Μια σφοδρή σύγκρουση μεταξύ Ουάσιγκτον και Λονδίνου ήρθε στο φως, αποκαλύπτοντας τη βαθιά ρήξη στις διατλαντικές σχέσεις και τη στροφή των ΗΠΑ σε έναν απόλυτο πολιτικό ρεαλισμό.
Η αποκάλυψη ότι η Βρετανία επιχείρησε να περιορίσει τη χρήση της στρατηγικής βάσης Ντιέγκο Γκαρσία σε περίπτωση πλήγματος κατά του Ιράν, πυροδότησε μια οργισμένη αντίδραση του Ντόναλντ Τραμπ. Με τη λακωνική αλλά σαφή ανάρτηση «ΜΗΝ ΠΑΡΑΔΙΔΕΤΕ ΤΟ ΝΤΙΕΓΚΟ ΓΚΑΡΣΙΑ», ο Αμερικανός πρόεδρος κατέστησε σαφές ότι οι νομικές συμφωνίες και τα διπλωματικά πλαίσια υποχωρούν μπροστά στις επιχειρησιακές ανάγκες της υπερδύναμης.
Η σύγκρουση Νομικισμού και Ρεαλισμού
Η κρίση αυτή ανέδειξε δύο εκ διαμέτρου αντίθετες κοσμοθεωρίες. Από τη μία, η Βρετανία και η Ευρώπη επιδιώκουν τη σταθερότητα μέσω διεθνών συνθηκών και του διεθνούς δικαίου (φιλελεύθερος διεθνισμός). Από την άλλη, η κυβέρνηση Τραμπ εφαρμόζει τον σκληρό ρεαλισμό: οι συμφωνίες είναι απλώς εκφράσεις ισχύος μιας δεδομένης στιγμής και, όταν οι ισορροπίες αλλάζουν, τα πλαίσια αυτά οφείλουν να προσαρμόζονται ή να καταργούνται. Για την Ουάσιγκτον, η προσπάθεια του Λονδίνου να μεταβιβάσει την κυριαρχία των νήσων Τσάγκος στον Μαυρίκιο —υπό καθεστώς μίσθωσης— δεν ήταν μια διπλωματική επιτυχία, αλλά μια πράξη στρατηγικής αδυναμίας.
Η «διάγνωση» της Εθνικής Στρατηγικής Ασφαλείας των ΗΠΑ
Η στάση του Τραμπ δεν ήταν τυχαία, αλλά προδιαγεγραμμένη στη Στρατηγική Εθνικής Ασφαλείας του Δεκεμβρίου 2025. Το έγγραφο αυτό περιγράφει την Ευρώπη ως μια ήπειρο που «επέλεξε την αδυναμία», προτιμώντας θεσμικές λύσεις αντί για την άσκηση κυριαρχικής βούλησης. Η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι έχουν αντικαταστήσει τη στρατιωτική ισχύ με νομικά τεχνάσματα, καθιστώντας τους αναξιόπιστους εταίρους σε περιόδους κρίσης. Η υπόθεση του Ντιέγκο Γκαρσία λειτούργησε ως η τελική επιβεβαίωση αυτής της αμερικανικής διάγνωσης.
Η γεωγραφία της απόφασης και το Ιράν
Η σημασία της βάσης στον Ινδικό Ωκεανό είναι κρίσιμη για την προβολή ισχύος προς τον Περσικό Κόλπο και τα Στενά της Μαλάκα. Στο πλαίσιο μιας πιθανής σύγκρουσης με το Ιράν, η βάση επιτρέπει ταχύτερες και φθηνότερες επιχειρήσεις στρατηγικών βομβαρδιστικών. Η Ουάσιγκτον κρίνει ως απαράδεκτο το γεγονός ότι ένα μικρό κράτος όπως ο Μαυρίκιος —ο οποίος θα μπορούσε να επηρεαστεί από την κινεζική οικονομική ισχύ— θα είχε λόγο στις αμερικανικές στρατιωτικές αποφάσεις.
Το μάθημα για την Ευρώπη
Η παρέμβαση Τραμπ αποκάλυψε ότι η αρχιτεκτονική των διεθνών κανόνων, πάνω στην οποία η Ευρώπη έχει χτίσει τη στρατηγική της ταυτότητα, εξαρτάται τελικά από την ανοχή της κυρίαρχης δύναμης. Όταν η επιχειρησιακή πίεση αυξάνεται, οι «ισχυροί» παύουν να διαπραγματεύονται με νομικούς περιορισμούς. Για τη Βρετανία και την υπόλοιπη Ευρώπη, το μήνυμα είναι σαφές: η νομική νομιμότητα δεν ισοδυναμεί με στρατηγική ασφάλεια εάν δεν υποστηρίζεται από την ωμή ισχύ και την ακλόνητη βούληση για τον έλεγχο των κυριαρχικών δικαιωμάτων.