Μετά από διαδοχικές αναβολές και εμπρηστική ρητορική, οι αντιπροσωπείες των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν βρίσκονται στην Ελβετία με σκοπό την επανέναρξη των έμμεσων διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό των πολεμικών συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή.
Οι συνομιλίες διεξάγονται στο Μπούργκενστοκ, κοντά στη Λουκέρνη, με κύριο μεσολαβητή το Πακιστάν, ο πρωθυπουργός του οποίου, Σεχμπάζ Σαρίφ, και ο αρχηγός του στρατού, στρατάρχης Σιέντ Ασίμ Μουνίρ, βρίσκονται ήδη στον χώρο των διαπραγματεύσεων.
Η αμερικανική αντιπροσωπείη, με επικεφαλής τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και τη συμμετοχή του ειδικού απεσταλμένου του Λευκού Οίκου, Στιβ Γουίτκοφ, καθώς και του Τζάρεντ Κούσνερ, έφτασε στην αεροπορική βάση του Έμεν το πρωί της Κυριακής.
Από την πλευρά του Ιράν, η αποστολή βρίσκεται στο ελβετικό έδαφος από το βράδυ του Σαββάτου και αποτελείται από τον πρόεδρο του κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, τον υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί και τον διοικητή της κεντρικής τράπεζας Αμπντουλνασέρ Χεματί.
Σύμφωνα με το ελβετικό υπουργείο Εξωτερικών, οι προπαρασκευαστικές διπλωματικές επαφές έχουν ήδη ξεκινήσει, ενώ στις τεχνικές συζητήσεις συμμετέχουν επίσης μεσολαβητές από το Κατάρ.
Οδικός χάρτης 60 ημερών και το πυρηνικό πρόγραμμα
Βάση των διαπραγματεύσεων αποτελεί το πρόσφατο μνημόνιο κατανόησης, το οποίο προβλέπει έναν οδικό χάρτη 60 ημερών για την επίτευξη οριστικής συμφωνίας, με κεντρικό άξονα το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Κατά την αναχώρησή του, ο Αμερικανός αντιπρόεδρος εξέφρασε την εκτίμηση ότι οι ΗΠΑ θα θέσουν τις βάσεις για την καταγραφή προόδου στα ζητήματα πυρηνικής ενέργειας.
Ωστόσο, η ιρανική πλευρά εμφανίζεται επιφυλακτική. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, προειδοποίησε ότι ολόκληρη η συμφωνία κινδυνεύει με κατάρρευση εάν η άλλη πλευρά δεν εφαρμόσει άμεσα τις δεσμεύσεις της, εστιάζοντας ιδιαίτερα στην ανάγκη καθολικής παύσης των εχθροπραξιών στον Λίβανο, κάτι που, όπως υποστηρίζει, δεν αποτυπώνεται επί του πεδίου.
Η γεωπολιτική ένταση στα Στενά του Ορμούζ και το μέτωπο του Λιβάνου
Η διπλωματική προσπάθεια εξελίσσεται σε ένα ιδιαίτερα φορτισμένο περιβάλλον. Σε μια κίνηση αντιποίνων για τις ισραηλινές επιθέσεις, το Ιράν ανακοίνωσε το εκ νέου κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, μιας θαλάσσιας οδού στρατηγικής σημασίας από την οποία διέρχεται το 20% των παγκόσμιων υδρογονανθράκων, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επιβολής τελών στα διερχόμενα πλοία.
Η αντίδραση της Ουάσιγκτον ήταν άμεση. Η αμερικανική στρατιωτική διοίκηση (CENTCOM) διέψευσε τους ισχυρισμούς του Ιράν περί ελέγχου του περάσματος και δήλωσε ότι παραμένει σε κατάσταση μέγιστης επαγρύπνησης, αν και επιβεβαίωσε ότι η ναυσιπλοΐα συνεχίζεται προσωρινά με ασφάλεια.
Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ξεκαθάρισε ότι δεν θα επιτραπούν μονομερείς ενέργειες στα Στενά κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας, προειδοποιώντας με την επιβολή αμερικανικών διοδίων σε περίπτωση αποτυχίας των συνομιλιών.
Την ίδια στιγμή, η κατάσταση στο πολεμικό μέτωπο του νοτίου Λιβάνου παραμένει κρίσιμη, υπονομεύοντας τη νέα κατάπαυσση του πυρός. Οι πρόσφατες συγκρούσεις μεταξύ του ισραηλινού στρατού και της Χεζμπολά προκάλεσαν τον θάνατο τουλάχιστον 24 ανθρώπων, ανάμεσα στους οποίους και τέσσερις Ισραηλινοί στρατιώτες.
Παρά τις οδηγίες προς την ισραηλινή στρατιωτική ηγεσία για περιορισμό σε αμυντική δράση, η Χεζμπολά επιρρίπτει την ευθύνη των παραβιάσεων στο Τελ Αβίβ.
Ο πόλεμος στην περιοχή, ο οποίος κλιμακώθηκε μετά τα αντίποινα για τον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ, μετρά ήδη περισσότερους από 4.050 νεκρούς στον Λίβανο, συνθέτοντας το εκρηκτικό υπόβαθρο που οι διπλωμάτες καλούνται να αντιμετωπίσουν στο ελβετικό έδαφος.