Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο ικανοποίησης των τουρκικών αιτημάτων για τα μαχητικά F-35 και για την προμήθεια κινητήρων που προορίζονται για το εγχώριο μαχητικό αεροσκάφος Kaan, κατά τη διάρκεια κοινών δηλώσεων με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε στον Λευκό Οίκο.
«Πιθανότατα θα κάνουμε κάτι», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Αμερικανός πρόεδρος, απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με την επιθυμία της Άγκυρας να επανενταχθεί στο πρόγραμμα των F-35 και να εξασφαλίσει αμερικανικούς κινητήρες για το τουρκικό αεροσκάφος νέας γενιάς.
Την ίδια ώρα, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς αποκάλυψε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη διαδικασία επανεξέτασης της πιθανής πώλησης F-35 στην Τουρκία, μετά την αγορά του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400 από την Άγκυρα το 2019. Όπως σημείωσε, η αμερικανική κυβέρνηση εξετάζει αν πληρούνται οι προϋποθέσεις που απαιτεί η αμερικανική νομοθεσία για να προχωρήσει μια τέτοια συμφωνία.
Νωρίτερα, το Reuters είχε μεταδώσει, επικαλούμενο τέσσερις πηγές με γνώση των συζητήσεων, ότι η κυβέρνηση Τραμπ σχεδιάζει να εγκρίνει την πώληση δεκάδων κινητήρων αεροσκαφών στην Τουρκία, συνολικής αξίας άνω των 700 εκατομμυρίων δολαρίων, παρά τις αντιδράσεις του Κογκρέσου. Οι κινητήρες της General Electric προορίζονται για το μαχητικό Kaan, το οποίο αποτελεί βασικό πυλώνα της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας και της προσπάθειας της Άγκυρας για αμυντική αυτονομία.
Παράλληλα, ο Τραμπ υπογράμμισε τη σημασία των σχέσεών του με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, δηλώνοντας ότι δεν θα συμμετείχε στη σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα αν δεν ήταν ο Τούρκος πρόεδρος.
Στο περιθώριο της συνάντησης με τον Μαρκ Ρούτε, ο Αμερικανός πρόεδρος εξαπέλυσε αιχμές κατά χωρών του ΝΑΤΟ, εκφράζοντας την απογοήτευσή του επειδή – όπως είπε – δεν στήριξαν επαρκώς τις ΗΠΑ στον πόλεμο κατά του Ιράν.
«Αν ήταν κάποιος άλλος σε αυτήν τη θέση, δεν θα είχαμε καν αυτήν τη συνάντηση, επειδή μας απογοήτευσαν», δήλωσε ο Τραμπ, στρέφοντας τα βέλη του κυρίως κατά της Ισπανίας, αλλά και της Ιταλίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γερμανίας και της Γαλλίας.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ δεν χρειάστηκαν στρατιωτική βοήθεια για να πλήξουν το Ιράν, σημειώνοντας ωστόσο ότι θα επιθυμούσε μεγαλύτερη πολιτική στήριξη από τους συμμάχους. «Καταστρέψαμε το Ιράν κυριολεκτικά μέσα στην πρώτη εβδομάδα, αλλά θα ήταν καλό να ακούγαμε ότι ήθελαν να βοηθήσουν», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Από την πλευρά του, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ υπερασπίστηκε τη στάση των κρατών-μελών, επισημαίνοντας ότι χιλιάδες αμερικανικά αεροσκάφη επιχειρούσαν από ευρωπαϊκές βάσεις κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης. Μετά τη συνάντηση, ο Ρούτε δήλωσε ότι ο Τραμπ παραμένει «πλήρως αφοσιωμένος» στη Συμμαχία και διαβεβαίωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα προστατεύσουν την Ευρώπη σε περίπτωση επίθεσης.
Οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου έρχονται λίγες ημέρες πριν από τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στις 7 και 8 Ιουλίου στην Άγκυρα, σε μια περίοδο έντονων διαφωνιών στο εσωτερικό της Συμμαχίας για τη στρατηγική απέναντι στο Ιράν, αλλά και για τον επιμερισμό των αμυντικών βαρών.
Παράλληλα, ο Τραμπ επανέλαβε ότι η Ουάσινγκτον επιθυμεί οι ευρωπαϊκές χώρες να αναλάβουν μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για την άμυνά τους, καθώς οι αμερικανικές προτεραιότητες μετατοπίζονται προς την Κίνα. Ήδη, το Πεντάγωνο έχει ενημερώσει τους συμμάχους ότι σχεδιάζει περιορισμό των αμερικανικών στρατιωτικών μέσων που διατίθενται σε επιχειρήσεις του ΝΑΤΟ, εξέλιξη που προκαλεί ανησυχία στην Ευρώπη για πιθανή αποδυνάμωση της αποτρεπτικής ισχύος απέναντι στη Ρωσία.
Σε άλλες τοποθετήσεις του, ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε «μη αποδεκτή» οποιαδήποτε συμφωνία με το Ιράν που θα περιλαμβάνει χρεώσεις αποστολής, ενώ για τον πόλεμο στην Ουκρανία σημείωσε ότι ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι «τα πηγαίνει καλά».
Παράλληλα, αποκάλυψε ότι οι Exxon και Chevron συγκαταλέγονται στις εταιρείες που ερευνώνται για την άνοδο των τιμών της βενζίνης στις ΗΠΑ, επαναλαμβάνοντας τις αιτιάσεις περί αισχροκέρδειας από τις πετρελαϊκές εταιρείες.