Τον κεντρικό διπλωματικό της στόχο ενόψει της ελληνικής προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το δεύτερο εξάμηνο του 2027, επιβεβαίωσε και επίσημα η Αθήνα, θέτοντας σε πρώτο πλάνο την ένταξη του Μαυροβουνίου στην ευρωπαϊκή οικογένεια.
Κατά την επίσκεψη εργασίας του στην Ποντγκόριτσα, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης ξεκαθάρισε τις ελληνικές προθέσεις, δηλώνοντας ότι αποτελεί κορυφαία επιδίωξη η υποδοχή του Μαυροβουνίου ως του επόμενου κράτους-μέλους της ΕΕ κατά τη διάρκεια της ελληνικής θητείας.
Το φαβορί των Δυτικών Βαλκανίων
Η ελληνική στρατηγική εστιάζει στη στήριξη των χωρών της περιοχής που βρίσκονται πιο κοντά στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Το Μαυροβούνιο θεωρείται από τις Βρυξέλλες η πιο ώριμη υποψηφιότητα, έχοντας σημειώσει τη μεγαλύτερη πρόοδο στην εκπλήρωση των κριτηρίων.
Στις συναντήσεις του με τον πρωθυπουργό Μιλόικο Σπάγιτς και τον ομόλογό του Έρβιν Ιμπραήμοβιτς, ο κ. Γεραπετρίτης εξέφρασε την αμέριστη στήριξη της Ελλάδας. Παράλληλα, εξήρε την πρόοδο της χώρας, τη σύνταξη της Συνθήκης Προσχώρησης και την πλήρη εναρμόνισή της με την εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφαλείας της ΕΕ.
Η αναβίωση της «Ατζέντας της Θεσσαλονίκης»
Η πρωτοβουλία αυτή συνδέεται με τη Διακήρυξη των Δελφών και την ευρύτερη γεωπολιτική συγκυρία, η οποία απαιτεί ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Η ελληνική διπλωματία φιλοδοξεί να επαναλάβει τον ιστορικό πρωταγωνιστικό ρόλο που είχε το 2003 με την «Ατζέντα της Θεσσαλονίκης».
Αν και το επίσημο χρονοδιάγραμμα τοποθετεί την ένταξη του Μαυροβουνίου στις αρχές του 2028, η Αθήνα εκτιμά ότι η διαδικασία μπορεί να επιταχυνθεί. Σημαντικό πλεονέκτημα αποτελεί το γεγονός ότι από τις αρχές του 2027 η Ελλάδα θα συμμετέχει στο σχήμα του «τρίο» των προεδριών της ΕΕ μαζί με τη Λιθουανία και την Ιταλία, αποκτώντας αυξημένη επιρροή στις αποφάσεις διεύρυνσης.
Συνεργασία και περιφερειακή διασύνδεση
Πέρα από το πολιτικό σκέλος, η Ελλάδα θα παράσχει τεχνογνωσία για την ενσωμάτωση του ευρωπαϊκού κεκτημένου. Στο τραπέζι των συνομιλιών βρέθηκαν επίσης η ενίσχυση του εμπορίου, του τουρισμού και της ακαδημαϊκής συνεργασίας, με έμφαση στην ενέργεια, τις υποδομές και τον Αυτοκινητόδρομο Αδριατικής – Ιονίου. Μάλιστα, το επόμενο διάστημα προγραμματίζεται ελληνική επιχειρηματική αποστολή στην Ποντγκόριτσα για την εξερεύνηση επενδυτικών ευκαιριών.
Για την ελληνική πλευρά, η ευρωπαϊκή πορεία του Μαυροβουνίου αποτελεί εγγύηση για τη σταθερότητα των Βαλκανίων και μια ευκαιρία για την ενίσχυση του γεωπολιτικού αποτυπώματος της χώρας ως βασικού διαμορφωτή της ευρωπαϊκής ατζέντας.