Μόλις δεκατρείς μήνες μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα πρωτοφανές κύμα λαϊκής δυσαρέσκειας, με τη λέξη «Kanzlerwechsel» (αλλαγή καγκελάριου) να κυριαρχεί στην πολιτική επικαιρότητα της χώρας.
Σύμφωνα με το τελευταίο πολιτικό βαρόμετρο «Deutschland Trend», το ποσοστό ικανοποίησης από την κυβέρνησή του έχει κατρακυλήσει στο 13%, καταγράφοντας το χαμηλότερο ιστορικό επίπεδο από το 1949, έτος έναρξης των σχετικών δημοσκοπήσεων στη Γερμανία.
Πολιτική αδυναμία και επικοινωνιακά ατοπήματα
Η κατακόρυφη πτώση της δημοτικότητας του Μερτς αποδίδεται στην αδυναμία του να ελέγξει τον κυβερνητικό συνασπισμό των Χριστιανοδημοκρατών (CDU) με τους Σοσιαλδημοκράτες (SPD), την ώρα που η χώρα πλήττεται από τη ραγδαία αύξηση του ενεργειακού κόστους.
Η αμφιλεγόμενη ατζέντα του για την οικονομία και την κοινωνική πρόνοια, σε συνδυασμό με τη δυσκολία διαχείρισης της ενεργειακής κρίσης και των σχέσεων με τη Ρωσία, έχουν ενισχύσει σημαντικά την ακροδεξιά παράταξη AfD, η οποία πλέον προηγείται σταθερά του κυβερνώντος CDU στις δημοσκοπήσεις.
Παράλληλα, ο καγκελάριος έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με σειρά επιθετικών και αδέξιων δηλώσεων, στοχοποιώντας τόσο τους μετανάστες όσο και τους εργαζόμενους, γεγονός που τον αναγκάζει διαρκώς σε εκ των υστέρων διευκρινίσεις.
Η οικονομική καθίζηση της Γερμανίας
Η πολιτική κρίση εκδηλώνεται σε μια περίοδο όπου τα παραδοσιακά θεμέλια της γερμανικής ευημερίας, όπως το φθηνό ρωσικό φυσικό αέριο, οι εξαγωγές υψηλής τεχνολογίας στην Κίνα και η αμερικανική αμυντική κάλυψη, έχουν κλονιστεί.
Αν και η Γερμανία παραμένει η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης, μετά την ύφεση του 2023 και του 2024 και τη στασιμότητα του 2025, οι προβλέψεις για το 2026 κάνουν λόγο για μια αναιμική ανάπτυξη της τάξης του 0,5%
. Η χώρα αντιμετωπίζει πλέον έντονο πρόβλημα γήρανσης του πληθυσμού και διεύρυνση του τεχνολογικού χάσματος με τις ΗΠΑ και την Κίνα σε κρίσιμους τομείς, όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη και η αυτοκινητοβιομηχανία.
Τα σενάρια διαδοχής και οι δημοσκοπήσεις
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο γερμανικός τύπος σχολιάζει καυστικά την απομόνωση του καγκελάριου, ενώ κυκλοφορούν έντονα σενάρια για παρασκηνιακές διεργασίες αντικατάστασής του.
Ως επικρατέστερος εφεδρικός υποψήφιος προβάλλεται ο 50χρονος Χέντρικ Βουστ, ο δημοφιλής κεντρώος πρωθυπουργός της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας, του πιο πυκνοκατοικημένου κρατιδίου της χώρας. Αν και κορυφαία στελέχη του CDU στηρίζουν δημόσια τον Μερτς και ο ίδιος ο Βουστ απέρριψε τις φήμες ως ανοησίες, οι αναλυτές θεωρούν τη θέση του καγκελάριου ιδιαίτερα εύθραυστη.
Σύμφωνα πάντως με πρόσφατη έρευνα του Ινστιτούτου Forsa για το περιοδικό Stern και το RTL, το 53% των ερωτηθέντων απορρίπτει την άποψη ότι η αποχώρηση του Μερτς θα βελτίωνε τις προοπτικές της Χριστιανικής Ένωσης (CDU/CSU), έναντι ενός 41% που εκτιμά το αντίθετο.
Ακόμη και μεταξύ των υποστηρικτών της ίδιας της παράταξης, η πλειοψηφία σε ποσοστό 56% εξακολουθεί να στηρίζει τον σημερινό καγκελάριo, παρά το γεγονός ότι ένα σημαντικό 42% θα προτιμούσε μια αλλαγή ηγεσίας.
Εν μέσω αυτής της αμφισβήτησης, η κοινή εμφάνιση των Μερτς και Βουστ σε διημερίδα της περιφερειακής οργάνωσης του κόμματος στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία αποκτά ιδιαίτερο συμβολισμό για το μέλλον της παράταξης.