Μέση Ανατολή: Το περίπλοκο γεωπολιτικό παζλ πίσω από τις συνομιλίες της Ελβετίας

 
lake lucerne summit

Ενημερώθηκε: 22/06/26 - 23:26

Σε ένα εξαιρετικά περίπλοκο διπλωματικό παζλ εξελίσσονται οι επαφές ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν στην Ελβετία. Παρά τις εκ διαμέτρου αντίθετες αναγνώσεις για τα αποτελέσματα των συζητήσεων γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, οι δύο πλευρές επιχειρούν να διατηρήσουν ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας, συνδέοντας πλέον άμεσα τη διαδικασία με την περιφερειακή ασφάλεια στη Μέση Ανατολή.

Η Ουάσινγκτον εμφανίζεται συγκρατημένα αισιόδοξη, με τον Αμερικανό αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς να χαρακτηρίζει «πολύ παραγωγικές» τις 36ωρες συνομιλίες που διεξήχθησαν με τη μεσολάβηση του Πακιστάν και του Κατάρ.

Σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, έχει σημειωθεί πρόοδος στις τεχνικές διαπραγματεύσεις, ενώ εξετάζεται η επιστροφή των διεθνών επιθεωρητών όπλων στο Ιράν για πρώτη φορά μετά από μεγάλο χρονικό διάστημα. Ο Βανς ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι η πιθανή αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων θα εξαρτηθεί άμεσα από την πρόοδο στις συνομιλίες για την εκεχειρία.

Στον αντίποδα, η Τεχεράνη έσπευσε να χαμηλώσει τις προσδοκίες. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκάι, τόνισε ότι η χώρα του δεν διαπραγματεύτηκε το πυρηνικό της πρόγραμμα ούτε ανέλαβε νέες δεσμεύσεις στην Ελβετία.

Το Ιράν επιμένει ότι η συνεργασία με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) θα συνεχιστεί αποκλειστικά βάσει των υφιστάμενων νομικών διαδικασιών, οι οποίες τελούν υπό την έγκριση του ιρανικού κοινοβουλίου.

Σύμφωνα με το επίσημο πρακτορείο IRNA, κρίσιμα ζητήματα όπως οι επισκέψεις σε πυρηνικές εγκαταστάσεις και η διαχείριση του εμπλουτισμένου ουρανίου θα καθοριστούν μόνο στο πλαίσιο μιας τελικής συμφωνίας, η οποία θα προκύψει από τις προβλεπόμενες διαπραγματεύσεις διάρκειας 60 ημερών.

Ο Λίβανος ως πεδίο δοκιμής και το «όχι» του Ισραήλ

Πέρα από τα πυρηνικά, το πρώτο μεγάλο τεστ αποκλιμάκωσης μεταφέρεται στο έδαφος του Λιβάνου. Με τη μεσολάβηση του Κατάρ και του Πακιστάν, Ουάσινγκτον και Τεχεράνη συμφώνησαν στη δημιουργία ενός ειδικού μηχανισμού αποφυγής συγκρούσεων .

Στόχος αυτού του διαύλου είναι να αποτραπούν ακούσιες στρατιωτικές εμπλοκές ανάμεσα στον ισραηλινό και τον λιβανικό στρατό, ειδικά μετά τα πρόσφατα φονικά πλήγματα που κόστισαν τη ζωή σε Λιβανέζους αξιωματικούς. Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, χαρακτήρισε τον μηχανισμό αυτό ως την «πρώτη πραγματική δοκιμασία» της όλης προσπάθειας.

Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα του μηχανισμού τίθεται εν αμφιβόλω λόγω της στάσης του Ισραήλ. Το Τελ Αβίβ ξεκαθάρισε ότι δεν αποτελεί μέρος αυτών των διαπραγματεύσεων, με τον εκπρόσωπο του Μπενιαμίν Νετανιάχου να δηλώνει χαρακτηριστικά ότι η χώρα του δεν αναγνωρίζει το συγκεκριμένο μνημόνιο κατανόησης.

Το κλίμα περιπλέκεται ακόμη περισσότερο μετά τις τελευταίες δηλώσεις του Ισραηλινού πρωθυπουργού, ο οποίος διαμήνυσε ότι οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας του διατηρούν «πλήρη ελευθερία δράσης» στον νότιο Λίβανο για την εξουδετέρωση οποιασδήποτε απειλής.

Η άρνηση του Ισραήλ να δεσμευτεί υπογραμμίζει τα όρια τέτοιων μηχανισμών, καθώς η ενεργή αντιπαράθεση με τη Χεζμπολάχ συνεχίζεται, καθιστώντας σαφές ότι η διπλωματία των ΗΠΑ και του Ιράν θα δοκιμαστεί σκληρά πάνω στο πεδίο των μαχών.

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS ΚΑΝΟΝΤΑΣ ΚΛΙΚ ΕΔΩ