Η ομιλία του Αμερικανού Υπουργού Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, λειτούργησε ως η επίσημη διακήρυξη μιας νέας εποχής στην εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ.
Ο Ρούμπιο δεν παρουσίασε απλώς τις θέσεις της κυβέρνησης Τραμπ, αλλά περιέγραψε το οριστικό τέλος της παγκόσμιας τάξης πραγμάτων που γνωρίσαμε μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, σηματοδοτώντας το κλείσιμο ενός κύκλου 35 ετών αμερικανικής κυριαρχίας.
Το τέλος των «ψευδαισθήσεων» του 1990
Ο Ρούμπιο άσκησε δριμεία κριτική στο όραμα της δεκαετίας του '90, αναφερόμενος ειρωνικά στο «Τέλος της Ιστορίας» του Φράνσις Φουκουγιάμα. Υποστήριξε ότι η ιδέα ενός κόσμου χωρίς σύνορα, όπου οι διεθνείς κανόνες θα αντικαθιστούσαν το εθνικό συμφέρον, αποδείχθηκε μια επικίνδυνη ουτοπία. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι ΗΠΑ «εξήγαγαν» την κυριαρχία τους σε διεθνείς οργανισμούς, ενώ η Ευρώπη επένδυε σε κράτη πρόνοιας εις βάρος της αμυντικής της ικανότητας.
Το νέο Δόγμα: Ισχύς και Συναλλαγή
Το «Δόγμα Τραμπ», όπως αναδύθηκε μέσα από την ομιλία, βασίζεται σε τρεις κεντρικούς πυλώνες:
- Απόρριψη των Διεθνών Αφηρημένων Εννοιών: Ο Ρούμπιο υπεραμύνθηκε των στρατιωτικών πληγμάτων κατά του Ιράν και των καρτέλ ναρκωτικών, τονίζοντας ότι οι ΗΠΑ δεν μπορούν να κρύβονται πίσω από «διπλωματικά ευχολόγια» όταν απειλούνται οι πολίτες τους.
- Επιστροφή στις Δυτικές Αξίες: Έκανε λόγο για έναν κοινό δυτικό πολιτισμό που βασίζεται στην πίστη, την ιστορία και την καταγωγή, καλώντας την Ευρώπη να ανακτήσει τον έλεγχο των συνόρων της για να γίνει ξανά ισχυρή.
- Συναλλακτική Διπλωματία: Η αμερικανική στήριξη δεν είναι πλέον άνευ όρων· παρέχεται με βάση συγκεκριμένα ανταλλάγματα και στοχευμένες ειρηνευτικές πρωτοβουλίες.
Η Ευρώπη σε σταυροδρόμι
Η αντίδραση των Ευρωπαίων ηγετών ήταν μείγμα σκεπτικισμού και ανησυχίας. Ενώ οι Δημοκρατικοί των ΗΠΑ προσπαθούν να καθησυχάσουν τη Γηραιά Ήπειρο υποσχόμενοι επιστροφή στην παράδοση μετά από τρία χρόνια, η ανάλυση του Ρούμπιο δείχνει ότι ο «παλιός κόσμος» έχει χαθεί ανεπιστρεπτί. Η νέα προσέγγιση θυμίζει το Δόγμα Μονρόε του 19ου αιώνα, με την Αμερική να εστιάζει στο δικό της ημισφαίριο και να αποφεύγει τους «ατελείωτους πολέμους» και τη μόνιμη παρουσία στρατευμάτων στο έδαφος.
Όπως σημείωσε και ο αναλυτής Ray Dalio, η ιστορία δείχνει ότι κάθε παγκόσμια δύναμη έχει τη δική της περίοδο ακμής και αναπόφευκτης παρακμής. Η ομιλία του Ρούμπιο επιβεβαιώνει ότι οι ΗΠΑ επαναπροσδιορίζουν τον ρόλο τους, αφήνοντας την Ευρώπη να αντιμετωπίσει το δίλημμα: «Αλλάξτε ή μείνετε μόνοι».