Σε βαθιά κρίση περιέρχονται οι σχέσεις μεταξύ Ουκρανίας και Πολωνίας, με φόντο τις διαφορετικές ερμηνείες για τα αιματηρά γεγονότα του κοινού ιστορικού τους παρελθόντος.
Ο Ουκρανός πρόεδρος, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ανακοίνωσε ότι επέστρεψε στη Βαρσοβία το «Τάγμα του Λευκού Αετού» —την ανώτατη τιμητική διάκριση της Πολωνίας που του είχε απονεμηθεί το 2023— προτού προλάβει ο Πολωνός ομόλογός του, Κάρολ Ναβρότσκι, να του το αφαιρέσει επίσημα.
Ο Ζελένσκι σημείωσε με νόημα ότι θεωρούσε πως η διάκριση αυτή ανήκε στον ουκρανικό λαό και τον στρατό, ξεκαθάρισε ωστόσο ότι το Κίεβο παραμένει ανοιχτό σε διάλογο για την αποφυγή αντιφάσεων γύρω από τα επώδυνα κεφάλαια της κοινής τους ιστορίας.
Η απόφαση του Πολωνού προέδρου να ανακαλέσει το παράσημο πυροδοτήθηκε από μια κίνηση του Ζελένσκι τον περασμένο Μάιο, όταν ονομάτισε μια στρατιωτική μονάδα της Ουκρανίας προς τιμήν του Ουκρανικού Επαναστατικού Στρατού (UPA).
Πρόκειται για μια εθνικιστική οργάνωση του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η οποία, σύμφωνα με τη Βαρσοβία, ευθύνεται για την εθνοκάθαρση και τη γενοκτονία περισσότερων από 100.000 Πολωνών και Εβραίων — μια ερμηνεία που το Κίεβο απορρίπτει, κάνοντας λόγο για μια «τραγική σύγκρουση».
Σε ένδειξη συμπαράστασης προς τον Ζελένσκι, κορυφαίοι Ουκρανοί αξιωματούχοι, όπως ο υπουργός Εξωτερικών Αντρίι Σιμπίχα και ο επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών Κιρίλο Μπουντάνοφ, ανακοίνωσαν ότι επιστρέφουν και οι ίδιοι τα δικά τους πολωνικά παράσημα. Ο Μπουντάνοφ, μάλιστα, προειδοποίησε ότι η στάση της Βαρσοβίας αποτελεί «δώρο» που η Μόσχα θα εκμεταλλευτεί.
Η εκτίμηση αυτή επιβεβαιώθηκε άμεσα, καθώς ο πρώην πρόεδρος της Ρωσίας, Ντμίτρι Μεντβέντεφ, εξέφρασε την ικανοποίησή του για την απόφαση της Πολωνίας, κατηγορώντας εκ νέου το Κίεβο για σχέσεις με τον ναζισμό, δεδομένου ότι ο UPA είχε κατά περιόδους συνεργαστεί με τις δυνάμεις του Άξονα.
Την ίδια ώρα, ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ, παρά τη σταθερή στήριξή του στην Ουκρανία, εξέφρασε την έντονη ανησυχία του για το ρήγμα, τονίζοντας χαρακτηριστικά ότι αυτή η διένεξη «χαροποιεί τον Πούτιν και σοκάρει τους συμμάχους».