Η γεωπολιτική σκακιέρα της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής παρουσιάζει μια εικόνα ριζικά διαφορετική από εκείνη της πρώτης θητείας του Ντόναλντ Τραμπ.
Τα στεγαναά του παρελθόντος έχουν καταρρεύσει, με τους άλλοτε ορκισμένους εχθρούς να προχωρούν σε στρατηγικές συμφιλίωσεις και τους πρώην στενούς συμμάχους να βρίσκονται πλέον σε τροχιά μετωπικής σύγκρουσης.
Η Στρατηγική Στροφή της Τουρκίας και οι Νέοι Άξονες
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος κάποτε χαρακτήριζε τον Αιγύπτιο Πρόεδρο Σίσι ως «τύραννο» και τον Σαουδάραβα πρίγκιπα Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν ως «απειλή», πρωταγωνιστεί πλέον σε μια θεαματική στροφή 180 μοιρών. Μετά από μια σειρά επισκέψεων σε Ριάντ και Κάιρο στις αρχές του 2026, η Τουρκία εδραιώνει τη συνεργασία της μέσω αμυντικών συμφωνιών και κοινών στρατιωτικών γυμνασίων, μετατρέποντας την ιδεολογική αντιπαράθεση σε στρατηγική σύγκλιση.
Σύμφωνα με αναλυτές, στην περιοχή αναδύονται πλέον δύο νέα ανταγωνιστικά μπλοκ:
Ο Άξονας Τουρκίας - Σαουδικής Αραβίας - Κατάρ - Αιγύπτου - Πακιστάν: Μια ομάδα χωρών που επιδιώκει να συνδιαμορφώσει τις εξελίξεις σε μέτωπα όπως η Γάζα και η Λιβύη.
Το Μπλοκ Ισραήλ - Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων - Ελλάδας - Μαρόκου - Ινδίας: Ένας άξονας που εστιάζει στην οικονομική συνεργασία και τη σταθερότητα, με προεκτάσεις έως την Αιθιοπία.
Η Ρήξη Ριάντ - Άμπου Ντάμπι
Η πιο εντυπωσιακή αλλαγή αφορά τη διάλυση του «αρραγούς» μετώπου μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων (ΗΑΕ). Οι δύο χώρες, που κάποτε πορεύονταν μαζί κατά του Κατάρ, εμπλέκονται πλέον σε έναν σφοδρό οικονομικό και γεωπολιτικό ανταγωνισμό. Η κόντρα τους εκτείνεται από τον έλεγχο της νότιας Υεμένης και του Σουδάν έως την επιρροή στο Κέρας της Αφρικής, όπου υποστηρίζουν αντικρουόμενες πλευρές (Σομαλία η Σαουδική Αραβία, Σομαλιλάνδη τα ΗΑΕ).
Ένα Τοπίο Χωρίς Ταμπού
Οι πρόσφατες εξελίξεις —η ανατροπή του Άσαντ στη Συρία, η αποδυνάμωση του Ιράν και η άμεση ανταλλαγή πυρών μεταξύ Ισραήλ και Τεχεράνης— έχουν καταργήσει κάθε παραδοσιακό διπλωματικό ταμπού. Μέσα σε αυτό το ρευστό περιβάλλον, ο ανταγωνισμός για την περιφερειακή ηγεμονία δεν διεξάγεται πλέον μόνο με όπλα, αλλά και με «μάχες» για τις ενεργειακές οδούς και την οικονομική κυριαρχία της μετα-πετρελαϊκής εποχής, καθιστώντας την περιοχή μια πυριτιδαποθήκη όπου οι συμμαχίες επαναπροσδιορίζονται σχεδόν καθημερινά.