Σε νέα φάση φαίνεται να εισέρχεται η κρίση στη Λιβύη, καθώς η αμερικανική διπλωματία επιχειρεί να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ των αντίπαλων κέντρων εξουσίας σε Τρίπολη και Βεγγάζη, προωθώντας ένα σχέδιο πολιτικού συμβιβασμού.
Η πρωτοβουλία, που φέρεται να συντονίζεται από τον Μασάντ Μπουλός, συνεργάτη του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, επιδιώκει τη διαμόρφωση ενός νέου μοντέλου διακυβέρνησης μέσω κατανομής εξουσίας, χωρίς άμεση προσφυγή σε εκλογές. Η προσέγγιση αυτή, ωστόσο, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις τόσο από τη δυτική όσο και από την ανατολική πλευρά της χώρας.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το σχέδιο προβλέπει την ανάδειξη του Σαντάμ Χαφτάρ, γιου του στρατηγού Χαλίφα Χαφτάρ, σε επικεφαλής του Προεδρικού Συμβουλίου και ανώτατο διοικητή του στρατού, ενώ ο πρωθυπουργός της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας Αμπντουλχαμίντ Ντμπεϊμπά θα διατηρούσε διευρυμένο ρόλο ως πρωθυπουργός και υπουργός Άμυνας.
Το Ανώτατο Συμβούλιο του Κράτους απέρριψε κατηγορηματικά την πρόταση, τονίζοντας ότι κάθε λύση εκτός του πλαισίου της συμφωνίας του 2015 στερείται νομιμότητας. Παράλληλα, αντιδράσεις καταγράφονται ακόμη και στο εσωτερικό της οικογένειας Χαφτάρ, με τον Χάλεντ Χαφτάρ να ασκεί κριτική στις προωθούμενες ρυθμίσεις, κάνοντας λόγο για ξένες παρεμβάσεις και αφήνοντας αιχμές για εσωτερική διαμάχη εξουσίας.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η αμερικανική πρωτοβουλία συνιστά μια στρατηγική μετατόπιση, δίνοντας προτεραιότητα σε μια συμφωνία κατανομής εξουσίας αντί της άμεσης διεξαγωγής εκλογών, σε μια προσπάθεια να ξεπεραστεί το παρατεταμένο πολιτικό αδιέξοδο.
Οι εξελίξεις έχουν άμεσο αντίκτυπο και στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Όπως επισημαίνουν ειδικοί, η σταθερότητα στη Λιβύη επηρεάζει κρίσιμα ζητήματα για την Ελλάδα, όπως το μεταναστευτικό, η οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών και η ενεργειακή ασφάλεια.
Την ίδια ώρα, η Τουρκία παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, διατηρώντας ισχυρή παρουσία στη δυτική Λιβύη και στηρίζοντας την κυβέρνηση της Τρίπολης, ενώ το προωθούμενο σχέδιο ενδέχεται να ενισχύσει αντίπαλα προς τα συμφέροντά της κέντρα ισχύος.
Εντύπωση προκαλεί και το γεγονός ότι η αμερικανική πρωτοβουλία φαίνεται να παρακάμπτει τον Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών, περιορίζοντας τον ρόλο του στη διαδικασία, παρότι το Συμβούλιο Ασφαλείας αναμένεται να εξετάσει εκ νέου το λιβυκό ζήτημα το επόμενο διάστημα.
Σε κάθε περίπτωση, η κατάσταση παραμένει ρευστή, με τη Λιβύη να εξακολουθεί να είναι διαιρεμένη από το 2011, μετά την πτώση του Μουαμάρ Καντάφι, και με τις προεδρικές εκλογές να έχουν προγραμματιστεί –τουλάχιστον τυπικά– για το 2026.