εφαρμογής ενός διμερούς προγράμματος συνεργασίας στον τομέα της επιστήμης και της τεχνολογίας.
- Η Τουρκία και η Ελλάδα συμφώνησαν να εμβαθύνουν τη συνεργασία τους στον τομέα της βιώσιμης διαχείρισης των υδάτων στη λεκάνη απορροής του ποταμού Μερίκ/Έβρος, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Στο πλαίσιο αυτό, οι δύο χώρες αποφάσισαν να επαναδραστηριοποιήσουν την ad hoc μεικτή επιτροπή που συστάθηκε βάσει της κοινής δήλωσης του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής της Ελληνικής Δημοκρατίας και του Υπουργού Περιβάλλοντος και Δασών της Δημοκρατίας της Τουρκίας, η οποία υπογράφηκε στην Αθήνα στις 14 Μαΐου 2010, με στόχο την εξασφάλιση της προστασίας και της βιώσιμης χρήσης του ποταμού Μερικ/Έβρος. Οι δύο πλευρές εξέφρασαν επίσης την κοινή δέσμευσή τους να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις των πλημμυρών στη λεκάνη απορροής του ποταμού Μερίκ/Έβρος, σε συνεργασία και με την άλλη παραποτάμια χώρα.
- Η Τουρκία και η Ελλάδα επιβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους να συνεργαστούν εποικοδομητικά στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ ως δύο σύμμαχοι, μεταξύ άλλων κατά την προετοιμασία της συνόδου κορυφής της Άγκυρας που θα πραγματοποιηθεί στις 7-8 Ιουλίου 2026 στην Τουρκία.
- Οι δύο πλευρές αντάλλαξαν απόψεις σχετικά με τις σχέσεις Τουρκίας-ΕΕ.
- Οι δύο χώρες συμφώνησαν να επεκτείνουν τη συνεργασία τους σε διεθνείς οργανισμούς και, στο μέτρο του δυνατού, να υποστηρίξουν αμοιβαία τις υποψηφιότητές τους σε διεθνείς πλατφόρμες.
- Οι δύο ηγέτες προέβησαν επίσης σε εκτενή ανταλλαγή απόψεων σχετικά με διμερή ζητήματα, περιφερειακές και διεθνείς εξελίξεις. Συμφώνησαν να διατηρήσουν τη δυναμική του πολιτικού διαλόγου, της θετικής ατζέντας/του κοινού σχεδίου δράσης και των συζητήσεων για μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης.