Η είδηση του θανάτου του Νεμέσιο Οσεγκέρα Θερβάντες, ευρύτερα γνωστού ως «El Mencho», σηματοδοτεί μια στιγμή-ορόσημο στον μακροχρόνιο και πολύνεκρο πόλεμο του Μεξικού κατά των ναρκωτικών. Ως αρχηγός του Καρτέλ της Νέας Γενιάς της Χαλίσκο (CJNG), ο Mencho οικοδόμησε μια από τις πιο αδίστακτες εγκληματικές αυτοκρατορίες στο δυτικό ημισφαίριο, μετατρέποντας μια ομάδα διακίνησης ναρκωτικών σε μια πανίσχυρη παραστρατιωτική οργάνωση με τεράστια εδαφική επιρροή.
Η κληρονομιά της βίας και η στρατηγική του τρόμου
Το CJNG υπό την ηγεσία του El Mencho δεν περιορίστηκε στο εμπόριο ουσιών. Επεκτάθηκε σε εκβιασμούς, κλοπές καυσίμων, παράνομη εξόρυξη και διακίνηση μεταναστών, χρησιμοποιώντας βαρύ οπλισμό και θωρακισμένα οχήματα που παρέπεμπαν σε τακτικό στρατό. Η οργάνωση κατάφερε να διεισδύσει στην τοπική πολιτική και να εξουδετερώσει αστυνομικές δυνάμεις, μετατρέποντας ολόκληρες κοινότητες σε πεδία μαχών.
Η πρόκληση για την πρόεδρο Κλάουντια Σέινμπαουμ
Η εξόντωση του αρχικαρτελάρχη βρίσκει τη νέα πρόεδρο του Μεξικού, Κλάουντια Σέινμπαουμ, σε μια κρίσιμη καμπή. Παρότι η κυβέρνησή της προβάλλει μια πιο τεχνοκρατική προσέγγιση, βασισμένη στην ανάλυση δεδομένων και τις μυστικές υπηρεσίες, ο «σκελετός» της στρατηγικής ασφαλείας παραμένει η Εθνοφρουρά και ο στρατός. Η Σέινμπαουμ καλείται τώρα να αποδείξει αν η πτώση του Mencho θα οδηγήσει σε πραγματική αποδυνάμωση του οργανωμένου εγκλήματος ή αν θα προκαλέσει έναν νέο γύρο εσωτερικών συγκρούσεων για τη διαδοχή, όπως έχει συμβεί επανειλημμένα στο παρελθόν.
Η γεωπολιτική διάσταση και ο παράγοντας ΗΠΑ
Ο θάνατος του El Mencho αντιμετωπίζεται με ικανοποίηση στην Ουάσινγκτον, καθώς το CJNG θεωρείται υπεύθυνο για την κρίση της φαιντανύλης στις ΗΠΑ. Σε μια περίοδο που η ρητορική του Ντόναλντ Τραμπ για τα καρτέλ παραμένει σκληρή, η επιτυχία αυτή προσφέρει στην μεξικανική κυβέρνηση ένα ισχυρό διπλωματικό χαρτί, αποδεικνύοντας τη βούλησή της για συνεργασία στη φύλαξη των συνόρων και την καταπολέμηση των διεθνών εγκληματικών δικτύων.
Το ερώτημα της επόμενης μέρας
Παρά τον συμβολισμό της επιτυχίας, οι αναλυτές προειδοποιούν για τον κίνδυνο του «κενού εξουσίας». Η ιστορία του Μεξικού δείχνει ότι ο αποκεφαλισμός μιας οργάνωσης συχνά οδηγεί στον κατακερματισμό της σε μικρότερες, πιο ασταθείς και βίαιες ομάδες. Η πραγματική νίκη για το Μεξικό δεν θα κριθεί από τον θάνατο ενός ηγέτη, αλλά από την ικανότητα του κράτους να οικοδομήσει αξιόπιστους θεσμούς, να καταπολεμήσει τη διαφθορά και να προσφέρει οικονομικές ευκαιρίες στη νεολαία, αποκόπτοντας τη δεξαμενή στρατολόγησης των καρτέλ.