Πριν από την έναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, οι διεθνείς εκτιμήσεις προειδοποιούσαν για καταστροφικές συνέπειες. Λίγες εβδομάδες μετά, ο πόλεμος συνεχίζεται, ενώ η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενη αβεβαιότητα, κυρίως λόγω της ανόδου των τιμών ενέργειας και της αστάθειας στις αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η σύγκρουση έχει ήδη επεκταθεί πέρα από τα σύνορα του Ιράν, με επιθέσεις σε κράτη του Κόλπου, αλλά και πλήγματα προς την Τουρκία, το Αζερμπαϊτζάν και την Κύπρο. Παράλληλα, το Ισραήλ εντείνει τις επιχειρήσεις του στον Λίβανο, ενώ το κρίσιμο σημείο πίεσης παραμένει το Στενό του Ορμούζ, από το οποίο διέρχεται σημαντικό μέρος της παγκόσμιας ενεργειακής ροής.
Η αύξηση των τιμών του πετρελαίου ευνοεί τη Ρωσία, ιδιαίτερα μετά τη μερική άρση των αμερικανικών κυρώσεων, την ώρα που ενεργειακά εξαρτώμενες οικονομίες, όπως η Κίνα και η Ευρωπαϊκή Ένωση, υφίστανται πιέσεις. Αν και επίσημα στοιχεία δεν καταγράφουν εισαγωγές ιρανικού πετρελαίου από την Κίνα, αναφορές κάνουν λόγο για έμμεσες ροές μέσω τρίτων χωρών, γεγονός που υπογραμμίζει τη σημασία της Τεχεράνης για την ενεργειακή ασφάλεια του Πεκίνου.
Η στάση της Κίνας προκαλεί ερωτήματα, καθώς επιλέγει να παραμένει στο περιθώριο, περιοριζόμενη σε εκκλήσεις για σεβασμό του διεθνούς δικαίου και άμεσο τερματισμό της σύγκρουσης. Αναλυτές εκτιμούν ότι αυτή η «σιωπή» αποτελεί συνειδητή στρατηγική επιλογή, με στόχο την αποφυγή άμεσου κόστους, ενώ παράλληλα αφήνει τον ανταγωνιστή της, τις ΗΠΑ, να φθείρεται σε έναν παρατεταμένο πόλεμο.
Σε περίπτωση επικράτησης των ΗΠΑ και αλλαγής καθεστώτος στην Τεχεράνη, η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να ενισχύσει τον έλεγχό της στις ενεργειακές ροές της περιοχής, ασκώντας μεγαλύτερη πίεση στην Κίνα. Επιπλέον, ένα τέτοιο σενάριο θα επηρέαζε και την κινεζική πρωτοβουλία «Belt and Road», στην οποία το Ιράν κατέχει κομβική θέση ως γεωστρατηγικός κόμβος.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις δεν έχουν επιφέρει καθοριστικό αποτέλεσμα. Το ιρανικό καθεστώς παραμένει ανθεκτικό, συνεχίζοντας τις επιθέσεις και διατηρώντας την επιρροή του στην περιοχή, ενώ η πιθανότητα χερσαίας επέμβασης παραμένει ανοιχτή, με αυξημένο κόστος και ρίσκο.
Την ίδια στιγμή, διαφαίνονται διαφοροποιήσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ ως προς τους στρατηγικούς στόχους, με την Ουάσιγκτον να εστιάζει περισσότερο στον περιορισμό των πυρηνικών και πυραυλικών δυνατοτήτων του Ιράν, σε αντίθεση με το Τελ Αβίβ που επιμένει στην αλλαγή καθεστώτος.
Στο ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο, η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει ενδείξεις φθοράς της αμερικανικής ηγεμονίας. Παρά τη στρατιωτική υπεροχή, η αυξανόμενη προσφυγή σε πιεστικές και μονομερείς πολιτικές ενδέχεται να πλήξει τη διεθνή αξιοπιστία των ΗΠΑ, δημιουργώντας κενό επιρροής.
Σε αυτό το περιβάλλον, η Κίνα φαίνεται να υιοθετεί μια τακτική αναμονής, επιδιώκοντας να κεφαλαιοποιήσει τη σταδιακή αποδυνάμωση της αμερικανικής ισχύος. Όπως εκτιμούν αναλυτές, το Πεκίνο μπορεί να επιτύχει περισσότερα διατηρώντας αποστάσεις, αφήνοντας τις εξελίξεις να διαμορφώσουν νέες ευκαιρίες για την ενίσχυση της διεθνούς του παρουσίας.