Ξεκινά σήμερα, 27 Απριλίου, στη Νέα Υόρκη η πενταετής αναθεωρητική διάσκεψη των κρατών που συνυπογράφουν τη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων (NPT). Η φετινή συνάντηση των 191 κρατών-μελών διεξάγεται κάτω από το βαρύ κλίμα του πολέμου που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ κατά του Ιράν, με το πρόσχημα της αποτροπής ανάπτυξης πυρηνικού οπλοστασίου από την Τεχεράνη.
Στο επίκεντρο της διάσκεψης βρίσκεται το θεμελιώδες ερώτημα αν η Συνθήκη παρέχει πλέον οποιαδήποτε ουσιαστική προστασία στα μη πυρηνικά κράτη. Η NPT βασίζεται σε μια ιστορική συμβιβαστική συμφωνία: οι χώρες χωρίς πυρηνικά (όπως το Ιράν) δεσμεύονται να μην τα αποκτήσουν ποτέ, ενώ οι πέντε αναγνωρισμένες πυρηνικές δυνάμεις (ΗΠΑ, Βρετανία, Γαλλία, Κίνα, Ρωσία) υπόσχονται να περιορίσουν τη διασπορά τους και να επιδιώξουν τον αφοπλισμό.
Παράλληλα, όλα τα μέλη διατηρούν το δικαίωμα στην ειρηνική χρήση της πυρηνικής ενέργειας υπό την επίβλεψη του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA).
Η προσφυγή στη βία από πλευράς ΗΠΑ και Ισραήλ, παρά το γεγονός ότι ο IAEA δεν εντόπισε ποτέ στοιχεία δομημένου στρατιωτικού πυρηνικού προγράμματος στο Ιράν, προκαλεί τριγμούς στη διεθνή τάξη.
Η Τεχεράνη, μέσω των θέσεων που κατέθεσε στη διάσκεψη, υποστηρίζει ότι οι επιθέσεις σε εγκαταστάσεις που τελούν υπό διεθνή έλεγχο παραβιάζουν την ίδια τη λογική της Συνθήκης. Επιπλέον, επαναφέρει το ζήτημα της ανισορροπίας στη Μέση Ανατολή, επισημαίνοντας ότι το Ισραήλ παραμένει εκτός NPT, διατηρώντας ένα «ανεπίσημο» πυρηνικό οπλοστάσιο χωρίς διεθνή έλεγχο.
Οι εργασίες της διάσκεψης, που θα διαρκέσουν τέσσερις εβδομάδες, αναμένεται να αναδείξουν την έντονη ανησυχία πολλών κρατών ότι οι διεθνείς κανόνες εφαρμόζονται επιλεκτικά υπέρ των ισχυρών. Τα κράτη-μέλη καλούνται τώρα να επιβεβαιώσουν ότι οι επιθέσεις σε πυρηνικές εγκαταστάσεις είναι απαράδεκτες και να υπενθυμίσουν στην Ουάσιγκτον ότι ο πλήρης τερματισμός του εμπλουτισμού ουρανίου δεν αποτελεί απαίτηση της NPT.
Το μεγάλο στοίχημα για τη διεθνή κοινότητα είναι να μην επιτρέψει στον πόλεμο να επαναδιατυπώσει τους όρους μιας συνθήκης που επί μισό αιώνα αποτελεί το κυριότερο ανάχωμα στην πυρηνική απειλή.